Giá thuê và chi phí
Dự trù khoản dự phòng khi thuê xe: những chi phí nhỏ dễ phát sinh giữa chuyến đi
Khoảng 6 phút đọc
Khoản dự phòng khi thuê xe máy là phần tiền để riêng cho những chuyện có thể xảy ra nhưng chưa chắc xảy ra. Khi ngân sách chặt, cách tính quen thuộc là cộng tiền thuê với tiền xăng rồi coi như xong. Đến lúc lốp xẹp ở một đoạn đường vắng, xe lấm bùn sau cơn mưa hay chuyến đi chậm hơn dự kiến hai ba giờ, những khoản nhỏ ấy đủ làm lệch cả kế hoạch của một sinh viên đi chơi ba ngày.
Ba nhóm chi phí: chắc chắn, có thể phát sinh, chưa biết
| Nhóm | Gồm những gì | Cách xử lý trong ngân sách |
|---|---|---|
| Chắc chắn phải trả | Tiền thuê, tiền xăng, tiền gửi xe ở những nơi bạn biết có thu phí | Cộng vào ngân sách cơ bản |
| Có thể phát sinh | Giữ xe thêm giờ, gửi xe ngoài kế hoạch, rửa xe khi xe lấm bùn, mua áo mưa hoặc khăn khi trời đổi, cùng khoản vá lốp nếu cửa hàng không chịu | Đặt vào khoản dự phòng |
| Chưa biết, cần hỏi cửa hàng | Điều kiện đặt xe, ai chịu tiền vá lốp hoặc sửa vặt, xe có kèm áo mưa hay phụ kiện nào không, cách xử lý khi xe hỏng hoặc mất đồ, có giao nhận xe hay không | Hỏi khi đặt xe rồi ghi con số cửa hàng báo; không tự đoán |
Nhóm thứ ba cần câu trả lời của cửa hàng nên không nằm trong phép tính dưới đây. Khoản dự phòng chỉ lo cho nhóm thứ hai.
Những khoản nhỏ hay làm lệch ngân sách
- Giữ xe thêm giờ: tắc đường, bữa ăn kéo dài hoặc một điểm ghé thêm đều có thể đẩy giờ trả xe về sau. Đây là khoản dễ ước lượng nhất vì phí gia hạn theo giờ đã có mức rõ ràng (phần lẻ của giờ và giá ngày thuê thêm vẫn cần hỏi), xem phần ngay dưới.
- Vá lốp ở tiệm ven đường: khoản nhỏ nhưng đến đúng lúc bạn không có thời gian. Hãy hỏi giá và liên hệ cửa hàng thuê xe trước khi đồng ý vá, sửa hoặc thay phụ tùng, để xác nhận cách xử lý và người chịu chi phí. Cũng nên hỏi cửa hàng khi đặt xe ai chịu tiền vá lốp.
- Gửi xe ngoài kế hoạch: quán đông, khu tham quan hay nhà ga đều có thể thu tiền gửi. Nếu một ngày bạn định ghé năm nơi, hãy cộng năm lượt gửi xe thay vì một.
- Rửa xe khi xe lấm bùn: nếu bạn muốn trả xe sạch, hãy tính cả tiền rửa vào khoản này.
- Đồ mua gấp: áo mưa, găng tay mỏng, khăn che bụi hoặc dây sạc điện thoại khi pin yếu.
Phí gia hạn: khoản có con số rõ ràng
Cửa hàng Thuê xe máy Nguyễn Hà tính phí gia hạn 20.000 đồng mỗi giờ; quá 6 giờ thì tính một ngày thuê. Giá tham khảo cho xe số và xe ga là từ 150.000 đến 200.000 đồng một ngày, hãy xác nhận lại xe và mức giá khi đặt xe. Bảng dưới liệt kê phí gia hạn ở các mốc tròn giờ, từ một đến sáu giờ:
| Giữ xe thêm | Phí gia hạn theo giờ |
|---|---|
| 1 giờ | 20.000 đồng |
| 2 giờ | 40.000 đồng |
| 3 giờ | 60.000 đồng |
| 4 giờ | 80.000 đồng |
| 5 giờ | 100.000 đồng |
| 6 giờ | 120.000 đồng |
| Quá 6 giờ | Tính một ngày thuê |
Điều bảng này chưa trả lời là phần lẻ của giờ: giữ xe thêm một giờ mười phút sẽ được tính theo một giờ, hai giờ hay theo số phút thực tế? Hãy hỏi cửa hàng khi đặt xe, vì câu trả lời quyết định con số cuối cùng. Cũng nên hỏi ngày thuê được tính thêm đó theo mức giá nào cho chiếc xe của bạn, đừng đoán.
