Người điều khiển giao thông ra tay hiệu ở nút giao: giơ tay lên, giang ngang hay chỉ về phía xe nghĩa là gì

Bạn chạy xe thuê vào một ngã tư, đèn tín hiệu đang nhấp nháy và người đứng giữa nút giao giơ tay ra hiệu. Tay giơ thẳng lên, hai tay dang ngang và tay giơ về phía trước khác nhau thế nào, và hiệu lệnh có đứng trên đèn không? Bài đối chiếu sáu trang: Luật số 36/2024/QH15 trên vbpl.vn, ba bài của Bộ Công an, một trang của Cục Cảnh sát giao thông và một bản thông tư trên LuatVietnam. Bài chỉ nêu điều các trang ghi, không phải tư vấn pháp lý, và không nêu mức xử phạt.

Hiệu lệnh đứng trên đèn: thứ tự ưu tiên ở Điều 11

Luật số 36/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 27 tháng 6 năm 2024; vbpl.vn ghi “Còn hiệu lực”, hiệu lực từ 01/01/2025, cập nhật 29/03/2026. Điều 11 khoản 2 yêu cầu chấp hành báo hiệu đường bộ “theo thứ tự ưu tiên từ trên xuống dưới”: hiệu lệnh của người điều khiển giao thông ở điểm a, tín hiệu đèn ở điểm b, biển báo ở điểm c. Điều 2 khoản 10 ghi người điều khiển giao thông gồm Cảnh sát giao thông và người được giao nhiệm vụ hướng dẫn giao thông trên đường bộ. Riêng đèn vàng nhấp nháy, khoản 4 điểm b cho phép đi nhưng phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường đường cho người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật qua đường hoặc các phương tiện khác.

Ba cử chỉ trong luật: ai phải dừng, ai được đi

Các chữ “phía trước”, “phía sau”, “bên phải” và “bên trái” tính theo người điều khiển. Cách hình dung của bài, không phải câu trong nguồn: đối mặt với họ thì bên phải của họ nằm ở phía tay trái của bạn; đứng sau lưng họ thì hai bên trùng nhau. Ở điểm c, văn bản chỉ nêu “được rẽ phải” cho người ở phía trước.

Tay giơ thẳng lên và chuyện xe đã vào nút giao

Bài của Bộ Công an đăng 25/11/2024 nói về Thông tư 69/2024/TT-BCA, hiệu lực từ 01/01/2025, thay Thông tư 26/2017/TT-BCA. Động tác cấm lưu thông tất cả các chiều đường: đứng nghiêm, một tiếng còi dài, mạnh, tay phải cầm gậy giơ thẳng lên, tay trái buông thẳng. Người và phương tiện còn đang lưu thông trong phạm vi nút giao thì “cho phép nhanh chóng đi khỏi nút giao thông”; ở nút có quy định vị trí dừng thì “phải dừng lại đúng vị trí quy định”. Trang dùng chữ “cho phép”, không dùng “phải”, cho xe đã ở trong nút, và không nêu xe cách vạch dừng bao xa thì tính là đã vào nút.

Hai tay dang ngang và tiếng còi đi kèm

Cũng theo bài đó, động tác cho phép lưu thông đi với một tiếng còi ngắn, nhanh: hai tay dang ngang bằng vai, tay phải cầm gậy thẳng, song song với mặt đất. Nếu thời gian cho phép lưu thông nhiều, người điều khiển “có thể bỏ một tay xuống”, còn luật ghi “hai tay hoặc một tay dang ngang”. Bài liệt kê sáu âm hiệu còi: một tiếng dài, mạnh là dừng lại; một tiếng ngắn, nhanh là cho phép lưu thông; một tiếng dài và một tiếng ngắn là cho phép rẽ trái qua mặt; hai tiếng ngắn, mạnh là đi chậm lại; ba tiếng ngắn, nhanh là đi nhanh lên; “thổi liên tiếp tiếng một, nhiều lần, mạnh” là báo hiệu phương tiện dừng lại để kiểm soát hoặc báo hiệu phương tiện vi phạm. Bản LuatVietnam đánh số các phần này là Điều 15 và Điều 16.

Tay giơ về phía trước và gậy chỉ vào xe: hai tình huống khác nhau

Ở nút giao, điểm c khoản 3 Điều 11 mô tả cử chỉ tay phải giơ ra phía trước, kết quả như bảng trên. Theo bài 25/11/2024, thông tư còn có động tác rẽ trái qua mặt (tay phải cầm gậy giơ thẳng ngang vai về phía trước, tay trái đưa đi đưa lại), ghi cùng kết quả cho phương tiện với điểm c.

Tình huống thứ hai là hiệu lệnh dừng xe để kiểm soát. Bài Bộ Công an ngày 29/11/2024, về Thông tư 73/2024/TT-BCA, ghi rằng khi kiểm soát tại một điểm trên đường giao thông, cán bộ Cảnh sát giao thông “tay phải cầm gậy chỉ huy giao thông đưa lên và chỉ vào phương tiện giao thông cần kiểm soát, đồng thời thổi hồi còi dứt khoát”; người điều khiển phương tiện “phải giảm tốc độ và dừng phương tiện giao thông vào vị trí theo hướng dẫn”. Luật ghi việc chấp hành hiệu lệnh dừng phương tiện là trách nhiệm ở Điều 72 khoản 2 điểm b.

