Giấy phép và quy định
Chở trẻ em hoặc nhiều người trên một xe máy: những điểm cần đọc trong quy định hiện hành
Khoảng 6 phút đọc
Nếu hai vợ chồng đi cùng một đứa con nhỏ trên một chiếc xe máy, câu hỏi đặt ra là xe máy được chở tối đa mấy người, trẻ em có được tính riêng không, và khi chở quá thì bị phạt bao nhiêu. Bài này đọc lại quy định theo Luật 36/2024/QH15 và Nghị định 168/2024/NĐ-CP về số người được chở và trẻ em trên xe máy, đối chiếu với văn bản và trang của cơ quan nhà nước vào ngày 24/10/2026. Chỗ nào văn bản chưa nói rõ, bài sẽ chỉ ra để bạn tự kiểm tra thay vì đoán.
Nguyên tắc: một người, và vài trường hợp được chở hai người
Điều 33 khoản 1 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2025, được sửa đổi bởi Luật số 118/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026) quy định: người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người. Chỉ trong bốn trường hợp sau thì được chở tối đa hai người:
- chở người bệnh đi cấp cứu;
- áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật;
- trẻ em dưới 12 tuổi;
- người già yếu hoặc người khuyết tật.
Cách đọc phù hợp với văn bản: quy tắc chung là người lái chở một người ngồi sau. Trong bốn trường hợp trên, người lái chở tối đa hai người ngồi sau, nghĩa là cùng người lái trên xe có ba người. Trang tuyên truyền pháp luật của Hà Nội (đăng 08/08/2024) cũng đọc theo hướng này: ngoài các trường hợp pháp luật cho phép, người điều khiển xe máy chỉ được chở theo tối đa hai người, tổng cộng ba người trên xe là nhiều nhất.
Mức phạt khi chở quá số người
| Hành vi | Căn cứ | Mức phạt tiền |
|---|---|---|
| Chở theo 02 người trên xe, ngoài các trường hợp được phép nêu ở trên | Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7 khoản 2 điểm g | 400.000 đến 600.000 đồng |
| Chở theo từ 03 người trở lên trên xe | Điều 7 khoản 3 điểm b | 600.000 đến 800.000 đồng, kèm trừ 02 điểm giấy phép lái xe (Điều 7 khoản 13 điểm a) |
| Chở người đứng trên yên, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái | Điều 7 khoản 3 điểm e | 600.000 đến 800.000 đồng |
Bộ Công an nêu lại mức phạt cho hành vi chở theo hai người trong bài tổng hợp các lỗi thường gặp của người đi xe máy, đăng ngày 26/01/2025.
Cách tính “02 người” trong thực tế
Nghị định dùng cụm “chở theo 02 người”, tức là hai người ngồi sau, cộng người lái là ba người trên xe. Một bản tin của Cục Cảnh sát giao thông ngày 16/06/2026 về một trường hợp chở ba người trên xe mô tô cho thấy cách áp dụng này: người lái bị lập biên bản theo điểm g và điểm i khoản 2 Điều 7, vì chở theo hai người và người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm. Đây là một trường hợp cụ thể, không phải quy định chung, nhưng cho thấy cách Công an tỉnh Thanh Hóa đếm trong trường hợp này.
Có một điểm mà văn bản của Bộ Công an đã đọc chưa trả lời trực tiếp: khi chở hai người ngồi sau mà chỉ một người thuộc nhóm được phép, ví dụ một trẻ em dưới 12 tuổi và một người lớn khỏe mạnh, thì có được coi là đúng quy định hay không. Trang của Hà Nội đọc theo hướng: chỉ được chở hai người ngồi sau khi trong hai người đó có ít nhất một người thuộc nhóm được phép, ví dụ ít nhất một trẻ em dưới 12 tuổi. Đó là cách đọc của một trang địa phương, không phải văn bản chốt của cơ quan trung ương, nên hãy xem đây là thông tin tham khảo. Phần mức phạt trong chính trang đó lại trích văn bản cũ đã hết hiệu lực, nên bài này không dùng các con số ấy.
