Xe số và xe côn
Nhận xe số hoặc côn tay: thử cần số, cần côn và chân đạp nổ ngay trong bãi trước khi ký nhận
Khoảng 5 phút đọc
Nhận xe số hay xe côn tay khác nhận xe ga ở chỗ nó có thêm những bộ phận cần cảm nhận bằng tay và chân: cần số, cần côn (nếu là xe côn tay), đôi khi cả chân đạp nổ. Một chiếc xe có độ rơ côn quá lớn, vào số cứng hoặc cần số lỏng sẽ làm chuyến đi mệt hơn, thậm chí nguy hiểm. Bài này gợi ý cách quan sát ba bộ phận đó ngay khi nhận xe, cái gì ghi lại, cái gì cần báo, và việc gì nên để cửa hàng quyết định. Đây không phải hướng dẫn chẩn đoán kỹ thuật; mục tiêu là bạn biết mình đã nhận chiếc xe trong tình trạng nào.
Trước khi thử: hỏi cửa hàng trước
Việc nổ máy, thử cần số hay chạy thử vài mét có được phép hay không là tùy cửa hàng. Đừng tự mặc định. Hãy hỏi cửa hàng: bạn có thể thử cần số và cần côn khi xe còn đứng yên không, có chỗ nào chạy thử một đoạn ngắn không, và nếu thấy bất thường thì làm gì. Phần dưới đây ưu tiên các việc quan sát được khi xe còn đứng yên, vì nó ít phụ thuộc vào việc cửa hàng cho phép gì.
Cần côn (với xe côn tay): độ rơ và độ trả
- Bóp thử khi máy tắt. Tay côn nên trở về vị trí cũ êm, không bị kẹt hay kêu.
- Cảm nhận độ rơ. Ví dụ, nếu bạn bóp một đoạn dài rồi mới thấy có lực, độ rơ có thể lớn. Hãy hỏi cửa hàng độ rơ bao nhiêu là bình thường với xe này.
- Nhìn dây côn và tay côn. Dây có sờn, tay có nứt hay lỏng ở chỗ bắt vào ghi đông không.
- Khi máy đã nổ, nếu được phép, xe đang ở số mo và có người đứng cạnh: bóp côn rồi nhả để xem tay có trả về êm không; không nhả côn khi xe đang vào số.
Dấu hiệu cần báo: tay côn bóp xuống sát tay lái mà vẫn không ngắt, hoặc nhả ra mà tay không trở về hết.
Cần số: vào số có rõ không
- Gạt thử khi xe đang dựng chắc. Nếu xe cho phép, bóp côn rồi gạt từng nấc; cần số nên đi vào và nhả ra rõ ràng, không bị kẹt giữa chừng.
- Nghe tiếng. Tiếng lạch cạch, kẹt hoặc nặng bất thường khi gạt là dấu hiệu cần báo.
- Nhìn cần số. Cần có bị cong, lỏng hay bám dầu mỡ nhiều không, cao su bọc có mòn quá không.
- Tìm số mo. Xem xe tìm số mo có dễ không. Ở một số xe, việc này khó hơn trên số khác.
Nếu cần số cứng, lỏng hay kẹt ngay khi nhận xe, hãy báo cửa hàng ngay trước khi rời đi và hỏi họ sẽ xử lý thế nào.
Chân đạp nổ nếu xe có
- Chân đạp có trở về vị trí cũ sau khi đạp không.
- Có bị rơ, lỏng hay kêu bất thường khi đạp không.
- Nếu xe vừa có đề điện vừa có chân đạp, hãy hỏi cửa hàng khi nào nên dùng cái nào.
Không phải xe nào cũng có chân đạp nổ. Nếu xe bạn nhận không có, bỏ qua phần này.
Những điều nên ghi lại trước khi ký nhận
| Quan sát | Cách ghi |
|---|---|
| Tay côn, cần số, chân đạp nổ trông bình thường hay có hư hại | Chụp ảnh gần và chụp tổng thể kèm ngày giờ |
| Tiếng lạ hoặc cảm giác cứng, rơ | Ghi ngắn gọn bằng chữ và quay một đoạn video ngắn nếu có thể |
| Điều cửa hàng nói về tình trạng này | Ghi lại lời nói để đối chiếu khi trả xe |
Việc hỏi rõ cách tính đền bù trước khi nhận xe được nói trong bài Xước nhẹ, gãy gương, mất chìa: hỏi rõ cách tính đền bù trước khi nhận xe.
Nếu thấy bất thường: làm gì
- Đừng rời cửa hàng khi chưa nói. Báo ngay điều bạn thấy, dùng ảnh hoặc video đã ghi.
- Hỏi cửa hàng có thể kiểm tra hoặc đổi xe không. Việc đổi xe hay điều chỉnh thế nào là tùy cửa hàng; đừng mặc định.
- Đừng tự chỉnh hoặc tra dầu. Tự điều chỉnh dây côn hay cần số mà không hiểu có thể làm hỏng hoặc gây mất an toàn.
- Nếu bạn chưa quen xe côn tay, nói rõ với cửa hàng và hỏi xem họ có thể hướng dẫn thêm trước khi bạn ra đường không.
Nếu bạn chưa từng lái xe côn tay
Việc kiểm tra các bộ phận này càng cần thiết hơn khi bạn mới làm quen. Nếu còn băn khoăn có nên thuê xe côn tay không, bài Chưa từng lái côn tay có nên thuê không: ba câu hỏi tự đánh giá trước khi đặt xe giúp bạn tự đánh giá. Nếu bạn muốn hiểu khi nhận xe cần chuẩn bị gì, trang thủ tục thuê xe máy ở Hà Nội nói về thủ tục thuê xe máy ở Hà Nội.
Thứ tự kiểm tra gợi ý ở cửa hàng
- Nhìn tổng thể xe và chụp ảnh các bộ phận điều khiển bên trái: tay côn, cần số, bàn đạp.
- Bóp thử tay côn khi máy tắt, ghi cảm giác về độ rơ và độ trả.
- Gạt thử cần số khi xe dựng chắc nếu được phép; ghi tiếng kêu hay độ cứng.
- Nếu xe có chân đạp nổ và cửa hàng cho phép, hãy để xe ở số mo rồi mới thử một lần và xem chân đạp có hồi về không.
- Hỏi lại cửa hàng điều gì bạn thấy khác thường và nghe câu trả lời trước khi ký nhận.
Việc kiểm tra theo thứ tự cố định giúp bạn không bỏ sót chỗ nào khi đang vội, và có sẵn ảnh để đối chiếu khi trả xe.
Điều nên hỏi trước khi rời cửa hàng
- Độ rơ côn bao nhiêu là bình thường với chiếc xe này.
- Có thể thử cần số khi xe đứng yên hoặc chạy thử vài mét không.
- Nếu cần côn hoặc cần số có vấn đề thì xử lý thế nào.
Có điều gì ở cần số hoặc cần côn khiến bạn băn khoăn, hãy gọi 0334 699 969.