Những điều không nên làm

• Đọc “bên phải”, “bên trái” theo xe của bạn: các nguồn tính theo thân người điều khiển.
• Chỉ nhìn đèn nhấp nháy: Điều 11 khoản 2 xếp hiệu lệnh trước đèn.
• Hiểu việc được “cho phép” đi khỏi nút thành lệnh phải tăng tốc: trang dùng chữ “cho phép”.
• Hãm phanh đột ngột giữa dòng xe khi cử chỉ chưa rõ: gợi ý của bài là giảm tốc độ từ từ.

Nếu gặp người ra hiệu ở nút giao thì làm gì

1. Tìm người điều khiển giao thông, tức Cảnh sát giao thông hoặc người hướng dẫn được giao nhiệm vụ. Bài 23/12/2024 về Điều 13 Thông tư 69/2024/TT-BCA ghi: ở nút có từ hai cảnh sát trở lên, khi đèn hoạt động không bình thường hoặc mật độ người và phương tiện đông, tổ trưởng đứng ở trung tâm nút hoặc, nếu nút có bố trí bục, trên bục, hoặc phân công một tổ viên đứng ở đó; tổ viên ở mép đường ngang vạch dừng điều hành theo đèn hoặc theo hiệu lệnh của người đứng giữa nút hoặc trên bục.
2. Xác định bạn ở phía nào của thân người đó: trước, sau, bên phải hoặc bên trái.
3. Nhìn vị trí tay, nghe còi, rồi so với bảng bạn đã đọc trước khi lên xe.
4. Khi chưa đọc được cử chỉ (gợi ý riêng của bài, nguồn không nêu): giảm tốc độ từ từ, giữ khoảng cách với xe phía trước và dừng sau xe đó hoặc trước vạch dừng.

Để luyện lại phanh trước khi vào phố, xem bài Lâu rồi không cầm lái: tập lại thăng bằng, phanh và quay đầu ở nơi vắng trước khi vào phố đông. Các câu hỏi ngắn khác có ở trang Câu hỏi thường gặp khi thuê xe máy.

Những điều các nguồn chưa nói

• Không trang nào nêu cách nhận biết người hướng dẫn giao thông bằng băng tay, đồng phục hoặc phù hiệu; cũng không trang nào nêu cách phân biệt từ xa tổ trưởng với tổ viên. Điều 6 trong bản LuatVietnam chỉ liệt kê trang bị của Cảnh sát chỉ huy, điều khiển giao thông (còi, gậy chỉ huy giao thông, găng tay trắng, áo phản quang) mà không nói đó là dấu hiệu để nhận biết.
• Không trang nào có câu riêng cho lúc hiệu lệnh và đèn nói khác nhau; chỉ khoản 2 Điều 11 nêu thứ tự ưu tiên.
• Không bản ghi nào nêu mức xử phạt cho lỗi không chấp hành hiệu lệnh; văn bản xử phạt không nằm trong sáu trang đã đọc.
• Không trang nào nói riêng về xe thuê, và không trang nào nêu cách áp dụng hiệu lệnh riêng cho du khách; Điều 55 của Luật chỉ nói về xe ô tô của người nước ngoài đăng ký tại nước ngoài có tay lái ở bên phải và xe cơ giới nước ngoài do người nước ngoài đưa vào Việt Nam du lịch, không nói về hiệu lệnh.
• Ngày của Thông tư 69/2024/TT-BCA: bài Bộ Công an 25/11/2024 ghi “ngày 20/11/2024”, bài Bộ Công an 23/12/2024 ghi “ngày 12/11/2024”, bản LuatVietnam đề “Hà Nội, ngày 12 tháng 11 năm 2024”. Bài không chọn ngày nào.
• Bản LuatVietnam ghi thông tư “được sửa đổi, bổ sung bởi” Thông tư 13/2025/TT-BCA, đánh dấu Mẫu số 03A, 03B được thay thế; các trang Bộ Công an không nhắc việc đó, nên cần tra tình trạng hiệu lực trên vbpl.vn. Nhãn “Điều khoản được thay thế” của vbpl.vn đứng trước khoản 13 Điều 11, không phải khoản 3 hoặc 14.
• Hình minh họa mẫu số 04A đến 12C là ảnh, không nằm trong bản ghi.

Nguồn đã đối chiếu

• Luật số 36/2024/QH15, cập nhật 29/03/2026: vbpl.vn: Luật 36/2024
• Bộ Công an, bài 25/11/2024: bocongan.gov.vn: âm hiệu còi và động tác
• Bộ Công an, bài 23/12/2024: bocongan.gov.vn: nhiệm vụ tại nút giao
• Bộ Công an, bài 29/11/2024: bocongan.gov.vn: tuần tra, kiểm soát
• Cục Cảnh sát giao thông, trang văn bản (chỉ ghi số hiệu Thông tư 69/2024/TT-BCA, ngày bắt đầu hiệu lực 2025-01-01 và liên kết tải, không có toàn văn): canhsatgiaothong.bocongan.gov.vn: văn bản
• Trang tổng hợp văn bản, nguồn phụ: luatvietnam.vn: Thông tư 69/2024

Hỏi cửa hàng trước khi vào ngã tư đông

• Nên hỏi cửa hàng cách bật xi nhan và bấm còi trên chiếc xe sẽ nhận, và nơi vắng để thử phanh, vì có thể phải dừng lại khi gặp hiệu lệnh dừng.
• Nên hỏi cửa hàng có cần báo điều gì, và vào lúc nào, nếu bạn bị dừng lại kiểm tra trong lúc đang thuê xe.

Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.