Còn trẻ em: điều văn bản có và chưa có
- Có: trẻ em dưới 12 tuổi là một trường hợp được phép làm người ngồi sau thứ hai trên xe.
- Có: trẻ em dưới 06 tuổi nằm trong phần loại trừ của quy định về mũ bảo hiểm của nghị định, tức là người lái không bị xử phạt theo điểm i khoản 2 Điều 7 nếu chở trẻ dưới 06 tuổi không đội mũ. Văn bản không nói rằng chở trẻ không đội mũ là điều nên làm.
- Có: không được để trẻ đứng trên yên, trên giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái (Điều 7 khoản 3 điểm e).
- Chưa thấy: độ tuổi hoặc chiều cao tối thiểu để trẻ ngồi sau xe máy, và việc trẻ phải ngồi ở vị trí nào so với người lái.
Khi có tai nạn
Nghị định xếp hành vi chở theo hai người và chở theo từ ba người trở lên vào nhóm bị phạt nặng hơn nếu gây tai nạn giao thông: phạt từ 10.000.000 đến 14.000.000 đồng (Điều 7 khoản 10 điểm b) và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe (Điều 7 khoản 13 điểm d). Điều này cho thấy chở quá số người không chỉ là lỗi giấy tờ mà làm tăng mức xử lý khi xảy ra sự cố.
Khi chở người ngồi sau bằng xe thuê
Nếu bạn thuê xe để chở gia đình hoặc bạn bè, hãy xem trước ai thuộc nhóm được phép và đừng dựa vào việc “đi một đoạn ngắn”. Số người được chở không phụ thuộc vào xe thuê hay xe của bạn. Một số điều cần hỏi cửa hàng từ lúc đặt: xe có chỗ ngồi và tay vịn cho người ngồi sau không, và xe có đủ mũ bảo hiểm cho cả người ngồi sau không. Hướng dẫn về việc chở người ngồi sau bằng xe số nằm ở bài Chở người ngồi sau bằng xe số: sang số thế nào để người ngồi sau không bị gật đầu hay dồn vào lưng bạn. Nếu đi cặp đôi, bạn có thể so sánh hai phương án trong bài Đi cặp đôi: thuê một xe hay hai xe, cân nhắc chi phí, gửi xe và sức lái.
Những điều chưa có trong các văn bản đã đối chiếu
- Độ tuổi hoặc chiều cao tối thiểu của trẻ ngồi sau xe máy.
- Văn bản của Bộ Công an về cách tính khi chỉ một trong hai người ngồi sau thuộc nhóm được phép.
- Quy định riêng cho xe mô tô ba bánh, vì điều luật trên nêu xe mô tô hai bánh và xe gắn máy.
Đây không phải tư vấn pháp lý. Vì nghị định đã được sửa đổi bằng văn bản mới (hiệu lực từ 15/08/2026), nếu cần đúng mức phạt cho một trường hợp cụ thể, hãy đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Nguồn đã đối chiếu
- Luật 36/2024/QH15 (bản hợp nhất), Điều 33 khoản 1: datafiles.chinhphu.vn
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7: xaydungchinhsach.chinhphu.vn
- Bộ Công an, các mức xử phạt một số lỗi vi phạm giao thông thường gặp đối với người điều khiển xe máy, 26/01/2025: bocongan.gov.vn
- Cục Cảnh sát giao thông, bản tin về trường hợp chở ba người trên xe mô tô, 16/06/2026: csgt.bocongan.gov.vn
- Cổng thông tin phổ biến, giáo dục pháp luật Hà Nội, quy định về trẻ em trên xe máy, 08/08/2024: pbgdpl.hanoi.gov.vn
Cần hỏi thêm về xe cho chuyến đi có trẻ nhỏ, số điện thoại của cửa hàng là 0334 699 969.