Lái xe an toàn
Đèn pha xe ga trên đường không có đèn: thử tầm chiếu trước khi về muộn

Trong bài này
Một chuyến đi trong ngày ra khỏi Hà Nội có thể kéo dài hơn dự tính, và đoạn về khi ấy có những quãng không có đèn đường, nơi đèn pha của chiếc xe ga phải gánh phần lớn việc soi đường. Trước lúc đó, nên biết đèn chiếu xa tới đâu, cách chuyển giữa cốt và pha mà không cần nhìn xuống, và đèn có chiếu đúng hướng không.
Biết các công tắc đèn trước khi trời tối
Công tắc đèn mỗi xe một khác, nên hãy xem sách hướng dẫn hoặc nhờ cửa hàng chỉ từng nút: công tắc cốt và pha, đèn báo pha trên đồng hồ, xi nhan.
Thử chùm sáng lúc chạng vạng, khi xe đứng yên
Chọn chỗ phẳng, vắng, xa dòng xe, như sân hoặc bãi trống, nơi xe không chắn lối ai. Chờ tới lúc chạng vạng, khi chùm sáng hiện rõ trên mặt đất mà bạn vẫn nhìn được xung quanh, rồi bật cốt, bật pha và xem vùng sáng.
| Điều bạn thấy | Có thể nói lên điều gì | Bước tiếp theo |
|---|---|---|
| Đèn cốt chỉ chiếu sát ngay trước bánh trước | Đèn chỉnh thấp, hoặc có lỗi | Nhờ cửa hàng kiểm tra trước chuyến đi |
| Đèn cốt hắt lên cây, cửa sổ hoặc mặt người | Đèn chỉnh cao, hoặc chở nặng phía sau làm xe ngửa đầu | Thử lại với đúng tải sẽ chở; báo cửa hàng nếu không đổi |
Chạy trong tầm chiếu của đèn
Trên đường không có đèn, giữ tốc độ đủ để dừng được trong đoạn mà đèn soi rõ. Mưa, mặt đường ướt, đèn xe ngược chiều và kính mũ bẩn đều làm đoạn ấy ngắn lại, nên giảm tốc thêm khi gặp bất kỳ điều nào trong số đó.
Tính giờ về theo giờ mặt trời lặn
Tính ngược từ giờ mặt trời lặn, không tính xuôi từ bữa trưa, và tra giờ lặn cùng thời gian chạy trước khi xuất phát. Ví dụ giả định: nếu mặt trời lặn lúc 17:40 và đoạn về mất 1 giờ 30 phút, thêm 30 phút dự phòng thì phải rời điểm đến lúc 15:40. Cửa hàng Nguyễn Hà đóng cửa lúc 21:00, nên giờ trả xe cũng là một mốc cần tính.
Chuẩn bị trước đoạn về khi trời tối
Trước khi rời điểm đến, dành vài phút cho những việc giúp đèn và mắt bạn làm việc tốt hơn. Lau sạch mặt kính đèn pha, vì bụi và bùn bám trên mặt đèn làm ánh sáng yếu và tán ra. Lau kính mũ cả mặt trong lẫn mặt ngoài; một kính mũ xước hoặc bẩn sẽ làm chói mỗi khi có đèn xe ngược chiều.
Nhờ người đi cùng đứng phía sau xem đèn hậu, đèn phanh khi bạn bóp phanh và hai bên xi nhan. Ở đoạn đường tối, người phía sau thấy bạn chủ yếu nhờ những đèn này. Nếu có áo khoác màu sáng hoặc có dải phản quang, mặc vào cho đoạn về; người ngồi sau cũng nên mặc như vậy.
Chuyển giữa cốt và pha
Trên đoạn vắng, không có xe ngược chiều và không có xe nào ngay phía trước, đèn pha giúp bạn thấy xa hơn. Khi thấy đèn xe ngược chiều xuất hiện, hoặc khi bạn đang đi sau một xe khác ở gần, chuyển về đèn cốt để không làm người khác bị chói. Người lái bị chói mắt không thấy bạn rõ hơn, mà chỉ thấy kém đi. Khi xe ngược chiều đã qua, bật lại pha nếu đường vẫn vắng.
