Mũ nửa đầu, ba phần tư hay trùm đầu (fullface): tự mua mũ cho chuyến đi xa, các nguồn nói gì

Người sắp đi chuyến dài, hoặc ở lại vài tháng, có thể muốn tự mua mũ riêng và đứng trước ba kiểu: mũ nửa đầu, mũ ba phần tư và mũ che kín đầu (fullface, bài gọi là mũ trùm đầu). Bài đọc sáu trang: hai trang .gov.vn (Bộ Khoa học và Công nghệ, trang hiển thị ngày 21/09/2026; Cổng thông tin TCVN, đăng 13/09/2021), hai trang của bên phân phối mũ (Andes, LS2), báo Công lý ngày 08/07/2026 và báo Tuổi Trẻ năm 2007. Bài chỉ nêu điều từng trang ghi, kèm ngày của trang hoặc ngày đọc là 26/10/2026, và chỉ ra chỗ các trang không khớp nhau. Bài không thay hướng dẫn của hãng mũ, không nêu điều khoản của cửa hàng nào và không phải lời khuyên pháp lý.

Quy chuẩn chia mũ thành bốn kiểu: khác nhau ở khối lượng và cách thử

Trang TCVN (13/09/2021) tóm tắt QCVN 2:2021/BKHCN, ban hành theo Thông tư 04/2021/TT-BKHCN ngày 15/06/2021. Bản 2008 có ba kiểu theo vùng che; bản 2021 có bốn kiểu, thêm mũ che ba phần tư đầu, “gần giống như mũ che nửa đầu và có thêm phần che phủ sau ót”. Trang của Bộ ngày 21/09/2026 vẫn dẫn quy chuẩn này cho mũ dùng khi đi mô tô, xe máy và các loại xe tương tự; bài không đọc thông tư gốc hoặc văn bản sửa đổi về sau nên không khẳng định từng điều còn nguyên.

Trang TCVN gọi mũ che nửa đầu, che ba phần tư là loại “thông dụng ở nước ta”, và kể hai tiêu chuẩn nước ngoài (Nhật Bản JIS T 8133:2007, Đài Loan CNS 2396): xe đến 125 cm3, chạy tới 80 km/h dùng mũ nửa đầu hoặc ba phần tư; xe lớn hơn, chạy trên 80 km/h dùng mũ che cả đầu và tai, hoặc mũ che cả đầu, tai và hàm. Đó là tiêu chuẩn nước ngoài, không phải điều trang nói quy chuẩn Việt Nam đặt cho từng kiểu mũ.

Hai bên phân phối mũ nói gì về từng kiểu

Andes (đăng 16/03/2019, sửa 28/06/2019) và LS2 Việt Nam (dữ liệu trang ghi đăng 26/01/2024) đều bán mũ, nên bảng dưới là thông tin của bên bán, không phải kết quả thử nghiệm độc lập.

Cả hai xếp mũ che kín đầu vào chuyến dài, nhưng khác nhau ở mũ ba phần tư: Andes đưa nó làm lựa chọn khi fullface đắt và người dùng không đi xa liên tục; LS2 xếp nó vào quãng gần, tốc độ thấp. Hai trang đều không ghi tốc độ bằng số. LS2 còn nêu hai con số về khả năng sống sót và chấn thương sọ não mà không ghi nguồn ngay tại câu đó, nên bài không dùng.

Đi xa: tiếng gió, độ nóng, tầm nhìn và kính

Andes viết rằng ở tốc độ cao tiếng gió vào tai làm phân tán tập trung và cản âm báo như tiếng còi xe; trên quốc lộ gió lớn, mũ nửa đầu có thể bật ngược ra sau gáy. Bài Tuổi Trẻ 2007 ghi lời đại diện Quĩ phòng chống thương vong châu Á (AIPF): không nên chọn mũ che tai quá kín vì khó nhận biết tín hiệu còi. Hai nguồn nói về hai bối cảnh (tốc độ cao, đi trong thành phố) và có thể kéo về hai hướng ngược nhau về phần che tai (Andes nêu tiếng gió ồn, Tuổi Trẻ nêu mũ che tai quá kín); bài không chọn bản nào.

