Giao thông và đỗ xe
Đỗ xe máy thuê: xem mặt nền dưới chân chống đứng và chân chống nghiêng trước khi rời xe
Khoảng 10 phút đọc
Một chiếc xe máy có thể trông đã đứng vững trong khi chân chống đang tì lên một chỗ nền yếu. Trước khi tắt máy và bỏ đi, câu hỏi đầu tiên không phải là bạn có dựng được chân chống hay không, mà là chỗ chân chống chạm đất có đỡ nổi chiếc xe hay không. Hãy chọn chỗ đỗ bằng phẳng, chắc chắn, được phép đỗ; nếu chân chống lún, trượt, nằm vắt qua khe hở hoặc làm xe nghiêng khác thường, giữ xe thẳng và chuyển sang chỗ khác thay vì chờ xem xe đứng được bao lâu. Bài này dựa trên sách hướng dẫn Honda Future 125 FI của Honda Việt Nam và trang hướng dẫn đỗ xe của Honda toàn cầu; sách của đúng mẫu xe bạn thuê và lời dặn của cửa hàng được ưu tiên.
Câu trả lời ngắn
- Sách Honda Future 125 FI ghi: “Dựng xe trên bề mặt bằng phẳng, chắc chắn.”
- Nhìn đúng điểm chân chống sẽ chạm đất, không chỉ nhìn giữa ô đỗ.
- Tránh đất mềm, bùn, sỏi rời, cát trên gạch trơn, gạch lát bập bênh, mép nắp cống và khe giữa hai viên gạch.
- Trên dốc, Honda khuyên tránh đỗ nếu được: chân chống nghiêng ở phía dưới dốc làm xe nghiêng nhiều hơn, ở phía trên dốc làm xe gần như thẳng đứng và dễ đổ.
- Không kê gạch vỡ, mẩu gỗ hay vỏ lon dưới chân chống; tìm chỗ nền cứng khác.
- Xe đổ thì báo cửa hàng, đừng lặng lẽ dựng lại rồi đi.
Điểm tì của chân chống là gì
Điểm tì là phần nhỏ nơi chân chống chạm đất. Với chân chống nghiêng (chân chống bên), đó là đầu bàn chân chống ở một bên xe. Với chân chống đứng (chân chống giữa), cả hai chân phải tì xuống đất khi xe được dựng lên. Chân chống dồn trọng lượng xe lên một diện tích nhỏ hơn nhiều so với lốp, nên một lớp mặt trông cứng vẫn có thể che bên dưới là đất ướt, đất đắp lỏng, mép rỗng hoặc nhựa đường mềm.
Bạn không cần đo hay thử sức chịu của nền. Chỉ cần nhìn đúng những điểm chân chống sẽ đặt xuống, và bỏ qua chỗ nào đã thấy xê dịch, vỡ vụn, bập bênh hoặc chênh độ cao rõ rệt.
Sách hướng dẫn Honda nói gì về đỗ xe
| Nội dung | Sách Future 125 FI ghi | Trang |
|---|---|---|
| Mặt nền | “Dựng xe trên bề mặt bằng phẳng, chắc chắn.” | 11, 17 |
| Các loại chân chống | “Dựng xe trên bề mặt bằng phẳng, chắc chắn bằng chân chống nghiêng, chân chống đứng hoặc chân chống bảo dưỡng.” | 35 |
| Chân chống nghiêng | “Gạt chân chống nghiêng xuống.” rồi “Từ từ nghiêng xe sang bên trái cho đến khi trọng lượng xe dồn hết vào chân chống nghiêng.” | 11 |
| Chân chống đứng | “Để hạ chân chống đứng, đứng bên trái của xe.” “Giữ tay nắm bên trái và tay dắt sau.” “Dùng chân phải gạt mũi chân chống đứng xuống dưới, đồng thời nhấc xe lên và kéo về phía sau.” | 12 |
| Tay lái khi dựng chân chống đứng | “Quay hết tay lái sang trái.” | 12 |
| Khi rời xe | “Để giảm thiểu nguy cơ mất trộm, luôn nhớ khóa tay lái, rút chìa khóa và đóng khóa an toàn khi rời khỏi xe.” | 11 |
Sách cũng có một dòng cho trường hợp buộc phải dựng xe trên bề mặt dốc hoặc không chắc chắn, nhưng không đưa ra hướng dẫn chi tiết theo độ dốc. Mẫu xe khác có thể có cách dựng khác; hỏi cửa hàng nếu bạn chưa quen chân chống đứng của chiếc xe thuê.
