Xe ga
Người thấp hay người cao thuê xe máy: ngồi thử năm phút trước khi nhận xe
Khoảng 12 phút đọc
Bạn có thể biết gần hết điều quan trọng về một chiếc xe thuê mà chưa cần vặn chìa khóa. Dừng đèn đỏ có giữ nổi xe không, với tới phanh có thoải mái không, chạy cả buổi chiều đầu gối có mỏi không, tất cả đều do cơ thể bạn và kích thước chiếc xe quyết định. Mà kích thước thì đo được ngay khi đứng yên trước cửa hàng. Bài này hướng dẫn một bài thử ngồi tại chỗ khoảng năm phút, dành cho cả người thấp lẫn người cao, cách đọc kết quả và cách đề nghị đổi xe trước khi ký giấy, đặt cọc.
Trả lời nhanh
Ngồi lên xe trên mặt đất bằng, đúng tư thế lái, rồi xem chân chạm đất thế nào. Cả hai bàn chân chạm đất là lý tưởng, nhất là với người mới. Chạm được nửa trước bàn chân là dùng được nếu bạn đã quen lái. Chỉ chạm mũi chân, hoặc một bên chân phải với, thì dừng lại và xin xem dòng xe khác. Ngoài chân, hãy thử thêm sức giữ xe khi nghiêng nhẹ, khoảng với tay lái, chỗ để đầu gối, độ với tay phanh và góc lái hết cỡ. Làm việc này trước khi đặt cọc và ký giấy, lúc đổi xe còn là chuyện chọn sản phẩm, chưa phải chuyện thương lượng.
Vì sao vừa người quan trọng với xe thuê hơn bạn nghĩ
Xe của mình thì mình chỉnh dần theo thời gian. Xe thuê thì bạn lái đúng như lúc nhận, ngay hôm nay, giữa dòng xe dừng rồi đi liên tục. Ở tốc độ thấp, vừa người không còn là chuyện thoải mái mà là chuyện giữ thăng bằng. Mỗi lần dừng đèn đỏ, bạn giữ xe đứng bằng chân. Người đặt được cả hai chân chắc chắn làm việc đó không cần nghĩ; người kiễng mũi chân phải tập trung, hàng chục lần mỗi giờ, trên mặt đường nghiêng, sát bên một chiếc xe buýt.
Đổ xe khi xe gần như đứng yên, lúc dừng, lúc dắt, lúc quay đầu trong ngõ, ít khi làm người đau nặng, nhưng dễ làm vỡ ốp nhựa và kéo theo chuyện bồi thường lúc trả xe. Bài thử ngồi tại chỗ không cần bằng lái, không cần xăng, không cần ra đường, và có lẽ là năm phút đáng giá nhất của cả lần thuê.
Thứ quyết định không phải chiều cao của bạn
Chiều dài chân, không phải chiều cao
Người ta hay tả mình bằng chiều cao, nhưng con số quyết định chân có chạm đất hay không là chiều dài chân trong, đo từ đáy chậu xuống sàn khi đứng chân trần sát tường. Hai người cùng cao 1m60 có thể chênh nhau vài phân ở chân. Khi nhắn hỏi cửa hàng, hãy gửi cả chiều cao lẫn chiều dài chân để cửa hàng gợi ý dòng xe phù hợp.
Độ rộng yên làm thay đổi tất cả
Chiều cao yên ghi trên thông số chỉ là điểm bắt đầu. Ví dụ, trang sản phẩm của Honda Việt Nam ghi Honda Vision có độ cao yên 785 mm và khối lượng bản thân 97 kg; các phiên bản, đời xe khác nhau có thể khác con số này. Nhưng điều thật sự lấy mất khoảng với của bạn là bề rộng phần yên ở chỗ hai đùi đi qua. Yên hẹp cho chân thả gần như thẳng xuống; yên rộng đẩy chân dạng ra, và mỗi phân dạng ra là một phân chiều cao bạn mất. Hai xe cùng độ cao yên trên giấy có thể cho cảm giác rất khác khi ngồi lên. Vì vậy thông số không thay được bài thử: thước đo đáng tin duy nhất là chính bạn ngồi trên xe.
