Giấy phép và quy định
Học sinh, sinh viên năm đầu muốn thuê xe: độ tuổi lái xe theo luật và những câu cần hỏi cửa hàng
Khoảng 6 phút đọc
Tân sinh viên vừa lên Hà Nội, hoặc học sinh còn vài tháng nữa mới tròn 18, muốn thuê một chiếc xe để đi học và đi làm thêm. Câu hỏi đầu tiên là độ tuổi được lái xe máy thuê, theo từng loại xe, là bao nhiêu. Bài đối chiếu Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 với Thông tư 108/2026/TT-BCA của Bộ Công an về sát hạch, cấp giấy phép lái xe, rồi sắp các mốc theo tuổi để bạn biết đang ở nhóm nào. Bài thuật lại văn bản, không thay tư vấn pháp lý cho từng người; các văn bản không nói gì về điều kiện thuê xe của cửa hàng, nên phần cuối là câu hỏi để gọi trước.
Các mốc tuổi trong Điều 59 và loại xe đi kèm
Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật ghi luật Còn hiệu lực, có hiệu lực từ 01/01/2025, cập nhật 29/03/2026; Điều 59 trên trang không có ghi chú sửa đổi. Ghép Điều 59 với định nghĩa ở Điều 34 và các hạng giấy phép ở Điều 57, có thể đọc như sau:
| Tuổi | Điều 59 nói | Loại xe theo Điều 34 và Điều 57 |
|---|---|---|
| Chưa đủ 16 | Không nêu mốc nào dưới 16 tuổi | Mốc đầu tiên trong điều này là xe gắn máy, từ đủ 16 tuổi |
| Từ đủ 16 đến dưới 18 | Được điều khiển xe gắn máy | Xe gắn máy: vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h; động cơ nhiệt không lớn hơn 50 cm3; động cơ điện không lớn hơn 04 kW |
| Đủ 18 trở lên | Được cấp giấy phép hạng A1, A, B1, B, C1 | A1: xe mô tô hai bánh đến 125 cm3 hoặc điện đến 11 kW; A: trên mức đó |
Điều 34 gọi xe mô tô là xe hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, trừ xe gắn máy. Theo các định nghĩa đó, cùng là xe ga hoặc xe số, chiếc xe thuộc nhóm nào tùy vào thông số dung tích, công suất và vận tốc thiết kế, không tùy kiểu dáng. Ngoài tuổi, khoản 2 Điều 59 yêu cầu sức khỏe phù hợp với loại phương tiện.
Từ 16 đến dưới 18 tuổi: xe gắn máy và điều kiện ở khoản 4 Điều 56
Khoản 1 Điều 56 đòi người lái xe có giấy phép phù hợp, nhưng ghi ngoại lệ cho người lái xe gắn máy ở khoản 4. Khoản 4 nêu điều kiện cho người lái xe gắn máy:
- hiểu biết quy tắc giao thông đường bộ;
- có kỹ năng điều khiển phương tiện;
- đủ tuổi theo điểm a khoản 1 và sức khỏe theo khoản 2 Điều 59.
Văn bản không nói cách chứng minh hiểu biết hoặc kỹ năng. Với người ở nhóm tuổi này, khi gọi thuê nên hỏi rõ thông số của chiếc xe sẽ nhận, vì chỉ xe nằm trong định nghĩa xe gắn máy mới khớp mốc 16 tuổi.
Vừa tròn 18: các bước tới giấy phép hạng A1
Điều 60 của luật nói người muốn được cấp giấy phép phải được đào tạo lý thuyết và thực hành; Điều 61 cho người đã hoàn thành đào tạo, đủ tuổi và sức khỏe theo Điều 59 đăng ký sát hạch. Thông tư 108 đi vào chi tiết:
- Tuổi tính đến ngày dự sát hạch (Điều 15), nên người sinh gần mốc cần đối chiếu ngày thi, không chỉ năm sinh.
- Hồ sơ gồm chứng chỉ hoặc giấy xác nhận hoàn thành khóa đào tạo và giấy khám sức khỏe còn hiệu lực, bản điện tử (Điều 16).
- Hồ sơ điện tử gửi trước kỳ sát hạch tối thiểu 07 ngày làm việc (Điều 9).