Đất mềm, sỏi, gạch lát và nhựa đường khác nhau thế nào
| Mặt nền | Điều có thể xảy ra | Nên làm |
|---|---|---|
| Đất mềm, bùn, cỏ sau mưa | Chân chống lún dần; xe đứng được vài giây rồi nghiêng thêm | Đừng tin vào vài giây đầu; tìm chỗ lát cứng |
| Sỏi rời, cát | Chân chống tì vào viên đá cứng ở một mép rồi trượt khi đá lăn | Tìm chỗ sạch, không có vật rời dưới chân chống |
| Gạch men trơn, có lớp cát mỏng | Bàn chân chống trượt dù gạch vẫn cứng | Đặt chân chống ở chỗ khô, sạch; xem thêm bài về sàn trơn khi trời nồm |
| Gạch lát vỉa hè bập bênh, khe gạch | Chân chống nằm vắt qua hai độ cao khác nhau hoặc rơi vào khe | Dịch xe để cả bàn chân chống nằm trên một viên gạch chắc |
| Nắp cống, tấm kim loại | Mép nắp không được đỡ có thể lún khi xe dồn trọng lượng | Không đặt chân chống lên nắp cống hay mép nắp |
| Nhựa đường mới trải hoặc nắng rất gắt | Bàn chân chống nhỏ có thể in xuống mặt nhựa | Nhìn lại sau khi dựng; thấy lún thì chuyển chỗ |
Trời mưa có thể làm chỗ đỗ thay đổi sau khi bạn đi: đất hay cỏ khô lúc đỗ có thể mềm ra, nước có thể che mất một ổ gà hay mép gạch vỡ. Ở sân hay vỉa hè Hà Nội, đi thêm vài bước tới một chỗ lát nguyên vẹn thường đơn giản hơn cố đỗ ở chỗ yếu, miễn chỗ đó được phép đỗ. Khi trời nồm và sàn gạch ướt, xem thêm bài trời nồm làm sàn nhà trơn: cách đặt xe và phanh.
Đọc độ dốc từ phía chân chống
Trang hướng dẫn đỗ xe của Honda toàn cầu (25/11/2022) mô tả hai trường hợp với chân chống nghiêng:
- Chân chống nghiêng ở phía dưới dốc: xe nghiêng nhiều hơn so với khi đỗ trên nền bằng, khó dựng lại.
- Chân chống nghiêng ở phía trên dốc: xe gần thẳng đứng hơn và “can easily fall over if it is hit from the side stand side” (dễ đổ nếu bị va từ phía chân chống).
Honda viết cả hai trường hợp đều làm xe dễ đổ hơn trên nền bằng, nên tránh nếu có thể. Trang này cũng ghi đất bùn hoặc mềm làm chân chống chịu tải lớn hơn và xe có thể đổ; đỗ đầu xe hướng lên dốc tương đối an toàn hơn, còn đầu xe hướng xuống dốc thì chân chống có thể gập lại nếu xe nhích về trước. Cách để số và quay bánh khi đỗ xe số trên nền dốc được trình bày trong bài đỗ xe số trên nền dốc hoặc dốc hầm gửi xe.
Để ý cả độ nghiêng ngang: mặt đường thường dốc về phía rãnh thoát nước, dù vỉa hè hay cửa nhà nhìn có vẻ bằng. Nếu chân chống sẽ rơi đúng mép rãnh, đừng đỗ ở đúng vị trí đó.
Chân chống nghiêng hay chân chống đứng
Không loại chân chống nào làm một chỗ nền yếu trở nên chắc. Chân chống đứng có hai điểm tì, nhưng cả hai đều cần nền vững và đủ chỗ để dựng xe mà không mất thăng bằng. Chân chống nghiêng đơn giản hơn nhưng chỉ có một điểm tì, và độ nghiêng của xe khi đỗ phải nằm trong mức bình thường của chiếc xe đó.
- Đừng chọn chân chống đứng chỉ vì chân chống nghiêng rơi vào vết nứt, nếu hai chân của chân chống đứng lại rơi vào sỏi rời.
- Đừng dùng chân chống nghiêng trên đất mềm khi ngay gần đó có chỗ lát cứng.
- Tìm chỗ đỗ tốt hơn trước, rồi mới chọn chân chống mà sách hướng dẫn và cửa hàng cho phép dùng.
- Chưa quen dựng chân chống đứng của xe thuê thì nhờ cửa hàng làm mẫu trên nền bằng; đừng tập lần đầu ở chỗ nền đáng ngờ.
Lò xo chân chống nghiêng lỏng, chân chống không tự gạt lên là một vấn đề khác của chính chiếc xe; cách thử khi nhận xe ở bài chân chống cạnh lỏng hoặc không tự gạt lên.
Kiểm tra lần cuối trước khi rời xe
- Dựng chân chống theo hướng dẫn của mẫu xe, giữ tay trên xe trong lúc xe dồn trọng lượng xuống.
