Đi chơi trong ngày
Một ngày ở Phố Hiến, Hưng Yên: chọn vài cụm đền chùa gần nhau, các trang nói gì về đường đi, gửi xe và lễ hội
Khoảng 11 phút đọc
Bạn có một ngày để chạy xe máy từ Hà Nội xuống Hưng Yên, muốn xem đền chùa cổ ở Phố Hiến và ngại phải đi vòng qua nhiều điểm rồi vội vã ở từng chỗ. Bài đối chiếu bảy trang đọc ngày 28/10/2026: một trang của Cục Di sản văn hóa, một trang của cổng thông tin tỉnh Hưng Yên, hai trang của Đảng bộ tỉnh và ba bài báo. Bài chỉ nêu điều các trang ghi về vị trí các điểm, đường đi, gửi xe, tu sửa và lễ hội, kèm ngày của từng trang. Không trang nào viết riêng cho người đi xe máy, còn giờ mở cửa và tình trạng tu sửa có thể đã đổi, nên hãy hỏi lại trước khi đi. Bài không nói gì về xe hoặc chính sách của cửa hàng.
Khu di tích Phố Hiến rải ở nhiều phường
Cục Di sản văn hóa, trên một trang không ghi ngày đăng, viết Khu di tích Phố Hiến gồm 16 di tích tiêu biểu, thuộc các phường Hiến Nam, Lam Sơn, Quang Trung, Hồng Châu, Lê Lợi và xã Hồng Nam của thành phố Hưng Yên, và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2408/QĐ-TTg ngày 31/12/2014. Bài ngày 21/12/2025 của Báo Nhân Dân lại viết 17 di tích tiêu biểu. Hai trang khác dùng thêm những con số khác: trang cổng tỉnh (dữ liệu ghi 2004) viết quần thể kiến trúc cổ gồm 60 di tích lịch sử, còn bài Báo Hưng Yên ngày 05/11/2024 viết Phố Hiến vẫn bảo tồn hơn 100 di tích, trong đó 18 di tích được xếp hạng di tích quốc gia. Bài không phân xử các con số này và không biết mỗi trang đếm theo tiêu chí nào.
Tên phường cũng cần đọc cẩn thận: bài ngày 23/04/2026 đăng trên cổng Đảng bộ tỉnh (ghi nguồn Baohungyen.vn) nêu rằng lễ hội 2026 được tổ chức ở ba phường Phố Hiến, Hồng Châu và Sơn Nam, trong khi trang Cục Di sản dùng các tên ở trên. Không trang nào đối chiếu hai cách gọi này với nhau, nên bài giữ tên theo từng trang và không khẳng định tên nào là tên hiện hành. Cách đọc của bài: với chừng ấy điểm ở nhiều phường, chọn vài cụm đứng gần nhau hợp lý hơn đi cho hết; các trang không gợi ý lịch đi cho một ngày.
Bốn nhóm điểm đứng gần nhau theo mô tả của các trang
Bảng chỉ gồm những cặp điểm mà một trang nêu là cùng đường, cạnh nhau hoặc có khoảng cách. Cột giữa chép điều Cục Di sản ghi về từng điểm.
