Bảo dưỡng xe thuê
Chỉnh gương chiếu hậu xe máy thuê trước khi đi: điểm mù và cách dùng mốc đứng yên
Khoảng 10 phút đọc
Trước khi chạy một chiếc xe máy thuê lạ tay, hãy chỉnh cả hai gương chiếu hậu khi đang ngồi đúng tư thế lái, rồi so hình trong gương với một vật đứng yên phía sau mà bạn biết rõ vị trí, như một chiếc xe đang đỗ hay một cột biển. Gương chỉnh kỹ đến đâu cũng còn điểm mù, nên trước khi chuyển làn hay rẽ vẫn phải quay đầu nhìn. Chỉnh gương là việc làm ở chỗ nhận xe, không phải giữa lúc đang chuyển làn. Bài này dựa trên quy định về gương trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP và QCVN 14:2024/BGTVT (theo bài tổng hợp của LuatVietnam), sách hướng dẫn Honda Wave Alpha và sổ tay lái mô tô của Ontario và New York.
Câu trả lời ngắn
- Xe máy phải có ít nhất gương bên trái người lái, và gương đó phải dùng được.
- Ngồi lên xe, đội mũ bảo hiểm, giữ tư thế lái bình thường rồi mới chỉnh.
- Xoay gương ra ngoài đủ để nhìn vượt qua thân mình; mỗi gương nên thấy khoảng nửa làn phía sau và càng nhiều làn bên cạnh càng tốt.
- Dùng một vật đứng yên phía sau để hiểu gương “thu nhỏ” khoảng cách thế nào.
- Không chỉnh gương khi xe đang chạy. Chân gương lỏng thì báo cửa hàng, đừng tự vặn mạnh.
- Gương không xóa được điểm mù: trước khi chuyển làn, rẽ hay nhập làn, quay đầu nhìn.
Quy định về gương chiếu hậu xe máy
Bài của LuatVietnam đăng ngày 12/9/2025 (luật sư Nguyễn Đức Hùng tham vấn) tóm tắt hai văn bản liên quan:
| Nội dung | Văn bản | Điều bài viết ghi |
|---|---|---|
| Yêu cầu lắp gương | QCVN 14:2024/BGTVT, mục 2.11 | Xe loại L1, L2 (xe hai bánh, ba bánh) “phải lắp ít nhất một gương chiếu hậu ở bên trái của người lái” |
| Mức phạt | Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 14 khoản 1 điểm a | 400.000–600.000 đồng khi không có “gương chiếu hậu bên trái người điều khiển hoặc có nhưng không có tác dụng” |
| Trừ điểm giấy phép lái xe | Như trên | “Lỗi này không quy định về trừ điểm trên giấy phép lái xe” |
| Thiếu gương bên phải | Như trên | Bài viết ghi điều khoản phạt “chưa quy định về việc xử phạt” trường hợp này |
Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 có hiệu lực từ 15/8/2026. Bài tóm tắt của CafeF ngày 30/7/2026 về các điểm sửa không nhắc đến khoản về gương, nhưng hãy tra văn bản hiện hành trước khi trích dẫn mức phạt. Bài này chỉ nêu điều các nguồn ghi, không phải tư vấn pháp lý.
Với người thuê xe, điều đáng nhớ nhất là chữ “có nhưng không có tác dụng”: một chiếc gương bị lỏng, quay ngược hay vỡ không nhìn được gì cũng là vấn đề, không chỉ trường hợp mất hẳn gương. Kiểm tra lúc nhận xe giúp bạn báo cửa hàng trước khi lên đường.
Ngồi đúng tư thế rồi mới chỉnh
Gương do người đứng cạnh xe chỉnh sẵn thường lệch khi bạn ngồi lên, vì mắt bạn ở vị trí khác. Dựng xe ở chỗ bằng phẳng, ngoài lối xe chạy. Đội chiếc mũ bảo hiểm bạn sẽ đội khi đi, đeo kính nếu bạn đeo kính khi lái, ngồi thẳng như lúc chạy và để hai tay trên tay nắm. Giữ tay xa tay ga; nếu xe chưa vững, nhờ người giữ hộ.
Sổ tay lái mô tô của Bộ Giao thông Ontario (Canada), mục kiểm tra trước khi lái, ghi: “Clean and adjust both mirrors before you start” (lau và chỉnh cả hai gương trước khi đi), và “It is dangerous to try to adjust a mirror while driving” (chỉnh gương trong lúc đang chạy là nguy hiểm). Đó là hướng dẫn an toàn chung, không phải luật Việt Nam, nhưng áp dụng được cho mọi chiếc xe thuê.