- Nhìn lại từng bàn chân chống: nằm trọn trên mặt nền hay hở một mép? Đất hay nhựa có bị lún xuống không? Viên gạch có xê dịch không?
- Xe nghiêng nhiều hay ít hơn bình thường? Nếu có gì thay đổi khi bạn còn đang giữ xe, dựng thẳng xe và chuyển sang chỗ chắc hơn.
- Khóa tay lái, rút chìa khóa, đóng khóa an toàn như sách hướng dẫn ghi.
- Không lắc xe hay ngồi lên xe để “thử” chân chống; như vậy chỉ thêm tải và có thể làm xe đổ.
- Không đỗ ở chỗ cánh cửa, dòng người hoặc xe bên cạnh có thể đẩy vào xe.
Người ngồi sau nên xuống xe trước khi bạn dựng chân chống. Một tấm ảnh chụp vị trí đỗ giúp bạn nhớ chân chống đặt ở đâu, nhưng không thay được việc chọn chỗ nền chắc.
Có nên kê gì dưới chân chống không
Một miếng đệm chân chống được làm riêng có thể giúp phân bố tải trên nền mềm với một số xe. Nhưng gạch vỡ, mẩu gỗ, nắp nhựa hay vỏ lon thì không: chúng có thể nứt, trượt, nghiêng hoặc dính theo chân chống khi bạn dắt xe đi. Chỉ dùng miếng đệm nếu cửa hàng đưa và đồng ý cho mẫu xe đó. Miếng đệm cũng không sửa được dốc, nắp cống xê dịch hay chân chống hỏng, và không biến một chỗ cấm đỗ thành chỗ được đỗ.
Nếu xe bị xê dịch hoặc đổ
- Xe bắt đầu nghiêng khi bạn còn giữ chắc: cẩn thận kẻo kẹp tay chân, chỉ dựng thẳng xe nếu làm được an toàn, rồi chuyển chỗ.
- Không lao vào đỡ một chiếc xe đang đổ nếu điều đó có thể làm bạn bị thương.
- Xe đã đổ: xem có ai bị thương không, giữ mọi người tránh xa dòng xe và bộ phận nóng như ống xả.
- Chụp ảnh vị trí, mặt nền chỗ chân chống và các vết trầy, rồi báo cửa hàng; đừng lặng lẽ dựng lại rồi đi.
- Đừng vội kết luận chân chống là nguyên nhân: lò xo hỏng, xe khác va vào hay mặt nền có vấn đề đều có thể. Nhờ cửa hàng kiểm tra trước khi chạy tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đỗ xe trên bãi cỏ khô không?
Cỏ khô bên trên không cho biết bên dưới chắc hay mềm, và mưa có thể làm đất mềm ra khi bạn vắng mặt. Nếu có chỗ lát bằng phẳng gần đó, chọn chỗ lát.
Chân chống đứng có luôn an toàn hơn trên nền rời không?
Không. Chân chống đứng cần hai điểm tì chắc và phải dựng đúng cách; trên sỏi hay đất, hai chân có thể lún không đều. Hãy nhìn đúng chỗ chân chống sẽ đặt, với loại chân chống nào cũng vậy.
Chân chống rơi đúng khe giữa hai viên gạch thì sao?
Dịch xe để cả bàn chân chống nằm trên phần gạch nguyên và bằng. Nếu chính các viên gạch bập bênh hay có khe hở lớn, chọn chỗ khác.
Đỗ trên dốc thì chân chống nên ở phía nào?
Trang hướng dẫn của Honda khuyên tránh đỗ trên dốc nếu có thể, vì cả khi chân chống ở phía dưới dốc lẫn phía trên dốc xe đều dễ đổ hơn trên nền bằng. Đỗ đầu xe hướng lên dốc tương đối an toàn hơn đầu xe hướng xuống dốc.
Chỗ trọ chỉ có sân đất thì làm gì?
Báo cửa hàng vị trí, loại mặt nền, độ dốc và chỗ chân chống sẽ đặt, để được hướng dẫn chỗ đỗ hoặc cách đỗ phù hợp với mẫu xe đó.
Nguồn đã đối chiếu
- Honda Việt Nam: sách hướng dẫn sử dụng Future 125 FI (AFS125MSF, AFS125CSF), trang 11, 12, 17 và 35
- Honda Motor Co.: Parking Advice – Handling Your Motorcycle (25/11/2022)
Thuê xe máy Nguyễn Hà ở Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội (gần bến xe Gia Lâm), mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Nếu chỗ bạn ở khó tìm chỗ đỗ chắc chắn hoặc xe thuê bị đổ khi đang đỗ, gọi hoặc nhắn 0334 699 969 kèm ảnh vị trí.