| Nhóm | Điểm và điều Cục Di sản ghi | Trang ghi về vị trí |
|---|---|---|
| Quanh hồ Bán Nguyệt | Đền Mẫu (khởi dựng năm 1279, còn 15 đạo sắc phong); đền Trần (gắn với Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn) | Theo Cục Di sản, cả hai đều thuộc phường Quang Trung. Báo Hưng Yên (05/11/2024), trong phần tả thị xã Hưng Yên xưa, mô tả khu hồ Bán Nguyệt và viết: “Bên hồ có đền Mẫu, đền Trần nổi tiếng linh thiêng”. |
| Đường Trưng Trắc | Võ Miếu (người Hoa xây dựng, thờ Quan Công); chùa Phố (có tam quan, tiền đường, thiêu hương, thượng điện) | Báo Hưng Yên, trong phần tả thị xã Hưng Yên xưa, mô tả đường Trưng Trắc dài khoảng 600m, đầu phía đông có Võ Miếu, “tiếp đến là chùa Phố”. Cục Di sản cũng xếp hai nơi này vào phường Quang Trung. |
| Phường Hồng Châu | Đình và chùa Hiến (cây nhãn Tổ, bia đá năm 1625 và 1709); Đông Đô Quảng Hội (nơi hội họp của thương nhân nước ngoài, chủ yếu là người Hoa) | Cục Di sản xếp cả hai vào phường Hồng Châu. Báo Hưng Yên viết tại sân chùa Hiến có cây nhãn tiến Vua, “Bên cạnh là Đông Đô Quảng Hội”. |
| Phía bắc | Chùa Chuông (trùng tu năm 1702 và 1711); Văn Miếu Xích Đằng (thờ Khổng Tử, Chu Văn An; 9 tấm bia đá) | Báo Hưng Yên: “Cách chùa Chuông hơn 500m về phía Bắc là Văn Miếu Xích Đằng”. Cục Di sản ghi Văn Miếu ở phường Lam Sơn. |
Cùng phường chưa chắc là cạnh nhau. Cục Di sản ghi đền Mây và đền Kim Đằng cùng phường Lam Sơn với Văn Miếu, đền Nam Hòa cùng phường Hiến Nam với chùa Chuông, nhưng các trang không cho biết những nơi ấy cách nhau bao xa. Báo Hưng Yên còn ghi một trục đường dài 1,5km từ chùa Chuông, chạy cạnh phía đông hồ Bán Nguyệt, tới Dốc Đá; đó là mô tả thị xã cũ chứ không phải chỉ dẫn đường cho xe máy, và bài không cộng số này với hơn 500m ở trên vì không biết hai quãng có chồng lên nhau không.
Đường từ Hà Nội: gần 60 km hay 64 km
Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên có trang Phố Hiến (dữ liệu của trang ghi đăng ngày 26/10/2004), viết Phố Hiến “cách Hà Nội gần 60 km” và chỉ đường: từ Hà Nội đi theo đường số 5, đến phố Nối, rẽ theo đường 39A. Trang giới thiệu tỉnh của MTTQ tỉnh (đăng 20/05/2019) viết trung tâm hành chính của tỉnh ở thành phố Hưng Yên cách Hà Nội 64 km về phía đông nam, và liệt kê Quốc lộ 5A, cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, Quốc lộ 39A, 38B trong các tuyến giao thông của tỉnh. Hai trang không nói đo từ điểm nào ở Hà Nội, và bài không chọn con số thay bạn.
Không trang nào ghi thời gian chạy xe máy hoặc nói tuyến nào dành cho xe máy; trang 2019 chỉ liệt kê các tuyến đường chung, trong đó có cả cao tốc, mà không nói loại xe nào được đi tuyến nào. Hãy xem bản đồ trước khi khởi hành, chọn tuyến theo biển báo trên đường, và nhớ trang 2004 là trang cũ.
Ví dụ cộng từ các số trên, chưa gồm đoạn đi vòng và đi trong thành phố: nếu một chiều gần 60 km thì khứ hồi gần 120 km (2 × 60); nếu 64 km thì khứ hồi 128 km (2 × 64). Về cách ước lượng xăng từ số cây số này, xem bài Dự trù xăng cho chuyến đi ngoại thành: lấy quãng đường khứ hồi trên bản đồ cộng thêm đoạn đi vòng.
Ví dụ giả định: một cụm hay hai cụm trong một ngày
Các trang không nêu thời gian tham quan từng điểm, nên đây là ví dụ giả định, không phải thời gian đo thực tế: 40 phút cho mỗi điểm, 15 phút cho mỗi lần chuyển giữa hai điểm cùng cụm và 30 phút cho lần chuyển giữa hai cụm. Một cụm ba điểm: 3 × 40 + 2 × 15 = 150 phút, tức 2 giờ 30 phút. Hai cụm, năm điểm (ba điểm ở cụm này, hai điểm ở cụm kia): 5 × 40 + 3 × 15 + 30 = 275 phút, tức 4 giờ 35 phút, chưa tính ăn uống hay xếp hàng. Hãy thay bằng số của bạn. Nếu danh sách vẫn dài, xem bài Chỉ có một ngày nghỉ mà muốn đi ba nơi: bỏ bớt điểm nào để chuyến đi không thành cuộc chạy đua.
