Xe điện và xe 50cc
Pin axit chì hay pin lithium trên xe điện: đọc nhãn pin để biết thời gian sạc, trọng lượng và nơi để pin
Khoảng 5 phút đọc
Bạn nhận xe điện và muốn biết pin của nó thuộc loại nào, sạc bao lâu, nặng bao nhiêu và để ở đâu khi sạc. Câu trả lời có thể nằm trên nhãn pin hoặc trong tài liệu của xe, nhưng nhãn có nhiều ký hiệu khó hiểu. Pin axit chì và pin lithium khác nhau về trọng lượng, tuổi thọ, cách sạc và độ bền khi dùng; nhưng mức khác biệt cụ thể phụ thuộc từng mẫu pin. Bài này hướng dẫn cách đọc nhãn pin để nhận ra loại pin, điện áp và dung lượng, cách tính năng lượng pin bằng một phép nhân đơn giản, những điều cần hỏi cửa hàng về thời gian sạc và nơi để pin, và các lưu ý an toàn khi sạc. Bài không nêu thông số của một mẫu pin cụ thể.
Hai loại pin có thể gặp trên xe điện
| Điểm so sánh | Pin axit chì | Pin lithium |
|---|---|---|
| Ký hiệu có thể thấy trên nhãn | Lead-acid, chì axit, SLA, VRLA, AGM, GEL | Li-ion, lithium, LiFePO4 |
| Trọng lượng | Nói chung nặng hơn với cùng lượng năng lượng | Nói chung nhẹ hơn với cùng lượng năng lượng |
| Cách sạc và thời gian sạc | Tùy bộ sạc và loại pin, ghi theo tài liệu của hãng | Tùy bộ sạc và loại pin, ghi theo tài liệu của hãng |
| Chăm sóc và bảo quản | Có yêu cầu riêng, ví dụ tránh để cạn kiệt lâu ngày | Có yêu cầu riêng, ví dụ tránh nhiệt độ cao |
Mức chênh cụ thể và cách dùng đúng nằm trong tài liệu của hãng, nên hãy hỏi cửa hàng về chiếc xe bạn nhận thay vì tự suy luận.
Đọc nhãn pin từng bước
- Tìm nhãn trên vỏ pin hoặc gần chỗ đặt pin. Nhãn in thông số bằng chữ nhỏ; hãy chụp ảnh để đọc kỹ.
- Tìm loại pin: chữ Li-ion, Lithium hoặc LiFePO4 báo hiệu pin lithium; chữ Lead-acid hoặc SLA báo hiệu pin axit chì.
- Tìm điện áp, ghi bằng V; con số nằm trước chữ V, ví dụ 48 V (số minh họa).
- Tìm dung lượng, ghi bằng Ah (ampe giờ), hoặc năng lượng ghi bằng Wh nếu có.
- Tìm trọng lượng, ghi bằng kg, nếu nhãn có.
- Tìm hướng dẫn sạc và cảnh báo, như nhiệt độ làm việc hoặc loại bộ sạc.
Tính năng lượng pin bằng phép nhân đơn giản
Năng lượng của pin tính bằng Wh (oát giờ) bằng điện áp (V) nhân dung lượng (Ah). Hai pin cùng điện áp thì pin có Ah lớn hơn chứa nhiều năng lượng hơn.
| Bước | Số giả định |
|---|---|
| Điện áp trên nhãn | 48 V |
| Dung lượng trên nhãn | 20 Ah |
| Năng lượng | 48 × 20 = 960 Wh |
Các số trong bảng là giả định để minh họa phép tính, không phải thông số của bất kỳ xe nào. Hai xe có cùng Wh vẫn có thể chạy được quãng đường khác nhau vì khối lượng, mô-tơ và cách lái khác nhau.
Thời gian sạc và nơi để pin
- Thời gian sạc phụ thuộc loại pin, dung lượng và bộ sạc; thông tin đáng tin nằm trong tài liệu của hãng.
- Pin có tháo được không. Một số xe có pin tháo ra được, một số thì pin gắn cố định; việc này quyết định bạn sạc ở đâu.
- Nơi sạc: nếu định sạc ở nhà nghỉ hoặc khách sạn, hãy hỏi chủ nơi lưu trú có cho phép không; hỏi cửa hàng cách sạc đúng cho chiếc xe này.
- Trọng lượng pin quan trọng nếu bạn phải bê pin lên tầng.
An toàn khi sạc pin
- Dùng đúng bộ sạc của xe. Bộ sạc lạ có thể sạc sai điện áp và làm hỏng pin.
- Sạc ở nơi thông thoáng, khô ráo, xa vật dễ cháy, và không che phủ pin hoặc bộ sạc khi đang sạc.
- Không sạc khi pin bị ướt, phồng, nứt hoặc có mùi lạ.
- Không tự mở pin hay tháo bộ phận bên trong.
- Không để pin dưới nắng gắt hoặc trong cốp xe, ô tô đóng kín trời nóng.
- Không để pin đang sạc không người trông, nhất là qua đêm; không sạc ở lối đi, cầu thang hoặc cạnh chỗ ngủ.
Dấu hiệu pin có vấn đề
- Pin nóng bất thường khi sạc hoặc khi chạy; sau khi chạy, để pin nguội trước khi sạc.
- Pin phồng, nứt vỏ hoặc rò chất lỏng.
- Có mùi khét hoặc mùi hóa chất.
- Xe mất công suất bất thường dù pin còn nhiều theo đồng hồ.
Nếu thấy một dấu hiệu nào ở trên, hãy ngừng sạc hoặc ngừng dùng, đưa xe ra chỗ thoáng, tránh xa vật dễ cháy và gọi cửa hàng. Nếu có khói hoặc lửa, hãy tránh xa và gọi số khẩn cấp phù hợp.
Ghi hiện trạng khi nhận xe
Hãy chụp ảnh nhãn pin và đồng hồ pin khi nhận xe. Việc hỏi rõ cách tính đền bù trước khi nhận xe được nói trong bài Xước nhẹ, gãy gương, mất chìa: hỏi rõ cách tính đền bù trước khi nhận xe. Nếu bạn đang cân nhắc xe điện, có thể xem thêm trang Thuê xe ga Hà Nội: Honda Vision, Air Blade và xe điện.
Hỏi cửa hàng về pin xe điện
- Pin của xe này thuộc loại nào, điện áp và dung lượng bao nhiêu.
- Pin có tháo ra được không, và nên sạc ở đâu, bao lâu.
- Nếu xe hoặc pin bị ngập nước thì không sạc, không bật xe và báo cửa hàng bằng số nào.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.