Điểm đến văn hóa
Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn: nên xem gì, đi xe máy và gửi xe ở đâu
Khoảng 10 phút đọc
Hồ Hoàn Kiếm, người Hà Nội quen gọi là hồ Gươm, nằm giữa trung tâm thành phố, sát phố cổ. Trên hồ có hai đảo nhỏ: đảo Ngọc với đền Ngọc Sơn nối vào bờ bằng cầu Thê Húc sơn đỏ, và gò giữa hồ có Tháp Rùa. Bài này tóm tắt những gì nên xem quanh hồ và trong đền, các mốc lịch sử đã được báo chí và cổng thông tin nhà nước ghi lại, cách ứng xử khi vào đền, và phần thực tế với người đi xe máy: đến hồ lúc nào, gửi xe ở đâu, giá trông giữ theo quy định mới của Hà Nội.
Trả lời nhanh
Cách dễ nhất để xem hồ Gươm là gửi xe rồi đi bộ một vòng quanh hồ, dừng ở đền Ngọc Sơn. Đền nằm ở phía bắc hồ, lối vào qua Tháp Bút và cầu Thê Húc trên phố Đinh Tiên Hoàng. Nếu đi xe máy, hãy gửi xe ở điểm trông giữ có vé rồi đi bộ; từ 19h tối thứ Sáu đến 24h Chủ nhật, các tuyến phố quanh hồ thành phố đi bộ nên cần gửi xe ở xa hơn. Theo Quyết định 5794/QĐ-UBND của Hà Nội (hiệu lực từ 15/10/2026), giá gửi xe máy theo lượt là 10.000 đồng ban ngày, 15.000 đồng ban đêm. Giá vé vào đền và giờ mở cửa có thể thay đổi; hãy xem bảng niêm yết ở cổng.
Tên hồ và truyền thuyết trả gươm
Theo trang thông tin Thăng Long – Hà Nội của Chính phủ, hồ trước đây có tên Lục Thủy vì nước hồ quanh năm xanh, và đến thế kỷ 15 được đổi tên thành Hoàn Kiếm, nghĩa là “trả gươm”. Truyền thuyết kể rằng sau khi đánh thắng giặc, vua Lê Lợi dạo thuyền trên hồ thì thần Kim Quy hiện lên đòi lại thanh gươm thần đã cho mượn; nhà vua trả gươm và đặt tên hồ theo sự tích này. Đây là truyền thuyết, không phải ghi chép sự kiện, nhưng là lý do vì sao hình ảnh con rùa gắn liền với hồ.
Đền Ngọc Sơn: lịch sử và thờ ai
Trang thông tin Thăng Long – Hà Nội ghi rằng trên đảo Ngọc ban đầu có một ngôi miếu thờ Quan Vũ, sau được tu sửa, mở rộng thành chùa Ngọc Sơn. Năm 1841, Hội Hướng Thiện dựng đền Ngọc Sơn, thờ Văn Xương Đế Quân cùng hai vị Khôi Tinh, Văn Giáp và Lã Động Tân; Quan Vũ cũng được thờ tại đây, còn Trần Hưng Đạo (Đức Thánh Trần) được thờ ở tòa phía sau. Cũng theo trang này, giai đoạn 1859–1862, Nguyễn Như Cát và Phương Đình Nguyễn Văn Siêu có vai trò lớn trong việc quyên góp để xây lại đền. Trang du lịch Việt Nam của Tổng cục Du lịch ghi diện mạo đền hiện nay là kết quả đợt tu sửa của Nguyễn Văn Siêu năm 1864.
Vì đền thờ Văn Xương, vị thần văn chương, khoa cử, nhiều gia đình đưa con đến thắp hương trước mùa thi. Không gian đền nhỏ, các tòa nối nhau, lối đi hẹp, nên đi chậm và nhường đường cho người đang lễ.
Tháp Bút, Đài Nghiên và cầu Thê Húc
Ba công trình ở lối vào là thứ hầu hết du khách chụp ảnh đầu tiên:
- Tháp Bút: tháp đá năm tầng ở đầu lối vào, đỉnh tạc hình ngọn bút lông hướng lên trời. VietNamNet (18/3/2024) ghi tháp hoàn thành năm 1865 theo ý tưởng của Nguyễn Văn Siêu, cao 28 m, thân khắc ba chữ “tả thanh thiên” (viết lên trời xanh).
- Đài Nghiên: nằm đối diện Tháp Bút, theo mô tả của trang Thăng Long – Hà Nội. Bút và nghiên đi cùng nhau, hợp với việc đền thờ thần văn chương.
- Cầu Thê Húc: cầu gỗ sơn đỏ dẫn ra đảo Ngọc. VietNamNet cho biết cầu được xây năm 1865 dưới thời vua Tự Đức, người có công đầu là Nguyễn Văn Siêu; tên cầu được hiểu là “nơi lưu lại ánh sáng”, sơn đỏ tượng trưng cho mặt trời và quay về hướng đông. Cuối cầu là Đắc Nguyệt lầu.