Giảm xóc lún và đế giày
Có hai yếu tố nhỏ hơn. Thứ nhất, xe lún xuống khi bạn ngồi, nên độ cao yên ghi trên thông số là khi xe không tải; người nặng hơn sẽ ngồi thấp hơn một chút. Thứ hai, đế giày cộng thêm vào chiều dài chân. Đừng thử bằng dép mỏng nếu định đi giày đế dày, và ngược lại. Hãy mang đến cửa hàng đúng đôi giày bạn sẽ đi khi lái.
Bài thử ngồi tại chỗ, từng bước
Làm trước khi làm giấy tờ, trên một khoảng nền bằng phẳng, không phải mép vỉa hè dốc. Bảy bước theo thứ tự:
- Ngồi đúng tư thế lái, thả chân tự nhiên. Không vươn, không trượt người. Ghi nhận thật lòng chân chạm đất bằng cả bàn, nửa trước bàn chân hay chỉ mũi chân.
- Thử từng bên. Nhấc một chân lên sàn để chân, rồi đổi bên. Mặt đường Hà Nội hay nghiêng, bạn sẽ thường dừng với một chân thấp hơn chân kia. Cả hai bên đều phải ổn, không chỉ bên chân thuận.
- Cảm nhận sức nặng qua một cú nghiêng chậm. Giữ xe thẳng giữa hai chân, để xe nghiêng nhẹ về phía mình vài độ rồi đỡ lại. Bước này cho biết điều mà bảng thông số không ghi: xe nặng thế nào khi bắt đầu đổ và bạn có giữ lại được không.
- Với tay lái. Cầm tay lái bình thường. Khuỷu tay nên hơi gập, cổ tay thẳng; tay không duỗi cứng mà cũng không gập sát vào ngực.
- Nhìn đầu gối khi chân đặt trên sàn để chân. Nếu đầu gối cao hơn hông, hoặc ống chân tì vào ốp xe ở tư thế bình thường, xe đang quá nhỏ với bạn.
- Bóp tay phanh và vặn ga. Ngồi đúng tư thế, bóp hết tay phanh bằng cả hai tay mà không phải đổi cách cầm. Nếu không bóp phanh dứt khoát được khi đang ngồi, xe chưa hợp với bạn.
- Đánh lái hết cỡ hai bên khi đang ngồi. Đảm bảo đầu gối, gương hay tay lái không đẩy bạn mất thăng bằng ở góc lái lớn nhất, vì bạn sẽ quay đầu xe đúng ở tư thế đó.
Nếu cửa hàng cho chạy thử một vòng, cứ chạy, nhưng đừng coi đó là bài thử. Chạy thử cho biết máy và phanh; ngồi thử cho biết xe và cơ thể bạn có hợp nhau ở những điều cơ bản không, mà những điều cơ bản mới là thứ hỏng trước khi ra đường đông.
Đọc kết quả: ba kiểu chân chạm đất
- Cả hai bàn chân chạm đất. Lý tưởng, và gần như là điều kiện bắt buộc với người mới lái. Bạn dừng được ở bất cứ đâu, trên mặt đường nghiêng nào, không phải gồng. Nhận xe yên tâm.
- Chạm được nửa trước bàn chân, cả hai bên. Dùng được với người đã có kinh nghiệm. Bạn sẽ dừng bằng mũi bàn chân và cần chủ động chọn chỗ dừng bằng phẳng. Nếu đây là lần đầu lái xe máy ở Hà Nội, hãy xin xem dòng thấp hơn hoặc yên hẹp hơn trước.
- Chỉ chạm mũi chân, hoặc một bên phải với. Dừng ở đây. Đừng ký, đừng chạy, đừng nghe câu “đi quen là được”. Xe không giữ vững được là xe dễ đổ, và tiền sửa ốp nhựa có thể được tính cho bạn theo hợp đồng.