- Sát hạch mô tô gồm phần lý thuyết, bài sát hạch số 1 và bài sát hạch số 2 (Điều 4); Điều 61 khoản 3 của luật ghi sát hạch mô tô thực hiện tại trung tâm sát hạch hoặc sân tập lái đáp ứng điều kiện.
- Đạt thì giấy phép điện tử được cấp trong 02 giờ kể từ khi kỳ sát hạch kết thúc; muốn bản PET thì thời hạn là 3,5 ngày làm việc (Điều 19).
Theo Điều 57 khoản 5, giấy phép hạng A1, A, B1 không thời hạn.
Mốc thời gian của Thông tư 108 cần để ý
Điều 41 ghi thông tư có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, còn trang hệ thống văn bản của Bộ Công an ghi Còn hiệu lực với ngày hiệu lực 30/06/2026. Cùng điều đó dời một số phần sang sau: nội dung sát hạch ở khoản 4 Điều 4 áp dụng từ ngày 01 tháng 3 năm 2027; nội dung bài sát hạch số 2 theo khoản 4 Điều 4 và Phụ lục I áp dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2028; vài phần của Thông tư 12/2025/TT-BCA vẫn còn hiệu lực đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027. Người định thi trong năm học tới nên hỏi nơi nhận hồ sơ xem kỳ thi đó theo nội dung nào.
Những điều không nên làm, và nếu chưa đủ tuổi cho chiếc xe muốn thuê
- Không đoán nhóm xe theo kiểu dáng; đọc dung tích hoặc công suất và vận tốc thiết kế.
- Không tính tuổi theo năm sinh khi sát hạch: Thông tư 108 tính đến ngày dự sát hạch.
- Không coi việc chưa cần giấy phép với xe gắn máy là không cần điều kiện gì: khoản 4 Điều 56 vẫn nêu hiểu biết, kỹ năng, tuổi và sức khỏe.
Nếu chưa đủ 18 mà chiếc xe định thuê là xe mô tô, các văn bản đã đọc không nêu ngoại lệ nào cho trường hợp đó. Lựa chọn còn lại theo văn bản là xe nằm trong định nghĩa xe gắn máy khi đã đủ 16 tuổi, hoặc học và thi hạng A1 khi đủ 18; xe cụ thể nào có sẵn thì hỏi cửa hàng.
Những điều các nguồn chưa nói
- Không trang nào nói cửa hàng cho thuê xe đặt độ tuổi tối thiểu bao nhiêu, cũng không nói cách chứng minh tuổi khi thuê.
- Luật 36 không nêu độ tuổi tối thiểu của người điều khiển xe đạp máy, kể cả xe đạp điện; Điều 34 xếp loại này vào xe thô sơ.
- Thông tư 108 cho biết luật đã được sửa đổi bởi Luật 118/2025/QH15; bài không đọc văn bản sửa đổi đó.
Nếu đang cân nhắc thuê dài ngày thay cho mua xe, xem bài Tân sinh viên lên Hà Nội: thuê xe máy theo tháng khi chưa quyết định mua xe. Các câu hỏi ngắn khác nằm ở trang Câu hỏi thường gặp khi thuê xe máy.
Nguồn đã đối chiếu
- Quốc hội, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 ngày 27 tháng 6 năm 2024, toàn văn trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật: vbpl.vn, Luật 36/2024/QH15
- Bộ Công an, Thông tư 108/2026/TT-BCA về sát hạch, cấp giấy phép lái xe, cập nhật 15/07/2026: vbpl.vn, Thông tư 108/2026
- Bộ Công an, trang tình trạng hiệu lực của Thông tư 108/2026/TT-BCA: vanban.bocongan.gov.vn
Hỏi cửa hàng về độ tuổi và giấy tờ của người thuê
- Cửa hàng cho thuê từ bao nhiêu tuổi; người chưa đủ 18 có được thuê không, nếu được thì loại xe nào, kèm thông số dung tích hoặc công suất của xe đó.
- Người thuê cần mang giấy tờ gì để cửa hàng xác nhận tuổi, và với xe mô tô thì cửa hàng cần xem giấy phép hạng nào.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.