Tiêu bản rùa hồ Gươm trong đền
Trong khu trưng bày của đền Ngọc Sơn có hai tiêu bản rùa hồ Gươm. Báo Pháp luật Việt Nam ngày 16/3/2019 đưa tin tiêu bản cá thể rùa chết tháng 1/2016 được bàn giao cho nhà trưng bày đền Ngọc Sơn sáng hôm đó; tủ bên trái là tiêu bản cá thể chết năm 1967, tủ bên phải là cá thể năm 2016. Tiêu bản dài hơn 2 m, rộng 1,1 m. Với nhiều người, đứng trước hai tủ kính này là cách dễ nhất để hiểu vì sao rùa là biểu tượng của hồ.
Tháp Rùa giữa hồ
Tháp Rùa đứng trên gò nhỏ giữa hồ, không có lối đi bộ ra tháp; bạn ngắm từ bờ. Theo Wikipedia, tháp được xây năm 1886 bởi Nguyễn Hữu Kim (Bá hộ Kim), ban đầu mang tên tháp Bá hộ Kim. Có thể ngắm tháp từ nhiều đoạn bờ; đi hết một vòng hồ để chọn góc ít người và ít bị cây che.
Nên xem gì khi đi một vòng hồ
| Điểm | Vị trí | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tháp Bút, Đài Nghiên, cầu Thê Húc | Bờ bắc, phố Đinh Tiên Hoàng | Lối vào đền Ngọc Sơn; đông vào buổi tối cuối tuần |
| Đền Ngọc Sơn | Đảo Ngọc, phía bắc hồ | Có vé; xem bảng giá và giờ mở cửa ở cổng |
| Tiêu bản rùa hồ Gươm | Nhà trưng bày trong đền | Hai tủ kính, cá thể 1967 và 2016 |
| Tháp Rùa | Gò giữa hồ | Chỉ ngắm từ bờ |
| Phố cổ | Phía bắc hồ | Đi bộ tiếp từ đền vào Hàng Đào, Hàng Bạc |
Từ hồ, đi bộ lên phố cổ là hợp lý nhất. Nếu muốn ghép thêm điểm lịch sử nhỏ trong phố cổ, xem bài Nhà số 48 Hàng Ngang và các di tích nhỏ trong phố cổ.
Ứng xử khi vào đền Ngọc Sơn
- Mặc gọn gàng, kín đáo; tránh áo hai dây, quần quá ngắn khi vào khu thờ. Gợi ý chi tiết có trong bài mặc gì khi vào đền, chùa, phủ.
- Nói nhỏ, không chen vào chỗ người đang khấn.
- Không chụp cận mặt người đang lễ khi chưa hỏi.
- Nếu muốn đặt lễ, hỏi người trông đền nơi đặt và nơi thắp hương; một số khu vực có thể không cho thắp hương.
Đến hồ Gươm bằng xe máy
Ngày thường
Ngày thường, xe máy vẫn đi được trên các phố quanh hồ, nhưng lòng đường đông, nhiều người đi bộ băng qua. Đừng dừng xe dưới lòng đường để chụp ảnh. Gửi xe ở điểm có người trông, lấy vé, rồi đi bộ một vòng. Ghim vị trí gửi xe trên bản đồ để quay lại không bị lạc giữa các phố một chiều.
Tối thứ Sáu đến hết Chủ nhật
Theo Znews (13/3/2026), không gian đi bộ hồ Gươm hoạt động từ 19h thứ Sáu đến 24h Chủ nhật, và từng tạm dừng từ ngày 13/3 đến 19h ngày 20/3/2026 để phục vụ bầu cử. Trong khung giờ này, các phố sát hồ cấm xe, nên bạn phải gửi xe ở các phố lùi ra xa hơn rồi đi bộ vào. Lịch có thể tạm dừng hoặc thay đổi theo sự kiện, nên kiểm tra tin mới trước khi đi. Cách chọn điểm gửi xe vào cuối tuần được viết riêng trong bài phố đi bộ Hồ Gươm cuối tuần: gửi xe máy ở đâu.
Giá gửi xe và chuyện “chặt chém”
Theo Báo điện tử Luật sư Việt Nam (16/10/2026), Quyết định 5794/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội có hiệu lực từ ngày ký 15/10/2026, quy định giá trông giữ xe máy theo lượt là 10.000 đồng ban ngày, 15.000 đồng ban đêm và 25.000 đồng cả ngày và đêm. Tiền Phong ngày 3/9/2024 từng đưa tin lực lượng chức năng xử lý các điểm gửi xe tự phát thu giá cao quanh hồ Hoàn Kiếm dịp nghỉ lễ 2/9. Hãy hỏi giá trước khi giao xe, lấy vé có in giá, và nếu bị thu cao hơn mức niêm yết thì chụp ảnh vé và báo chính quyền phường.