Người thấp: chọn trong những gì vừa
Người thấp mất nhiều lựa chọn nhất vì kích thước xe, nhưng trong một cửa hàng thường có nhiều lựa chọn hơn chiếc xe được đưa ra đầu tiên. Hãy xin ngồi thử hai, ba dòng khác nhau, cả xe số lẫn xe ga, vì độ cao và độ rộng yên khác nhau giữa các dòng. So sánh không tốn tiền và chỉ mất vài phút. Danh sách các dòng xe và giá thuê có trong bảng giá thuê xe máy Hà Nội.
Nếu chiếc vừa nhất vẫn chỉ cho bạn chạm nửa trước bàn chân, kỹ thuật sẽ bù phần còn lại: giảm tốc sớm để xe dừng êm, trượt người lên phía trước yên một chút khi sắp dừng vì phần yên phía trước thường hẹp hơn, và đặt một chân chắc chắn thay vì hai chân chới với. Điều kỹ thuật không bù được là một chiếc xe quá khổ; nếu không qua nổi mức mũi chân, vấn đề nằm ở dòng xe, không phải ở tay lái của bạn.
Người cao: vấn đề gò bó
Người cao hay nghĩ mình không gặp chuyện vừa xe, rồi gập người trên một chiếc xe ga nhỏ suốt ba ngày. Kiểu khó chịu thường gặp: đầu gối tì cao vào ốp xe, khoảng giữa yên, sàn để chân và tay lái chật, lưng dưới mỏi sau khoảng một giờ chạy.
Xe thuê có giới hạn: bạn không được nâng ghi đông hay thay yên trên xe của người khác, và cũng không nên thử. Việc làm được là thử và so sánh. Dòng xe ga lớn hơn, sàn để chân dài hơn, tay lái rộng hơn thường thay đổi hẳn góc đầu gối. Ngồi lên vài dòng và làm đủ bảy bước; với người cao, hai bước quyết định là độ cao đầu gối và độ gập khuỷu tay. Kết quả cần tránh là đầu gối cao hơn hông kèm tay gập sát ngực.
Đề nghị đổi xe đúng lúc
Mọi điều ở trên quy về một thói quen: ngồi thử trước khi đếm tiền cọc và ký hợp đồng. Đề nghị đổi xe khi bạn còn đứng ở cửa hàng, chưa trả tiền, là yêu cầu bình thường, giống như chọn một sản phẩm khác cùng mức giá. Đề nghị đổi sau khi đã ký, đã chạy và đã làm trầy ốp xe thì thành chuyện thương lượng. Hãy làm bài ngồi thử cùng lúc với việc kiểm tra tình trạng xe theo danh sách kiểm tra xe thuê trước khi nhận.
Câu nói đủ dùng rất ngắn: ngồi lên xe, chỉ chỗ chân chạm đất và nói “xe này hơi cao với em” hoặc “xe này chật quá”. Cửa hàng quen cho thuê sẽ hiểu ngay và thường tự đề nghị đổi khi thấy vấn đề.
Nhận xe giao tận nơi: làm bài thử ngay chỗ nhận
Khi xe được giao tới khách sạn hay nhà trọ, bài thử vẫn y nguyên. Nhận xe ở sân hoặc một đoạn đường bằng phẳng, làm đủ bảy bước trước khi nhận. Nếu xe không vừa, bạn chưa ký nhận; người giao xe có thể báo lại cửa hàng để sắp xếp đổi. Những việc nên làm khi nhân viên giao xe đến, gồm trả tiền, đặt cọc và kiểm xe, có trong bài nhân viên giao xe đến tận nơi.
Cách tốt nhất là đưa chuyện vừa người vào ngay tin nhắn đặt xe: chiều cao, chiều dài chân và câu hỏi “dòng xe nào của cửa hàng hợp với em nhất?”. Như vậy xe đến lần đầu đã đúng, không ai phải giao lại lần hai.
