Thời tiết và kỹ năng
Găng tay đi xe máy: thử xi nhan, còi, tay phanh trên xe thuê trước khi chạy
Khoảng 8 phút đọc
Đôi găng tay đeo thấy vừa khi đứng trong cửa hàng có thể trở nên vướng khi ngón cái phải tìm công tắc xi nhan nhỏ trên tay lái một chiếc xe thuê lạ. Đầu ngón quá chật khiến khó cảm nhận nút bấm; găng dày mùa đông dễ chạm sang nút bên cạnh; lòng găng trơn làm bạn cầm tay phanh kém chắc. Vì vậy chọn găng có hai phần: găng phải bảo vệ tay khi đi xe, và bạn phải bấm được mọi nút, bóp được mọi tay phanh trên đúng chiếc xe đó khi xe đang đứng yên. Bài này hướng dẫn cách thử găng với xe thuê, dựa trên sách hướng dẫn Honda Future 125 FI của Honda Việt Nam và trang an toàn mô tô của NHTSA (Mỹ). Bài không xếp hạng thương hiệu găng và không khẳng định cỡ hay chất liệu nào đạt chuẩn bảo hộ.
Câu trả lời ngắn
- Sách Honda Future 125 FI khuyên “sử dụng găng tay da che kín các ngón tay và có khả năng chống trầy xước”.
- Đeo găng, ngồi lên đúng chiếc xe thuê khi xe đứng yên, rồi thử lần lượt: xi nhan bật và tắt, còi, đèn chiếu xa/chiếu gần, nút đề, hai tay phanh, tay ga.
- Đầu ngón găng thừa vải hay đường may dày ở đầu ngón dễ làm bấm trượt nút nhỏ.
- Găng phải cho bạn bóp hết hành trình tay phanh và trả ga về hết mà không bị kẹt.
- Không đạt thì đổi găng hoặc đổi cỡ, đừng tập bấm nút lúc đang chạy giữa phố.
Vì sao vừa tay chưa đủ
Một chiếc găng có thể rộng ở lòng bàn tay nhưng chật khi bạn nắm tay lái; chiếc khác ôm khớp ngón nhưng thừa một đoạn vải ở đầu ngón. Đoạn vải thừa có thể gập lên công tắc hoặc làm mờ cảm giác nút bấm. Công tắc trên tay lái khác nhau theo mẫu và đời xe, nên không có quy tắc chung kiểu “găng này bấm được mọi xe Honda, Yamaha hay xe điện ở Hà Nội”. Thử đúng tổ hợp găng và xe bạn định đi.
Trang an toàn mô tô của NHTSA viết găng tay “allow for a better grip and help protect your hands in the event of a crash” (giúp cầm chắc hơn và bảo vệ tay khi có va chạm). Sách Honda Future 125 FI, trang 9, đặt găng tay trong danh sách trang phục bảo hộ cùng mũ bảo hiểm, giày và áo khoác. Đổi sang găng mỏng kiểu găng lao động chỉ để bấm nút nhạy hơn là đánh đổi mất phần bảo vệ.
Những nút cần thử trên xe thuê
Trang 22 sách Future 125 FI liệt kê các công tắc trên xe; vị trí cụ thể và cách bố trí có thể khác ở mẫu xe bạn thuê, nên hãy nhờ cửa hàng chỉ từng nút.
| Nút hoặc bộ điều khiển (tên trong sách Honda) | Thử gì khi đeo găng | Dấu hiệu chưa đạt |
|---|---|---|
| Công tắc đèn báo rẽ | Gạt sang trái, sang phải, rồi ấn để tắt (sách ghi “Ấn công tắc này để tắt đèn báo rẽ”) | Ngón cái trượt khỏi công tắc, không cảm nhận được nấc, tắt không được |
| Nút còi | Bấm nhanh mà không rời tay khỏi tay nắm | Phải nhìn xuống mới tìm được, hoặc bấm trúng xi nhan |
| Công tắc chế độ chiếu xa/chiếu gần | Chuyển qua lại vài lần | Găng vướng vào công tắc bên cạnh |
| Công tắc khởi động | Bấm theo hướng dẫn cửa hàng (xe ga thường phải bóp phanh) | Phải tháo găng mới bấm được |
| Tay phanh trước và phanh sau | Bóp hết hành trình, nhả ra | Ngón tay bị cấn đường may, không bóp hết được |
| Tay ga | Vặn và trả về hết; sách ghi tay ga phải quay êm “từ vị trí đóng hết cho đến vị trí mở hết” (trang 63) | Cổ găng hay lòng găng làm tay ga không trả về hết |
Về đèn chiếu xa và chiếu gần khi đi phố đông, xem bài bật đèn pha hay đèn cốt khi chạy trong phố đông. Về phanh kết hợp trên xe ga, xem bài phanh kết hợp CBS trên xe ga.
Bài thử sáu bước khi xe đứng yên
- Chỗ an toàn. Dựng xe chắc ở chỗ không có xe chạy qua, tắt máy hoặc làm theo hướng dẫn cửa hàng nếu cần bật khóa để thử đèn.
- Tư thế lái. Ngồi lên xe, đội mũ, đeo găng, đặt hai tay lên tay nắm như khi chạy.
- Ngón cái trái. Không nhìn xuống, tìm xi nhan, bật trái, bật phải, ấn tắt; rồi tìm còi và công tắc chiếu xa/chiếu gần.