Về độ nóng, LS2 ghi fullface nóng hơn, kèm lời rằng thông khí của mũ hiện đại đã cải tiến. Tuổi Trẻ 2007 khuyên chọn mũ có khe thông gió và, ở thành phố lớn như Hà Nội, mũ nặng không quá 500 g; đó là lời khuyên của một đại diện quĩ cách đây 19 năm, không phải mức trần 0,8 hoặc 1,0 kg của quy chuẩn.

Về tầm nhìn, Tuổi Trẻ 2007 viết đi trong nội thành, đoạn ngắn có đông xe và chướng ngại, nên chọn mũ nửa đầu “để dễ quan sát”; trang TCVN ghi góc nhìn là chỉ tiêu không đổi giữa bản 2008 và 2021, không nêu số. Về kính, trang TCVN ghi kính màu nhạt, trong suốt có hệ số truyền sáng không nhỏ hơn 50 %, kèm ghi chú “chỉ dùng cho ánh sáng ban ngày”. Gợi ý của bài, không lấy từ các trang: nếu đi đến chiều tối, nên hỏi người bán mũ có kính đó có ghi chú này không.

Cỡ đầu: các nguồn đo và thử thế nào

Trang TCVN ghi quy chuẩn có 9 cỡ, chu vi vòng đầu từ 460 đến 620 mm: cỡ 1 đến 3 là 460, 480, 500 mm; cỡ 4 đến 9 là 520, 540, 560, 580, 600, 620 mm. Trang của Bộ (viết về mũ trẻ em) khuyên chọn theo cỡ đầu chứ không chỉ theo tuổi hoặc kiểu dáng. Andes dùng thước dây, đo ngang một vòng ở điểm cách chân mày 2 cm, không đo xuống gáy. Ví dụ (giả định): đo được 56 cm thì đổi thành 560 mm, đúng bằng giá trị cỡ 6; trang TCVN không nói vòng đầu đo ở vị trí nào, nên đây chỉ là phép đổi đơn vị.

Bài Tuổi Trẻ 2007 nêu bảng cỡ chữ do các nhà sản xuất Protect và Honda VN đưa ra, khác cách chia 9 cỡ của quy chuẩn (S 50 đến 53 cm, M 54 đến 56, L 57 đến 60, XL 58 đến 62; L và XL chồng nhau từ 58 đến 60 cm) và mô tả cách thử: đội mũ, dùng hai tay đẩy nhẹ từ trước ra sau, từ trái qua phải; nếu thấy mũ xê dịch thì nên chọn số đo nhỏ hơn. Bài ghi mức chệch trái hoặc phải “khoảng 5-10cm”; bài viết này không lấy con số đó làm ngưỡng. Về buộc tóc để mũ ôm sát đầu, trang này có bài Tóc dài, búi cao hoặc đội khăn trùm đầu khi đội mũ bảo hiểm xe máy: buộc tóc thế nào để mũ vẫn ôm sát đầu.

Nhãn, dấu và quai: kiểm gì trước khi trả tiền

Trang TCVN ghi bản 2021 yêu cầu trên mũ và bao bì có thêm xuất xứ, kiểu mũ, hướng dẫn sử dụng, thông tin cảnh báo và khối lượng mũ cùng dung sai. Trang TCVN cũng ghi: mũ sản xuất trong nước phải công bố hợp quy; mũ nhập khẩu phải được kiểm tra nhà nước về chất lượng và gắn dấu CR. Trang của Bộ khuyên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ, thông tin nhà sản xuất đầy đủ và dấu hợp quy, thay vì chọn chỉ vì giá rẻ hoặc màu đẹp.

Các trang gọi dấu không giống nhau: CR (TCVN, Andes), tem QCVN (LS2), dấu hợp quy (Bộ), tem TCVN 5756:2001 kèm chữ CS (Tuổi Trẻ 2007, theo tiêu chuẩn cũ). Bài không chọn tên nào; nên hỏi nơi bán chỉ rõ dấu trên mũ thuộc loại nào. LS2 còn viết chuẩn DOT, ECE của Mỹ và châu Âu “thì càng tốt”; hai trang .gov.vn không nhắc hai chuẩn này.

Về quai, báo Công lý (08/07/2026) dẫn lực lượng Cảnh sát giao thông: nếu quai không cài hoặc cài quá lỏng, mũ có thể bật khỏi đầu ngay trong cú va chạm đầu tiên. Trang của Bộ cũng nêu mũ không cài quai hoặc cài lỏng có thể xô lệch, thậm chí tuột khỏi đầu.