Bảng kiểm tra năm phút
| Mục thử | Đạt | Chưa đạt |
|---|---|---|
| Chân chạm đất (cả hai bên) | Cả bàn chân, hoặc nửa trước bàn chân nếu đã quen lái | Chỉ mũi chân, hoặc một bên kém rõ rệt |
| Giữ xe khi nghiêng nhẹ | Đỡ lại vài độ nghiêng dễ dàng bằng chân | Xe đổ nhanh, nặng, quá sức đùi |
| Với tay lái | Khuỷu hơi gập, cổ tay thẳng | Tay duỗi cứng, hoặc khuỷu gập sát ngực |
| Chỗ để đầu gối, ống chân | Đầu gối thấp hơn hông, ống chân không tì ốp | Đầu gối cao hơn hông hoặc tì vào ốp |
| Tay phanh, tay ga | Bóp hết từ tư thế ngồi, cả hai tay, không đổi cách cầm | Phải vươn tay hoặc đổi ngón mới bóp hết |
| Đánh lái hết cỡ | Tay lái quay hết hai bên mà không làm bạn chao đảo | Đầu gối hoặc người bị đẩy lệch ở góc lái lớn |
| Kết luận | Bạn sẵn lòng giữ xe này qua mười đèn đỏ liên tiếp | Chỉ cần một mục chưa đạt: xin xem dòng khác |
Câu hỏi thường gặp
Có nhất thiết phải đặt được cả hai bàn chân xuống đất không?
Không bắt buộc với người đã quen lái; nhiều người lái lâu năm dừng xe bằng nửa trước bàn chân mỗi ngày. Nhưng người mới và người đã quen khác nhau ở cách xử lý. Nếu đây là lần đầu bạn lái xe máy giữa đường đông Hà Nội, cả hai bàn chân chạm đất giúp bạn bớt hẳn một nỗi lo vào đúng lúc giao thông đòi hỏi nhiều nhất.
Cửa hàng nói xe có độ cao yên khoảng 76–78 cm, liệu có vừa với tôi?
Con số đó giúp lọc sơ bộ nhưng không quyết định. Độ rộng yên, chiều dài chân, đế giày và độ lún của giảm xóc đều làm thực tế lệch đáng kể. Hãy dùng thông số để chọn vài dòng ứng viên, rồi dùng bài ngồi thử để quyết định.
Tôi cao trên 1m85, có xe thuê nào vừa không?
Thường có lựa chọn đỡ gò bó hơn. Hãy ngồi thử hai, ba dòng xe lớn nhất cửa hàng có và so với nhau; thường chỉ một phút là thấy chiếc nào thoải mái hơn. Mục tiêu là chiếc ít chật nhất, không phải một chiếc vừa như may đo.
Hai vợ chồng cao chênh nhau nhiều, một xe có hợp cả hai không?
Thường không hợp đều, và nên quyết trước khi đặt cọc. Cả hai cùng làm bài ngồi thử: người cao quyết định chỗ để đầu gối, người thấp quyết định độ chạm chân. Nếu chênh quá nhiều, thuê hai xe phù hợp có thể an toàn hơn một xe “thỏa hiệp”.
Chỉ còn một xe mà tôi chỉ chạm mũi chân, thuê tạm một ngày có được không?
Không nên, kể cả một ngày. Kiễng mũi chân là thứ rút sự tập trung của bạn liên tục ở một thành phố bắt bạn dừng sau mỗi vài trăm mét. Hãy chờ dòng xe phù hợp, nhờ cửa hàng tìm xe thấp hơn, hoặc thuê ở nơi có xe vừa.
Có hạ yên hay chỉnh giảm xóc trên xe thuê được không?
Không, và đừng để ai thuyết phục bạn sửa xe thuê. Những chỉnh sửa bình thường trên xe của mình, như gọt mút yên hay hạ giảm xóc, trên xe của người khác là làm hỏng xe. Cách chỉnh đúng với xe thuê là chọn dòng khác khi còn đứng ở cửa hàng.
Ngồi thử xe ở cửa hàng của chúng tôi
Thuê xe máy Nguyễn Hà ở Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội (gần bến xe Gia Lâm), mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Khi nhắn đặt xe, bạn có thể gửi kèm chiều cao và chiều dài chân để được gợi ý dòng xe; khi đến nhận, cứ ngồi thử trước khi làm giấy tờ. Gọi hoặc nhắn tin: 0334 699 969.
Nguồn đã đối chiếu
- Honda Việt Nam, trang sản phẩm Honda Vision (độ cao yên 785 mm, khối lượng bản thân 97 kg; trang không ghi phiên bản, đời xe áp dụng): honda.com.vn
