Giấy phép và quy định
Nhìn bản đồ hoặc đeo tai nghe khi lái xe máy: quy định cần tra ở đâu và cách gắn điện thoại hợp lý
Khoảng 6 phút đọc
Khi đi xe máy ở một thành phố lạ, bạn có thể cần bản đồ, và có thể muốn nghe nhạc hoặc nhận cuộc gọi qua tai nghe. Câu hỏi là dùng điện thoại, xem bản đồ và đeo tai nghe khi lái xe máy thì quy định nói gì, mức phạt bao nhiêu, và gắn điện thoại lên xe thế nào là hợp lý. Bài này đối chiếu với văn bản và trang của cơ quan nhà nước vào ngày 24/10/2026. Phần nào văn bản nói rõ, bài nêu rõ; phần nào chưa có trang chính thức nào trả lời, bài nói thẳng như vậy.
Điều luật nói gì về điện thoại
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2025, được sửa đổi bởi Luật số 118/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026) cấm “dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ” (Điều 9 khoản 6). Có hai chi tiết cần đọc kỹ: điều cấm nhắm vào việc dùng tay cầm và sử dụng, và nó chỉ nói tới lúc phương tiện đang di chuyển. Văn bản đã đối chiếu không nói gì về việc dùng điện thoại khi dừng xe, nên đừng coi đó là cho phép.
Điều luật nói gì về tai nghe và thiết bị âm thanh
Điều 33 khoản 3 điểm c của luật cấm người lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy sử dụng ô, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính. Bộ Công an, trong mục hỏi đáp đăng ngày 05/06/2026, xác nhận việc dùng tai nghe thuộc nhóm bị xử phạt, nhằm bảo đảm người điều khiển phương tiện tập trung quan sát, lắng nghe các tín hiệu giao thông.
Mức phạt
| Hành vi | Căn cứ | Hình thức xử lý |
|---|---|---|
| Cầm tay dùng điện thoại hoặc thiết bị khác khi lái xe | Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7 khoản 4 điểm đ | Phạt 800.000 đến 1.000.000 đồng; trừ 04 điểm giấy phép lái xe (khoản 13 điểm b) |
| Tai nghe khi lái xe máy | Trả lời của Bộ Công an ngày 05/06/2026 | Phạt 800.000 đến 1.000.000 đồng; trừ 04 điểm giấy phép lái xe |
| Dùng điện thoại hoặc tai nghe và gây tai nạn giao thông | Điều 7 khoản 10 điểm b | Phạt 10.000.000 đến 14.000.000 đồng; trừ 10 điểm giấy phép lái xe (khoản 13 điểm d) |
Có ý kiến cho rằng quy định về tai nghe đã lỗi thời. Theo Báo điện tử Chính phủ ngày 30/03/2026, có công dân cho rằng quy định xử phạt việc dùng tai nghe đã lỗi thời so với công nghệ hiện nay; Bộ Công an trả lời sẽ tổng hợp, nghiên cứu trong quá trình rà soát, đánh giá việc thực hiện các quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Tại thời điểm đối chiếu, các văn bản vẫn quy định như trên và chưa thấy trang chính thức nào thông báo thay đổi.
Gắn điện thoại lên xe để xem bản đồ thì sao
Đây là điểm bài này không thể trả lời bằng văn bản chính thức. Câu chữ của luật cấm “dùng tay cầm và sử dụng”, nhưng trong các trang của cơ quan nhà nước đã đọc không có trang nào nói về giá đỡ điện thoại hay việc nhìn bản đồ trên màn hình đã gắn sẵn. Văn bản chính thức chưa nêu rõ trường hợp này, nên bài không kết luận việc gắn điện thoại trên giá đỡ và xem bản đồ khi xe đang chạy là được phép. Đừng coi đó là sự cho phép.
Điều an toàn hơn không phụ thuộc vào cách đọc luật: đừng thao tác điện thoại khi xe đang chạy. Nếu bạn dùng bản đồ, hãy làm như sau:
- Đặt tuyến trước khi lăn bánh, khi xe còn đứng yên ở chỗ an toàn.
- Nếu vẫn gắn điện thoại, dùng giá đỡ chắc chắn, đặt ở chỗ không che tầm nhìn đường và không vướng tay lái; văn bản chưa xác nhận việc này được phép.
- Không nhập địa chỉ, không đọc tin nhắn, không chạm vào màn hình khi xe đang di chuyển.
- Cần xem lại tuyến thì dừng xe an toàn, không để xe chạy chậm giữa làn rồi cúi nhìn màn hình.
- Ghi sẵn điểm đến và số liên lạc ra giấy, phòng khi điện thoại hết pin; ý này được bàn ở bài Điện thoại hết pin giữa chuyến đi xa: ghi sẵn ra giấy số liên lạc và địa chỉ để không bị lạc.
Những thiết bị khác chưa có trong văn bản
Luật chỉ miễn thiết bị trợ thính khỏi điều cấm thiết bị âm thanh. Các trường hợp như tai nghe một bên, tai nghe Bluetooth, thiết bị liên lạc gắn trong mũ bảo hiểm hay tai nghe dẫn truyền qua xương không được các trang đã đọc nêu riêng. Vì không có trang chính thức nào nói rõ, bài này không kết luận loại nào được phép. Nếu cần liên lạc, hãy dừng xe an toàn trước khi nghe hoặc gọi.
Khi bạn thuê xe và dùng điện thoại để dẫn đường
Khi nhận xe, hãy kiểm tra xe có chỗ gắn điện thoại hay không và hỏi cửa hàng nếu bạn muốn gắn giá đỡ riêng. Việc cửa hàng cho phép gắn gì lên xe là điều cần hỏi từ lúc nhận xe, không nên tự thêm phụ kiện. Nếu bạn đi chơi theo nhóm, hãy dùng điểm dừng chung để xem lại đường thay vì vừa chạy vừa nhìn bản đồ. Các xe ga được giới thiệu ở trang thuê xe ga Hà Nội; hãy hỏi trước về chỗ đặt điện thoại trên từng xe.
Điều chưa có trong các văn bản đã đối chiếu
- Văn bản chính thức về giá đỡ điện thoại và việc xem bản đồ khi xe đang chạy.
- Các loại tai nghe một bên, Bluetooth, thiết bị liên lạc gắn trong mũ hoặc tai nghe dẫn truyền qua xương.
- Việc dùng điện thoại khi dừng xe, ví dụ lúc chờ đèn đỏ, vì điều luật chỉ nói phương tiện đang di chuyển.
Đây không phải tư vấn pháp lý. Vì nghị định đã được sửa đổi bằng văn bản mới (hiệu lực từ 15/08/2026), nếu cần đúng mức phạt cho một trường hợp cụ thể, hãy đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Nguồn đã đối chiếu
- Luật 36/2024/QH15 (bản hợp nhất), Điều 9 khoản 6 và Điều 33 khoản 3: datafiles.chinhphu.vn
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7: xaydungchinhsach.chinhphu.vn
- Bộ Công an, mục hỏi đáp về xử phạt hành vi dùng tai nghe, đăng ngày 05/06/2026: bocongan.gov.vn
- Báo điện tử Chính phủ, mức phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy sử dụng thiết bị âm thanh, 30/03/2026: xaydungchinhsach.chinhphu.vn
Cần hỏi nhanh về xe cho chuyến đi cần dẫn đường, số điện thoại của cửa hàng là 0334 699 969.