Cách đặt mức dự phòng bằng một phép tính
- Cộng ngân sách cơ bản: tiền thuê, xăng ước tính và gửi xe ước tính.
- Chọn một tỷ lệ dự phòng bạn thấy thoải mái, chẳng hạn mười đến hai mươi phần trăm ngân sách cơ bản (đây là quy ước tự đặt của bài, không phải số liệu của cửa hàng). Đối chiếu số tiền dự phòng với những khoản có thể phát sinh trong chính chuyến đi; tỷ lệ này không bảo đảm đủ và không phải mức bắt buộc.
- Kiểm tra xem mức đó có đủ cho khoản gia hạn bạn lo nhất không, chẳng hạn ba giờ muộn là 60.000 đồng.
- Cộng thêm một khoản nhỏ cho những việc bạn không đoán được, như vá lốp. Hãy hỏi giá ở tiệm gần nhất khi cần thay vì ghi một con số không có cơ sở.
Ví dụ với số giả định: tiền thuê ba ngày theo mức thấp nhất của giá tham khảo là 3 × 150.000 = 450.000 đồng, xăng giả định 100.000 đồng và gửi xe giả định 30.000 đồng, cộng lại 580.000 đồng. Dự phòng mười lăm phần trăm là 87.000 đồng, làm tròn thành 90.000 đồng. Khoản này đủ cho ba giờ gia hạn (60.000 đồng) và còn khoảng 30.000 đồng cho việc nhỏ khác. Nhưng nếu trễ quá 6 giờ thì phải tính một ngày thuê, nhiều hơn hẳn khoản dự phòng trong ví dụ này. Hãy chừa thời gian cho đường về và báo cửa hàng khi lịch trả thay đổi để xác nhận cách tính áp dụng. Hãy thay các con số giả định bằng số thật của bạn rồi tính lại.
Dự phòng không phải để tiêu hết
Dễ hiểu lầm khoản dự phòng là một phần ngân sách phải dùng cho hết. Thực ra đó chỉ là chỗ chứa những điều bạn hy vọng không xảy ra, và nếu cuối chuyến vẫn còn nguyên thì đó là kết quả tốt. Điều đáng làm là ghi lại khoản phát sinh thật sự, dù nhỏ, ngay trong ghi chú điện thoại: ngày nào, việc gì, bao nhiêu tiền, và nó có thể tránh được không. Sau vài chuyến, bạn có thể thấy mình cần mức dự phòng gần giống nhau cho cùng một kiểu chuyến đi, và con số đó đáng tin hơn bất kỳ tỷ lệ nào đoán trước.
Giảm bớt khoản phát sinh ngay từ đầu
Cách rẻ nhất để giảm khoản dự phòng là giảm khả năng phải dùng đến nó: đặt giờ trả xe với khoảng đệm đủ cho tắc đường, báo cửa hàng ngay khi biết mình sẽ muộn, kiểm tra lốp và phanh trước khi đi xa và mang theo áo mưa gọn.
Nếu bạn đi cùng bạn bè, hãy thống nhất trước ai ứng tiền cho những khoản nhỏ này để cuối chuyến không phải nhớ lại từng đồng. Nếu chuyến đi của bạn chỉ có vài chặng, hãy so tổng tiền thuê và các khoản phát sinh với tiền gọi xe cho đúng những chặng đó. Mức giá thuê tham khảo và phí gia hạn nằm ở Bảng giá thuê xe máy Hà Nội. Những khoản chi khác của chuyến đi nằm trong chuyên mục Giá thuê và chi phí.