Chỉnh từng gương một
Cũng theo sổ tay Ontario, hãy xoay gương ra ngoài đủ xa để nhìn vượt qua thân mình, và chỉnh mỗi gương sao cho thấy khoảng nửa làn phía sau và càng nhiều làn bên cạnh càng tốt. Không có một góc chỉnh chung cho mọi xe: gương mỗi mẫu có hình dạng, chiều cao và độ cong khác nhau, và mỗi người ngồi một kiểu.
- Chỉnh gương trái trước. Nhẹ tay xoay mặt kính cho đến khi chỉ còn một chút vai hoặc tay lái ở mép trong làm mốc, phần còn lại là đường phía sau.
- Làm tương tự với gương phải.
- Ngồi lại đúng tư thế, nhìn cả hai gương. Hai gương nên bổ sung cho nhau, không lặp cùng một vùng.
- Nếu xoay vai một chút mà hình trong gương thay đổi nhiều, hãy về tư thế lái bình thường rồi xem lại.
Dùng một vật đứng yên để hiểu khoảng cách trong gương
Gương cầu lồi cho vùng nhìn rộng hơn gương phẳng nhưng làm vật trong gương trông nhỏ và xa hơn thực tế, và bạn khó biết ngay chiếc gương trên xe thuê cong đến đâu. Sổ tay mô tô của Sở Phương tiện cơ giới New York (Mỹ) ghi gương cầu lồi “make cars seem farther away than they really are” (khiến ô tô trông xa hơn thực tế), và gợi ý tập luyện khi đang dừng: chọn một chiếc ô tô đang đỗ trong gương, đoán khoảng cách, rồi quay lại nhìn để kiểm tra. Sổ tay Ontario cũng nhắc gương cầu lồi làm xe khác trông xa hơn thực tế.
Ở chỗ nhận xe, bạn có thể làm tương tự:
- Chọn một vật đứng yên, dễ nhận ra phía sau xe: xe đang đỗ, cột điện, biển hiệu.
- Nhìn trực tiếp vật đó, rồi nhìn trong gương. So vị trí và độ lớn.
- Không cần đo khoảng cách chính xác; mục đích là quen với cách chiếc gương lạ này thể hiện một vật bạn đã biết rõ vị trí.
- Không đứng ra lòng đường hay nhờ ai đi giữa dòng xe để “thử điểm mù”.
Sách hướng dẫn Wave Alpha nói gì về gương
Sách hướng dẫn sử dụng Wave Alpha (AFB110MD) của Honda Việt Nam có phần về gương ở trang 54–55: tháo gương bằng cách nới lỏng và vặn, lắp lại, nới khoảng 2 vòng rồi “Điều chỉnh gương chiếu hậu”. Sách không ghi góc chỉnh cụ thể. Việc tháo lắp và siết chân gương cần dụng cụ, nên trên xe thuê hãy để cửa hàng làm; bạn chỉ xoay mặt kính trong phạm vi nó xoay được bằng tay.
Điểm mù vẫn còn sau khi chỉnh kỹ
Sổ tay New York viết: “Motorcycles have ‘blind spots’ like cars” (mô tô cũng có điểm mù như ô tô) và “It is not enough to check your mirrors” (chỉ nhìn gương là chưa đủ): trước khi chuyển làn, hãy quay đầu nhìn sang bên. Sổ tay Ontario ghi nhìn gương không thay được việc nhìn qua vai. Ở Hà Nội, xe máy khác có thể đi sát ngay bên cạnh, nằm ngoài vùng gương thấy được.
Khi còn đứng yên, hãy thử quay đầu nhìn qua vai vài lần. Kiểm tra mũ bảo hiểm, áo khoác và kính có cản bạn quay đầu không. Khi chạy gần xe buýt và xe container, điểm mù là của cả hai phía; xem thêm bài chạy gần xe buýt và xe container.
Gương có vấn đề: mô tả và xử lý thế nào
| Tình trạng | Vì sao quan trọng | Nên làm |
|---|---|---|
| Không có gương bên trái | QCVN 14:2024 yêu cầu ít nhất gương trái; Nghị định 168 có mức phạt cho lỗi này | Không nhận xe để chạy; đề nghị lắp gương hoặc đổi xe |
| Chân gương lỏng, gương tự xoay khi xe rung | Gương “có nhưng không có tác dụng” khi đang chạy | Báo cửa hàng siết lại; không tự vặn mạnh |
| Kính nứt, vỡ, bong lớp tráng | Hình méo hoặc mất một phần vùng nhìn | Chụp ảnh, ghi vào biên bản giao xe, hỏi cửa hàng |
| Gương bẩn, mờ nước mưa | Giảm vùng nhìn, nhất là buổi tối | Lau sạch trước khi đi; dừng ở chỗ an toàn để lau nếu mưa |
| Gương phải bị thiếu | Bài LuatVietnam ghi chưa có mức phạt cho trường hợp này, nhưng bạn mất một nửa vùng nhìn | Hỏi cửa hàng có lắp bổ sung không trước khi đi xa |
Gãy gương hay trầy gương khi trả xe thường dẫn đến chuyện đền bù. Hỏi rõ cách tính từ lúc nhận xe; xem bài xước nhẹ, gãy gương, mất chìa: hỏi cách tính đền bù trước khi nhận. Nếu gương bị gãy trong lúc gửi xe ở bãi, đọc bài xe gửi bãi bị quệt xước hoặc gãy gương.