Dịp lễ lớn
Vào Giáng sinh, đêm giao thừa hay các dịp kỷ niệm, khu vực quanh hồ có thể cấm đường rộng hơn. Bài Giáng sinh và đếm ngược năm mới quanh hồ Gươm tổng hợp cách chuẩn bị cho những đêm như vậy.
Đi lúc nào thì dễ chịu
| Khung giờ | Không khí | Với người đi xe máy |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Người dân tập thể dục quanh hồ, mát hơn | Đường thoáng hơn, dễ gửi xe |
| Giữa trưa mùa hè | Nắng, ít bóng râm ở một số đoạn | Nên vào đền hoặc quán, tránh đi bộ lâu |
| Chiều tối ngày thường | Đèn lên, đông dần | Gửi xe sớm trước giờ cao điểm |
| Tối thứ Sáu đến Chủ nhật | Phố đi bộ, rất đông | Gửi xe xa, đi bộ vào; giữ vé gửi xe cẩn thận |
Nếu đi buổi tối và muốn ngắm thêm thành phố, có thể ghép hồ Gươm vào một vòng xe ngắn, xem bài một vòng ngắm đèn thành phố buổi tối.
Câu hỏi thường gặp
Hồ Gươm và hồ Hoàn Kiếm có phải là một không?
Là một. Hoàn Kiếm là tên chính thức, nghĩa là “trả gươm”; hồ Gươm là cách gọi quen thuộc. Trước khi mang tên Hoàn Kiếm, hồ có tên Lục Thủy.
Vào đền Ngọc Sơn có mất vé không?
Có thu vé tham quan. Bài viết này không ghi con số vì chưa tìm được nguồn chính thức cập nhật; giá và giờ mở cửa niêm yết tại cổng đền là thông tin cần xem.
Có đi ra Tháp Rùa được không?
Không có lối đi bộ ra Tháp Rùa. Tháp chỉ ngắm từ bờ hồ.
Đền Ngọc Sơn thờ ai?
Theo trang Thăng Long – Hà Nội, đền thờ Văn Xương Đế Quân cùng Khôi Tinh, Văn Giáp, Lã Động Tân, Quan Vũ, và Trần Hưng Đạo ở tòa phía sau.
Cuối tuần đi xe máy đến sát hồ được không?
Từ 19h thứ Sáu đến 24h Chủ nhật, các phố quanh hồ là phố đi bộ nên không đi xe vào được. Hãy gửi xe ở phố xa hơn rồi đi bộ.
Gửi xe máy quanh hồ hết bao nhiêu?
Theo Quyết định 5794/QĐ-UBND (15/10/2026): 10.000 đồng mỗi lượt ban ngày, 15.000 đồng ban đêm, 25.000 đồng cả ngày và đêm. Mức này áp dụng cho điểm trông giữ thuộc phạm vi quyết định; hỏi giá và lấy vé trước khi giao xe.
Thuê xe ở Long Biên đi hồ Gươm
Thuê xe máy Nguyễn Hà ở Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội (gần bến xe Gia Lâm), mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Từ cửa hàng, mở bản đồ để chọn đường qua sông Hồng vào trung tâm, rồi gửi xe ở điểm có vé trước khi đi bộ quanh hồ. Gọi hoặc nhắn tin: 0334 699 969.
Nguồn đã đối chiếu
- Thăng Long – Hà Nội (Cổng thông tin Chính phủ), Ngọc Sơn Temple and Hoàn Kiếm Lake (1/7/2010): thanglong.chinhphu.vn
- Tổng cục Du lịch Việt Nam, Ngoc Son Temple: vietnamtourism.vn
- VietNamNet, Tại sao cầu Thê Húc lại được sơn màu đỏ, được xây dưới thời vua nào? (18/3/2024): vietnamnet.vn
- Báo Pháp luật Việt Nam, Tiêu bản rùa Hồ Gươm cuối cùng trưng bày ở đền Ngọc Sơn (16/3/2019): baophapluat.vn
- Wikipedia, Turtle Tower: en.wikipedia.org
- Znews, Tạm dừng hoạt động phố đi bộ Hồ Gươm phục vụ bầu cử (13/3/2026): zingnews.vn
- Báo điện tử Luật sư Việt Nam, Hà Nội tăng giá trông giữ phương tiện (16/10/2026), Quyết định 5794/QĐ-UBND: lsvn.vn
- Tiền Phong, Xử lý hàng loạt điểm gửi xe tự phát, “chặt chém” quanh hồ Hoàn Kiếm dịp nghỉ lễ 2/9 (3/9/2024): tienphong.vn
Nguồn ảnh minh họa: Gary Todd / Wikimedia Commons, CC0 1.0. Ảnh đã được điều chỉnh kích thước, định dạng nếu cần.
.jpg){kind=link}