- Tay phải. Bấm nút đề theo hướng dẫn, vặn ga và trả ga về hết vài lần (khi máy tắt).
- Hai tay phanh. Bóp hết hành trình từng tay, giữ hai giây, nhả. Để ý ngón có bị kẹt giữa tay phanh và tay nắm không.
- Lặp lại không nhìn. Làm lại toàn bộ mà không nhìn tay. Chỗ nào phải nhìn hay phải thử hai, ba lần mới trúng là chỗ chưa đạt.
Nhờ người đứng cạnh xem đèn xi nhan, đèn phanh có sáng đúng khi bạn bấm và bóp không. Cách thử đèn phanh khi xe đứng yên được trình bày ở bài kiểm tra đèn phanh xe máy thuê.
Ngón cái và đầu ngón quan trọng hơn số cỡ trên nhãn
Cùng một cỡ ghi trên nhãn, hai mẫu găng có thể khác nhau nhiều ở chiều dài ngón cái và độ dày đầu ngón. Nếu đầu ngón cái thừa một đoạn, bạn sẽ bấm bằng phần vải chứ không phải đầu ngón. Đường may dày chạy ngang đầu ngón có thể đè đúng chỗ cần cảm nhận nút. Hãy thử nhiều cỡ với cùng một chiếc xe, thay vì chọn theo số đo lòng bàn tay.
Đừng chọn găng nhỏ hơn một cỡ chỉ để bấm nút nhạy hơn: găng quá chật làm mỏi tay, khó bóp phanh lâu, và có thể bó máu khi chạy đường dài.
Găng mùa hè, găng đi mưa
Găng mỏng, thoáng dễ bấm nút nhưng che chắn ít hơn; găng dày, chống nước thì ngược lại. Khi trời mưa, găng vải ướt có thể trơn ở lòng bàn tay và dính vào tay phanh. Nếu bạn định đi mưa, thử thêm một lần với găng ướt nhẹ (vẩy chút nước) khi xe đứng yên. Trang phục chạy xe mùa nóng, trong đó có găng chống nắng, được bàn ở bài áo khoác, khẩu trang và găng tay khi chạy xe mùa hè.
Ghi lại kết quả để lần sau đỡ mất công
Ghi chú ngắn trong điện thoại: tên mẫu xe, đôi găng đã thử, nút nào bấm dễ, nút nào phải chú ý. Ví dụ: “Găng mùa hè, cỡ M: xi nhan và còi bấm tốt; công tắc chiếu xa hơi khó, phải dùng đầu ngón cái.” Nếu thuê nhiều ngày và đổi xe giữa chừng, ghi chú này nhắc bạn thử lại thay vì mặc định đôi găng cũ vẫn hợp. Khi đi cùng người khác lái xe thay phiên, mỗi người nên tự thử với găng của mình, vì bàn tay và cách bấm của mỗi người khác nhau.
Nếu găng không đạt
- Đổi cỡ hoặc đổi mẫu găng, rồi thử lại toàn bộ.
- Hỏi cửa hàng xe có mẫu khác với công tắc dễ bấm hơn không.
- Không bỏ qua một nút khó bấm chỉ vì “biết phanh ở đâu là được”: còi và xi nhan là cách bạn báo cho người khác.
- Không tháo găng giữa đường để bấm nút rồi đeo lại khi xe đang chạy.
Câu hỏi thường gặp
Có nên thử bấm xi nhan, còi trước khi nhận xe thuê không?
Có, khi xe đứng yên ở chỗ an toàn và theo hướng dẫn của cửa hàng. Thử bằng đúng đôi găng bạn sẽ đeo.
Có nên mua găng nhỏ hơn một cỡ để bấm nút nhạy hơn?
Không nên. Găng quá chật làm mỏi tay và khó bóp phanh lâu. Hãy tìm mẫu có ngón cái và đầu ngón vừa, không thừa vải.
Găng dùng tốt với xe này nhưng không hợp với xe khác thì sao?
Điều đó bình thường, vì công tắc khác nhau theo mẫu xe. Thử lại mỗi khi đổi xe.
Thử đạt có nghĩa là găng đạt chuẩn bảo hộ?
Không. Bài thử này chỉ kiểm tra bạn điều khiển được xe khi đeo găng. Khả năng bảo vệ phụ thuộc chất liệu, đường may và tiêu chuẩn của găng, cần xem riêng.
Găng bị ướt khi trời mưa thì sao?
Găng vải ướt có thể trơn ở lòng bàn tay và dính vào tay phanh. Thử trước với găng hơi ướt khi xe đứng yên; nếu cầm không chắc, đổi găng khác hoặc dừng ở chỗ an toàn chờ mưa ngớt.
Nguồn đã đối chiếu
- Honda Việt Nam: sách hướng dẫn sử dụng Future 125 FI (AFS125MSF, AFS125CSF), trang 9, 17, 22 và 63
- NHTSA (Mỹ): Motorcycle Safety
Thuê xe máy Nguyễn Hà ở Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội (gần bến xe Gia Lâm), mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Khi nhận xe, hãy đeo găng và thử từng nút trước khi rời cửa hàng; có câu hỏi về công tắc của mẫu xe, gọi hoặc nhắn 0334 699 969.