Khi nào cần chỉnh lại gương
- Sau khi chở thêm người ngồi sau hoặc chất hành lý: tư thế ngồi và độ nghiêng xe thay đổi.
- Sau khi gửi xe: nhân viên bãi xe hay người dắt xe có thể xoay gương.
- Sau khi người khác lái chiếc xe đó.
- Khi gương bị va vào cột, tường hoặc xe khác lúc dắt xe.
- Khi trời mưa hoặc bụi: lau gương, rồi nhìn lại.
Không để túi, đồ treo trên tay lái hay giá đỡ điện thoại che gương. Nếu hành lý buộc phải che một phần gương, hãy sắp xếp lại đồ thay vì chấp nhận đi với vùng nhìn bị hẹp.
Danh sách kiểm tra trước khi rời cửa hàng
- Có gương bên trái, và tốt nhất cả hai bên; kính sạch, không nứt.
- Chân gương chắc, không tự xoay khi lắc nhẹ tay lái.
- Đã ngồi đúng tư thế, đội mũ, đeo kính khi chỉnh.
- Mỗi gương thấy được phần đường phía sau và làn bên cạnh, không chỉ thấy vai mình.
- Đã so một vật đứng yên trong gương với khi nhìn trực tiếp.
- Đã thử quay đầu nhìn qua vai và không bị mũ, áo cản.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy bắt buộc phải có gương bên phải không?
Theo bài của LuatVietnam, QCVN 14:2024/BGTVT yêu cầu xe hai bánh có ít nhất một gương bên trái người lái, và Nghị định 168 chưa có mức phạt cho trường hợp thiếu gương phải. Dù vậy, hai gương cho bạn vùng nhìn rộng hơn nhiều.
Không có gương trái bị phạt bao nhiêu?
Theo Điều 14 khoản 1 điểm a Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt là 400.000–600.000 đồng, không trừ điểm giấy phép lái xe. Nghị định 168 đã được sửa đổi bởi Nghị định 238/2026 từ 15/8/2026, nên hãy tra văn bản hiện hành.
Có nên thấy cả vai mình trong gương?
Chỉ một chút ở mép trong để làm mốc là đủ. Sổ tay Ontario khuyên xoay gương ra ngoài đủ để nhìn vượt qua thân mình; mục đích chính là thấy đường phía sau và làn bên cạnh.
Vì sao xe trong gương trông xa hơn thực tế?
Nếu gương là loại cầu lồi, nó cho vùng nhìn rộng hơn nhưng làm vật trông nhỏ và xa hơn. Tập ước lượng với một xe đang đỗ khi còn đứng yên, và đừng dựa vào gương để đoán chính xác khoảng cách.
Gương lỏng thì tự siết được không?
Nên hỏi cửa hàng trước. Vặn mạnh chân gương có thể làm hỏng ren hoặc gãy chân gương, và bạn có thể phải đền bù.
Nguồn đã đối chiếu
- LuatVietnam: Quy định mức phạt tại Nghị định 168 về gương xe máy thế nào? (12/9/2025), trích QCVN 14:2024/BGTVT mục 2.11 và Điều 14 Nghị định 168
- CafeF: quy định mới về xử phạt áp dụng từ 15/8/2026 (30/7/2026)
- Honda Việt Nam: sách hướng dẫn sử dụng Wave Alpha (AFB110MD), trang 54–55
- Bộ Giao thông Ontario, Canada: sổ tay lái mô tô, mục kiểm tra trước khi lái (cập nhật 31/3/2026)
- Sở Phương tiện cơ giới New York, Mỹ: sổ tay mô tô, mục lái trong khả năng của mình
Thuê xe máy Nguyễn Hà ở Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội (gần bến xe Gia Lâm), mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Hãy chỉnh và kiểm tra gương trước khi rời cửa hàng; nếu gương lỏng, thiếu hay vỡ, hoặc có câu hỏi trong lúc đi, gọi hoặc nhắn 0334 699 969.