Giờ mở cửa, vé và gửi xe: bảy trang nói gì
Trong bảy trang, không trang nào ghi giờ mở cửa hay giá vé của từng di tích; riêng bài ngày 23/04/2026 viết rằng trong dịp lễ hội các di tích “mở cửa liên tục phục vụ Nhân dân và du khách”. Vì vậy bài không đưa giờ nào; giờ, phí và lối vào có thể đổi, nên hãy hỏi lại tại điểm hoặc Ban Quản lý di tích tỉnh trước khi đi.
Về gửi xe, chỉ một trang nói thẳng. Bản tin trên trang hungyentv.vn, đăng ngày 02.02.2023, viết ở chùa Chuông (phường Hiến Nam) việc trông giữ xe cho du khách “hoàn toàn miễn phí từ nhiều năm nay”, còn ở một số khu di tích đền, chùa khác trong tỉnh, theo bản tin, xảy ra tình trạng tự đẩy phí trông giữ xe lên cao, trái với quy định, gây bất bình cho du khách. Phần chữ của bản tin không nêu tên các nơi ấy và không nói giá; trang còn có một video mà bài không xem được, và bản tin đã gần bốn năm tuổi. Không trang nào nói về gửi xe ở các di tích còn lại. Cách làm chung của bài, không phải điều các trang nêu: hỏi giá trước khi giao xe, giữ vé và chụp ảnh chỗ gửi. Về cách làm khi gửi xe thuê, xem bài Gửi xe máy thuê ở Hà Nội: giữ vé, hỏi phí và nhận lại xe.
Đang tu sửa và ngày lễ hội
Báo Nhân Dân (21/12/2025) viết rằng vào những ngày cuối năm, dù đang tu sửa, một số cụm điểm trong khu di tích vẫn đón lượng lớn du khách; bài báo không nói điểm nào đang sửa và đến khi nào. Bài cũng nhắc rằng, tính đến ngày đăng bài, tỉnh vừa khởi công dự án đường kết nối di sản dọc sông Hồng; bài không nói đoạn nào.
Về lễ hội, trang Cục Di sản viết các lễ hội văn hoá vùng Phố Hiến “thường được diễn ra vào tháng Ba Âm lịch”. Bài ngày 23/04/2026 nói lễ hội năm 2026 diễn ra từ ngày 25 đến 27/4, dự báo lượng du khách tăng cao, có chốt kiểm soát và phân luồng giao thông từ xa nhằm hạn chế ùn tắc. Các trang không nêu ngày hội của năm sau. Cách đọc của bài: nếu ngày bạn đi trùng đợt hội, nên tính thêm thời gian chờ và hỏi lại lối vào trước khi chạy xe vào khu trung tâm.
Những điều không nên làm
- Không xếp cả 16 điểm vào một ngày: Cục Di sản liệt kê 16 điểm ở nhiều phường mà không nêu lịch đi (cách đọc của bài).
- Không coi cùng phường là cạnh nhau: các trang chỉ nêu khoảng cách hoặc vị trí liền kề cho vài cặp điểm.
- Không lấy thông tin trên các trang cũ (2004, 2019, 2023) làm giờ, giá hoặc khoảng cách của hôm nay.
- Không xem bản đồ khi đang chạy: dừng hẳn ở chỗ an toàn rồi mới xem.
- Không giả định xe thuê được đi tới Hưng Yên hoặc vào từng điểm; nên hỏi cửa hàng.
Nếu gặp tình huống này thì làm gì
- Đến một điểm mà cổng đóng hoặc đang tu sửa: chuyển sang điểm kế tiếp trong cùng nhóm ở bảng trên. Các trang không nói điểm nào thay được điểm nào; đây là cách đọc của bài.
