Bảo dưỡng xe thuê
Xích xe số kêu lạch cạch hoặc chùng: người thuê quan sát gì rồi để cửa hàng xử lý
Khoảng 5 phút đọc
Xe số chạy một lúc thì bạn nghe tiếng lạch cạch từ phía bánh sau, nhất là khi nhả ga, hoặc nhìn xích thấy chùng và khô. Bạn không muốn tự tra dầu hay chỉnh xích vì sợ làm sai, nhưng cũng không biết tiếng đó có nguy hiểm không. Bài này nói về điều người thuê nên quan sát để đủ báo cửa hàng, điều có thể làm ngay để giữ xe an toàn, và điều nên để cửa hàng xử lý. Đây không phải hướng dẫn sửa xe. Mục đích là bạn mô tả được vấn đề rõ ràng và biết lúc nào nên ngừng chạy.
Xích xe số làm việc thế nào, nói gọn
Xích truyền lực từ máy xuống bánh sau, quay qua đĩa nhỏ ở phía máy và đĩa lớn ở bánh sau. Xích cần độ chùng vừa phải: quá căng làm mòn nhanh và gây tải lên ổ đỡ, quá chùng thì dễ kêu, giật hoặc trượt khỏi răng. Xích cũng cần dầu bôi trơn đủ; xích khô hoặc dính bụi sẽ kêu và mòn nhanh hơn. Mỗi xe có độ chùng phù hợp riêng, và con số đúng nằm trong sách hướng dẫn của xe, nên người thuê không nên tự đo hay tự chỉnh.
Những tiếng bạn có thể nghe và nên hiểu thế nào
| Biểu hiện | Có thể liên quan đến | Nên làm |
|---|---|---|
| Lạch cạch nhẹ, đều, khi nhả ga hoặc đi chậm | Xích hơi chùng hoặc khô | Ghi lại và báo cửa hàng khi tiện |
| Kêu rít hoặc khô khốc khi chạy | Xích thiếu dầu hoặc bám bụi | Báo cửa hàng, đừng tự tra dầu nếu chưa hỏi |
| Tiếng đập mạnh, nảy khi tăng giảm ga | Xích rất chùng hoặc mòn nhiều | Dừng ở chỗ an toàn và báo ngay |
| Xích tuột, bay phấp phới hoặc va vào vỏ | Xích tuột khỏi răng hoặc đứt | Dừng ngay, tắt máy, không chạy tiếp |
Bảng trên chỉ mang tính gợi ý để bạn phân biệt mức độ; nó không thay thế việc kiểm tra của người có chuyên môn. Một tiếng lạ không đồng nghĩa là xe hỏng, nhưng một tiếng lạ mới xuất hiện trong chuyến đi thì nên được báo.
Quan sát an toàn bằng mắt, khi xe đã tắt máy
- Dựng xe chắc trên mặt phẳng và tắt máy. Đợi máy nguội. Không để tay gần xích hay đĩa răng khi máy còn nổ hoặc còn nóng.
- Nhìn xích từ phía sau. Xích có bị chùng thấy rõ không, có chỗ nào cong, kẹt hay gỉ không.
- Nhìn độ khô và bụi. Xích sáng, có lớp dầu mỏng, hay xám khô bám bụi và đất.
- Nhìn đĩa răng. Răng có mòn nhọn như vây cá, hay thiếu mẩu nào không.
- Chụp ảnh hoặc quay video ngắn của xích và ghi ngày giờ. Nếu có người đi cùng, nhờ họ ghi âm hoặc quay tiếng kêu khi xe đứng yên, giữ tay và quần áo cách xa xích; đừng vừa chạy vừa quay.
Bạn không cần đo hay chạm vào xích. Chỉ cần nhìn và ghi lại.
Những việc người thuê không nên tự làm
- Tự chỉnh độ căng xích. Chỉnh sai làm xích quá căng hoặc lệch bánh sau.
- Tự tra dầu hoặc xịt dầu khi chưa hỏi. Dầu xịt lên bánh sau hoặc phanh làm trơn và nguy hiểm.
- Dùng tay chạm vào xích khi máy còn nổ. Rất dễ kẹt tay.
- Tháo vỏ che xích. Việc đó nên để người có chuyên môn làm; hãy hỏi cửa hàng.
- Tiếp tục chạy xa khi xích có dấu hiệu tuột hoặc đập mạnh. Xích tuột khi đang chạy có thể làm bánh sau khựng đột ngột.
Khi nào nên dừng hẳn và báo ngay
- Tiếng đập mạnh hoặc xe giật khi tăng giảm ga.
- Thấy xích tuột, lệch khỏi răng hoặc đứt.
- Có mùi khét hoặc khói từ khu vực bánh sau.
- Bánh sau bị khựng, xe mất lực kéo bất thường.
Dừng ở chỗ an toàn, tắt máy, đưa xe ra khỏi làn xe chạy và gọi cửa hàng. Đừng cố đẩy xe chạy tiếp khi xích đang tuột. Hãy hỏi từ lúc nhận xe xem cửa hàng hỗ trợ thế nào nếu xích gặp sự cố giữa đường.
Cách báo cho cửa hàng cho rõ
| Thông tin | Ví dụ cách nói |
|---|---|
| Tiếng gì | Lạch cạch, rít, đập; khi nhả ga hay khi tăng ga |
| Bắt đầu khi nào | Từ lúc nhận xe hay giữa chuyến, sau một đoạn đường xấu hay sau mưa |
| Quan sát bằng mắt | Xích chùng, khô, gỉ hay sạch; có ảnh hoặc video |
| Đã làm gì | Chỉ quan sát, không chỉnh hay tra dầu |
| Vị trí và biển số xe | Gửi ghim vị trí nếu cửa hàng nhận tin nhắn; hãy hỏi trước kênh nào |
Ghi hiện trạng khi nhận xe
Nếu xích đã kêu hoặc trông khô ngay khi nhận xe, hãy chụp ảnh và báo cửa hàng trước khi đi. Việc hỏi rõ cách tính đền bù trước khi nhận xe được nói trong bài Xước nhẹ, gãy gương, mất chìa: hỏi rõ cách tính đền bù trước khi nhận xe. Nếu bạn chưa từng lái xe côn tay, bài Chưa từng lái côn tay có nên thuê không: ba câu hỏi tự đánh giá trước khi đặt xe giúp bạn cân nhắc trước khi chọn.
Hỏi gì về xích trước khi lăn bánh
- Xích có được bôi trơn và kiểm tra gần đây không, và cửa hàng xử lý thế nào nếu xích kêu giữa chuyến.
- Có số điện thoại hoặc cách liên lạc nào khi xe gặp sự cố giữa đường.
- Nếu cần đổi xe giữa chuyến thì cách làm ra sao.
Hãy lưu 0334 699 969 vào điện thoại trước khi lăn bánh.