Thủ tục và đặt cọc
Cửa hàng giữ bản gốc căn cước khi cho thuê xe: nên hiểu và hỏi gì trước khi đồng ý
Khoảng 6 phút đọc
Người thuê xe được đề nghị để lại căn cước bản gốc làm tài sản bảo đảm muốn biết luật nói gì về việc giữ giấy tờ tùy thân và có cách nào khác không, trước khi giao thẻ. Bài đối chiếu bốn nguồn: Luật Căn cước trên vbpl.vn, một bài trên báo Bảo vệ pháp luật có ý kiến luật sư (15/05/2026), trang pháp luật của Hà Nội về dịch vụ cho thuê xe và trang của Bộ Công an về căn cước điện tử. Luật cấm cầm cố, nhận cầm cố thẻ căn cước; việc nguồn không gọi tên thuê xe không tạo ra ngoại lệ. Vì vậy không dùng thẻ làm vật cầm cố cho xe thuê; việc xác minh danh tính cần phân biệt với giữ bản gốc làm bảo đảm. Bài không đưa lời khuyên pháp lý cho một trường hợp cụ thể.
Hai khoản cấm trong Luật Căn cước
Luật Căn cước số 26/2023/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2024; vbpl.vn ghi tình trạng “Còn hiệu lực”, cập nhật 02/04/2026. Điều 7 liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm. Khoản 2 ghi: “Giữ thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước trái quy định của pháp luật.” Khoản 7 có đoạn “thuê, cho thuê, cầm cố, nhận cầm cố, hủy hoại thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước”. Khoản 7 là lệnh cấm cầm cố và nhận cầm cố thẻ, không có ngoại lệ được nêu cho giao dịch thuê xe. Có thể đối chiếu toàn văn Luật Căn cước trên Báo điện tử Chính phủ; không suy từ việc luật không gọi tên một ngành kinh doanh rằng được dùng thẻ làm vật cầm cố.
Điều 29: những trường hợp thẻ bị giữ theo luật
| Điều khoản | Nội dung | Bên thực hiện |
|---|---|---|
| Điều 29 khoản 2 điểm a | Người đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, hoặc biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc | Cơ quan thi hành quyết định (khoản 5 điểm c) |
| Điều 29 khoản 2 điểm b | Người đang bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù | Cơ quan thi hành quyết định (khoản 5 điểm c) |
Điều 29 không nhắc tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh. Nếu thẻ bị giữ theo điều này, khoản 3 cho phép cơ quan giữ thẻ xem xét để người bị giữ dùng thẻ giao dịch trong thời gian bị giữ. Ngoài ra, khoản 3 điểm a Điều 5 quy định công dân có nghĩa vụ bảo quản thẻ căn cước đã được cấp.
Báo chí và ý kiến luật sư
Báo Bảo vệ pháp luật (trang ghi cập nhật 15/05/2026) có một câu trả lời bạn đọc, ghi luật sư Nguyễn Ngọc Hùng (Đoàn luật sư Hà Nội) trả lời, về việc dùng thẻ căn cước để cầm cố hoặc vay tiền ở cơ sở cầm đồ. Bài báo nói cầm cố hoặc nhận cầm cố thẻ căn cước là hành vi vi phạm pháp luật và nêu rằng thẻ không phải là tài sản để thực hiện các giao dịch cầm cố hoặc thế chấp. Bài báo kết thúc bằng chữ ký PV (phóng viên) nên không rõ phần nào là lời luật sư; nội dung nói về cầm đồ vay tiền, không phải thuê xe. Bài báo có dẫn một văn bản pháp luật làm căn cứ, nhưng bài viết này chưa đọc văn bản gốc nên không chép mức xử phạt.
Điều luật mô tả về đơn vị cho thuê: giấy phép lái xe, không phải căn cước
Trang pháp luật của Hà Nội (23/07/2024) tóm tắt Điều 78 Luật Đường bộ số 35/2024/QH15: đơn vị cho thuê phương tiện để tự lái chỉ được cho thuê khi người thuê có giấy phép lái xe đang còn điểm, còn hiệu lực, phù hợp với loại xe cho thuê, và phải ký hợp đồng kèm bản phô tô giấy phép lái xe của người thuê. Trong phần tóm tắt này, thứ đi kèm hợp đồng là bản phô tô giấy phép lái xe. Trang không nhắc căn cước và không nói đơn vị cho thuê được hoặc không được giữ giấy tờ gốc.