Khi bị xe ngược chiều chiếu pha
Nếu xe ngược chiều không chuyển về cốt, đừng nhìn thẳng vào đèn của họ. Hướng mắt xuống mép đường bên phải, nơi vạch sơn hoặc lề đường giúp bạn giữ hướng, đồng thời giảm tốc cho tới khi xe đó đi qua và mắt bạn quen lại với bóng tối. Đừng nháy pha đáp trả liên tục, vì cả hai người lái đều sẽ bị chói.
Khúc cua, ổ gà và người đi đường không có đèn
Đèn pha chiếu thẳng về phía trước theo hướng tay lái, nên khi vào cua, phần đường bên trong khúc cua nằm ngoài vùng sáng cho tới lúc bạn đã ở trong cua. Hãy giảm tốc trước khi vào cua trên đường tối, chứ không phải giữa cua.
Trên đường ngoài thành phố, người đi bộ, xe đạp không có đèn, vật liệu xây dựng để bên đường hay ổ gà đều có thể hiện ra rất muộn trong vùng sáng. Giữ tốc độ thấp hơn mức bạn vẫn đi ban ngày trên cùng đoạn đường, và giữ khoảng cách đủ xa với xe phía trước để đèn của bạn soi được mặt đường chứ không chỉ soi đuôi xe trước.
Khi trời mưa vào buổi tối
Mưa làm mặt đường phản chiếu ánh đèn, khiến vạch sơn và ổ gà khó nhận ra hơn. Kính mũ đọng nước cũng làm các đốm đèn nhòe ra. Nếu cảm thấy không còn nhìn rõ đường, tìm chỗ an toàn có mái che để dừng chờ mưa ngớt, thay vì cố chạy tiếp cho kịp giờ.
Đi theo nhóm vào buổi tối
Nếu đi nhiều xe, thống nhất trước người đi đầu và người đi cuối, và giữ khoảng cách đều giữa các xe. Đừng bám sát đuôi xe trước để nhờ ánh đèn của họ; khoảng cách quá gần khiến bạn không kịp phản ứng nếu xe trước phanh gấp vì ổ gà hay vật cản. Hẹn trước điểm dừng chờ nhau ở chỗ sáng, ngoài lề đường, thay vì dừng giữa đoạn đường tối để đợi người phía sau.
Khi vừa rời một quán sáng đèn hay một cây xăng, mắt cần một lúc để quen lại với đường tối. Đi chậm trong đoạn đầu, và đừng nhìn màn hình điện thoại sáng ngay trước khi lên xe. Nếu cả nhóm dừng nghỉ giữa đường, chọn chỗ có ánh sáng và đủ rộng để dắt xe hẳn vào trong, không đứng tụ tập sát mép đường. Trước khi đi tiếp, đếm lại đủ người và đủ xe rồi mới cho xe đầu rời đi.
Những điều không nên làm
- Không tự vặn vít chỉnh đèn hay mở cụm đèn; việc chỉnh hướng và thay bóng là của cửa hàng.
- Không tự lắp bóng sáng hơn hoặc đèn kẹp thêm.
Nếu đèn hỏng giữa đường
Nhả ga và giảm tốc dần thay vì phanh gấp. Bật xi nhan nếu còn dùng được, ngoái nhìn phía sau rồi tấp hẳn ra khỏi dòng xe khi tay lái và phanh vẫn trong tầm kiểm soát. Sau đó gọi cửa hàng.
Hỏi cửa hàng về đèn và chuyện về muộn
Công tắc pha và đèn báo pha nằm ở đâu trên xe này, và độ sáng có đổi theo tốc độ máy không? Nếu đèn hỏng lúc trời tối ở xa thành phố, tin nhắn đầu tiên gửi cửa hàng cần có gì? Thuê xe máy Nguyễn Hà mở 09:00–21:00 tại Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; điện thoại 0334 699 969. Các dòng xe ga có ở trang thuê xe tay ga Hà Nội.