- Người trông xe nêu mức phí khác với điều bạn đã hỏi: hỏi lại ngay lúc ấy, giữ vé, và đổi chỗ gửi nếu chưa rõ. Bản tin 2023 chỉ nói có nơi đẩy phí lên cao, không nêu cách xử lý.
- Trễ so với dự tính: bỏ điểm cuối danh sách thay vì rút ngắn từng điểm, và nên hỏi cửa hàng trước cách báo nếu giờ trả xe có thể lùi.
- Đường vào bị phân luồng hoặc đông xe ngày lễ hội: dừng ở chỗ an toàn, hỏi người trông coi hoặc người hướng dẫn tại chỗ, rồi mới đi tiếp.
Những điều các nguồn chưa nói
- Giờ mở cửa và giá vé của từng điểm; điểm nào đang tu sửa và đến khi nào: không trang nào nói.
- Chỗ gửi xe và giá gửi ở các điểm ngoài chùa Chuông; việc chùa Chuông hiện còn miễn phí hay không: không trang nào nói; chỉ có một bản tin về gửi xe, đăng từ 02.02.2023.
- Thời gian đi xe máy từ Hà Nội và tuyến đường riêng cho xe máy: không trang nào nêu.
- Yêu cầu về trang phục hoặc nội quy ở các điểm thờ tự: không trang nào nêu.
- Khoảng cách giữa các điểm, ngoài ba con số hơn 500m, 600m và 1,5km đã nêu ở trên: không trang nào ghi.
- Bảng đối chiếu hai cách gọi tên phường, cùng ngày hội năm sau: không trang nào ghi.
- Các trang không khớp: Cục Di sản ghi 16 di tích tiêu biểu, Báo Nhân Dân ghi 17, trang 2004 ghi 60 di tích lịch sử còn Báo Hưng Yên ghi hơn 100 di tích; trang 2004 ghi gần 60 km còn trang 2019 ghi 64 km. Trang Cục Di sản cũng ghi “Hiền Nam” ở mục chùa Chuông và đình An Vũ trong khi đầu trang và bản tin 02.02.2023 ghi Hiến Nam; bài hiểu là Hiến Nam.
Nguồn đã đối chiếu
- Cục Di sản văn hóa, trang Khu di tích Phố Hiến (không ghi ngày đăng): dsvh.gov.vn
- Cổng tỉnh Hưng Yên, trang Phố Hiến (dữ liệu trang ghi 26/10/2004): hungyen.gov.vn
- MTTQ tỉnh Hưng Yên (trên cổng Đảng bộ tỉnh), giới thiệu về Hưng Yên (20/05/2019): mttq.hungyen.dcs.vn
- Báo Hưng Yên điện tử, bài Thành phố Hưng Yên trong ký ức và hiện tại (05/11/2024): baohungyen.vn
- Báo Nhân Dân, bài Phố Hiến vươn tầm di sản thế giới (21/12/2025): nhandan.vn
- Báo và Phát thanh, Truyền hình Hưng Yên, bản tin về trông giữ xe ở chùa Chuông (02.02.2023): hungyentv.vn
- Cổng thông tin Đảng bộ tỉnh Hưng Yên, bài Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm 2026 (23/04/2026, ghi nguồn Baohungyen.vn): hungyen.dcs.vn
Hỏi cửa hàng trước khi chạy xe xuống Hưng Yên
- Nên hỏi cửa hàng xe thuê có đi được tới Hưng Yên không và có cần báo trước tuyến, giờ về không; về cách hỏi khi đi tỉnh, xem bài Thuê xe để về quê thăm nhà cuối tuần: nên hỏi cửa hàng những gì về phạm vi và quãng đường đi tỉnh.
- Nên hỏi cửa hàng cách báo và cách tính giờ trả xe nếu chuyến đi kéo dài hơn dự tính, và gọi số nào khi xe gặp sự cố giữa đường.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.