Cách khác để xuất trình hoặc chia sẻ căn cước
Khoản 3 điểm d Điều 5 nói công dân xuất trình thẻ, căn cước điện tử hoặc cung cấp số định danh cá nhân khi người có thẩm quyền yêu cầu. Khoản 3 Điều 20 nói thẻ hoặc số định danh cá nhân được dùng để cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm tra thông tin của người được cấp thẻ trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu quốc gia khác và cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo quy định của pháp luật. Khoản 3 Điều 32 và trang Bộ Công an ngày 26/04/2024 nói chủ thể danh tính điện tử có thể chia sẻ thông tin danh tính với tổ chức, cá nhân khác qua ứng dụng định danh quốc gia. Các điều này mô tả xuất trình, kiểm tra và chia sẻ thông tin; không điều nào nói một nơi cho thuê phải chấp nhận cách nào.
Khi được đề nghị để lại bản gốc
- Đề nghị chỉ xuất trình để đối chiếu rồi nhận lại bản gốc; không dùng thẻ căn cước làm vật cầm cố.
- Hỏi phương án xác minh hoặc biện pháp bảo đảm khác phù hợp pháp luật. Không mặc định cửa hàng phải chấp nhận một phương án cụ thể khi chưa trao đổi.
- Nếu bản gốc đang được giữ, đề nghị trả lại, ghi rõ ngày giờ và người giao nhận, đồng thời lưu tin nhắn hoặc biên nhận.
- Nếu không được trả lại hoặc không xác định được thẻ ở đâu, giữ chứng cứ và hỏi cơ quan công an hoặc người có chuyên môn pháp luật để được hướng dẫn.
Về các khoản tiền, xem Cọc giữ chỗ và cọc nhận xe: hai khoản khác nhau, hỏi cho rõ từng khoản; các câu hỏi khác nằm ở trang Câu hỏi thường gặp khi thuê xe máy.
Những điều các nguồn chưa nói
- Không trang nào nói riêng về việc đơn vị cho thuê xe yêu cầu hoặc giữ căn cước của người thuê.
- Các nguồn không đánh giá một hợp đồng thuê xe cụ thể. Điều đó không tạo ra ngoại lệ đối với lệnh cấm cầm cố, nhận cầm cố thẻ căn cước tại Điều 7 khoản 7.
- Không trang nào nêu phương án thay thế mà nơi cho thuê xe phải chấp nhận.
- Bài chưa đọc văn bản pháp luật gốc mà bài báo ngày 15/05/2026 dẫn nên không nêu mức xử phạt; bài báo chỉ là nguồn phụ.
Nguồn đã đối chiếu
- Luật Căn cước (26/2023/QH15), bản đăng trên vbpl.vn, cập nhật 02/04/2026: vbpl.vn: toàn văn Luật Căn cước
- Báo Bảo vệ pháp luật, giải đáp về cầm cố, cho thuê thẻ căn cước, 15/05/2026: baovephapluat.vn: cầm cố thẻ căn cước
- Trang pháp luật của Hà Nội, dịch vụ cho thuê phương tiện, 23/07/2024: pbgdpl.hanoi.gov.vn: thuê phương tiện
- Cổng thông tin Bộ Công an, quy định về căn cước điện tử, 26/04/2024: bocongan.gov.vn: căn cước điện tử
Hỏi cửa hàng khi được đề nghị giữ căn cước
- Đề nghị xem để đối chiếu rồi trả lại bản gốc. Nếu bản gốc đang ở cửa hàng, hỏi thời gian nhận lại và cách ghi nhận việc trả thẻ.
- Nên hỏi cửa hàng về cách khác, như xem bản điện tử, và ghi điều đã thỏa thuận vào giấy tờ thuê xe.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.