Gợi ý của bài khi thử mũ (không lấy từ các trang)

1. Đo vòng đầu theo cách của Andes, đổi sang mm, đối chiếu cỡ ghi trên mũ; đội thử vài phút để biết chỗ nào ép hoặc bí.
2. Cài quai, đẩy nhẹ mũ theo các hướng như bài Tuổi Trẻ mô tả; mũ xê dịch rõ thì thử cỡ nhỏ hơn hoặc kiểu khác.
3. Đọc nhãn trên mũ và bao bì, chụp lại để đối chiếu với các mục nhãn mà trang TCVN liệt kê.

Về phụ kiện nên hỏi thuê kèm hoặc tự mua, trang này có bài Phụ kiện khi thuê xe máy: món nào hỏi thuê kèm xe, món nào nên tự mua trước chuyến đi.

Những điều các nguồn chưa nói và chỗ các nguồn không khớp

• Không trang nào có chữ “thuê” hoặc “cho thuê”: không trang nào nói về xe thuê hoặc về mũ do cửa hàng đưa kèm.
• Hai trang .gov.vn không có chữ “đi xa”, “đường dài”, “chuyến đi” hoặc “cao tốc”, tức không nói kiểu mũ nào nên dùng cho chuyến đi xa. Chỉ Andes và LS2 nói kiểu mũ nào hợp chuyến xa, và hai bên không khớp về mũ ba phần tư.
• Không trang nào nói số đo nằm giữa hai cỡ thì chọn cỡ nào. Không trang nào ghi giá mũ hiện nay: giá bằng số chỉ có ở bài Tuổi Trẻ 2007, bài này không dùng.
• Không trang nào dùng chữ “trùm đầu”, và không trang nào ghi fullface của Andes hoặc LS2 trùng với kiểu nào trong bốn kiểu của quy chuẩn; bài gọi “trùm đầu (fullface)” theo cách LS2 mô tả kiểu che toàn bộ đầu.
• Trang của Bộ nhắc Nghị định 168/2024/NĐ-CP nhưng không ghi điều, khoản hoặc mức xử phạt; bài không đọc nghị định nên không nêu. Về việc tra quy định đội mũ ở văn bản nào, trang này có bài Quy định đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy: người lái và người ngồi sau cần tra ở văn bản nào.
• Độ cũ khác nhau: Tuổi Trẻ 2007 dẫn tiêu chuẩn TCVN 5756:2001; trang TCVN 2021 ghi mũ đã chứng nhận hoặc công bố hợp quy theo bản 2008 trước 01/01/2024 được tiếp tục lưu thông đến hết 31/12/2024.

Nguồn đã đối chiếu

• Bộ Khoa học và Công nghệ, tin về chọn mũ cho trẻ em (cỡ, dấu hợp quy, quai), trang hiển thị 21/09/2026 (dữ liệu trang ghi đăng 19/09/2026, sửa 21/09/2026): mst.gov.vn
• Cổng thông tin TCVN, một số điểm mới trong QCVN 2:2021/BKHCN về mũ, 13/09/2021: tcvn.gov.vn
• Andes (bên phân phối mũ), mũ nửa đầu và mũ ba phần tư, 16/03/2019, sửa 28/06/2019: mubaohiemandes.vn
• LS2 Việt Nam (bên phân phối mũ), ưu và nhược điểm từng loại mũ, dữ liệu trang ghi 26/01/2024: ls2helmets.vn
• Báo Công lý, cài quai mũ, 08/07/2026: congly.vn
• Báo Tuổi Trẻ, chọn mũ chất lượng, an toàn, 11/07/2007 (sửa 25/08/2017): tuoitre.vn

Hỏi cửa hàng khi định mang mũ riêng cho chuyến đi xa

• Nếu tự mua mũ và mang theo khi nhận xe, cửa hàng có cần biết hoặc dặn điều gì về chiếc mũ đó không?
• Với chiếc xe và lộ trình dự kiến, xe có chỗ cất mũ khi dừng nghỉ không, và cửa hàng có lời dặn nào về loại đường hoặc tốc độ để cân nhắc kiểu mũ?

Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.