Thời tiết và kỹ năng
Sau khi qua vũng nước phanh bị ướt: cách thử phanh và giữ khoảng cách trước khi tăng tốc lại
Khoảng 5 phút đọc
Trời mưa, bạn chạy qua một vũng nước dài trên đường, rồi bóp phanh thì thấy phanh trượt hoặc ăn chậm hơn bình thường. Nước bám vào má phanh, đĩa phanh hoặc tang trống làm lực ma sát giảm trong chốc lát, nên quãng phanh có thể dài hơn lúc đường khô. Bài này giải thích vì sao phanh ướt kém, cách thử phanh an toàn sau khi qua vũng nước, cách giữ khoảng cách cho đến khi phanh ăn trở lại, và những điều không nên làm. Bài chỉ nói về vũng nước nông trên đường mà bạn nhìn thấy rõ; nước ngập sâu, không rõ độ sâu hoặc nước chảy xiết là tình huống khác và không nên cố đi qua.
Vì sao phanh kém sau khi qua nước
| Loại phanh | Điều xảy ra khi bị ướt |
|---|---|
| Phanh đĩa | Một lớp nước mỏng giữa má phanh và đĩa làm phanh ăn chậm hơn cho đến khi nước được gạt đi |
| Phanh tang trống | Nước vào trong tang trống làm má phanh trơn, phanh có thể kém cho đến khi nước thoát hết, có khi lâu hơn phanh đĩa |
| Lốp trên mặt đường ướt | Lốp bám đường kém hơn, nên dù phanh ăn vẫn dễ trượt bánh |
Bảng chỉ mô tả hiện tượng chung. Mức độ kém đi phụ thuộc loại phanh, lượng nước và tốc độ, nên hãy luôn giả định phanh có thể kém hơn bình thường sau khi qua nước.
Trước khi qua vũng nước
- Giảm tốc từ trước, khi vũng nước còn cách một đoạn, thay vì phanh gấp ngay trước vũng.
- Chỉ đi qua khi nhìn thấy rõ đáy hoặc chắc chắn nước nông. Nếu không biết độ sâu, hãy tìm đường khác hoặc dừng lại quan sát.
- Giữ tay lái thẳng, không bẻ lái hay phanh gấp giữa vũng.
- Giữ ga đều, vừa phải để xe không khựng.
Cách thử phanh ngay sau khi ra khỏi vũng nước
- Kiểm tra phía sau trước: nhìn gương xem có xe bám sát không, rồi giảm tốc từ từ.
- Bóp phanh nhẹ ở tốc độ thấp, khi đường phía trước thông thoáng, để xem phanh có ăn không. Chỉ bóp nhẹ vừa đủ cảm nhận, không bóp mạnh.
- Bóp nhẹ, giữ vài giây rồi nhả, lặp lại vài lần ở tốc độ thấp. Cách này giúp gạt nước khỏi má phanh và đĩa phanh. Chỉ làm khi gương cho thấy không có xe bám sát phía sau, đường thẳng và không xuống dốc hay trong cua; nếu có xe sau gần, đi chậm đều và tấp vào lề rồi mới thử.
- Dùng cả phanh trước và phanh sau, mỗi phanh một lực vừa phải.
- Khi thấy phanh ăn bình thường trở lại, mới tăng tốc dần trở lại, vẫn chậm hơn bình thường vì đường còn ướt.
Nếu phanh vẫn không ăn sau vài lần thử, đừng tăng tốc: nhả ga, đi thật chậm, dùng cả hai phanh nhẹ rồi tấp vào lề, dừng lại và gọi cửa hàng.
Giữ khoảng cách cho đến khi phanh ăn trở lại
- Giữ khoảng cách xa hơn bình thường với xe phía trước, vì quãng phanh có thể dài hơn.
- Đừng bám sát xe trước để vượt qua nhanh; phanh có thể chưa ăn khi bạn cần.
- Tránh chạy nhanh trong lúc chưa thử phanh, nhất là khi đường dốc hoặc có đèn đỏ phía trước.
- Báo cho người ngồi sau biết bạn sắp phanh nhẹ để thử, để họ không bị bất ngờ.
Những điều không nên làm
- Tăng tốc ngay sau vũng nước khi chưa kiểm tra phanh.
- Phanh gấp để thử phanh, nhất là khi xe phía sau gần hoặc đường còn ướt; việc đó có thể làm trượt bánh hoặc gây va chạm.
- Cố đi qua nước không rõ độ sâu, kể cả khi xe phía trước vừa đi qua.
- Nổ máy lại liên tục nếu máy chết sau khi qua nước; hãy đưa xe vào chỗ an toàn và gọi cửa hàng.
- Tự tháo phanh hay xịt chất lạ lên phanh để làm khô.
Nếu máy chết sau khi qua nước
- Giữ thẳng tay lái và đưa xe vào lề an toàn, tránh phanh gấp.
- Bật đèn cảnh báo (nếu có) rồi tắt khóa điện.
- Đừng đề liên tục nhiều lần; nước vào xe có thể làm hỏng máy nếu cố nổ.
- Gọi cửa hàng cho thuê và nói rõ bạn đã đi qua nước, độ sâu ước lượng và hiện trạng xe.
Sau chuyến đi dưới mưa
Khi đã về nơi an toàn, hãy bóp thử phanh ở tốc độ rất thấp để biết phanh đã trở lại bình thường chưa. Nếu bạn nghe tiếng lạ từ phanh hoặc thấy phanh vẫn yếu, hãy báo cửa hàng khi trả xe hoặc ngay khi có thể. Nếu trả xe muộn vì mưa lớn, cách nhắn cửa hàng và hỏi cách tính được nói trong bài Trả xe muộn vì kẹt xe hoặc mưa lớn: nhắn cửa hàng thế nào và hỏi cách tính ra sao.
Tập phanh ở chỗ vắng
Nếu đã lâu bạn không đi xe, hãy tập phanh ở chỗ vắng trước khi vào phố đông; bài Lâu rồi không cầm lái: tập lại thăng bằng, phanh và quay đầu ở nơi vắng trước khi vào phố đông nói về các bài tập đó. Việc giảm tốc trước cua và không phanh gấp giữa cua được nói trong bài Vào cua gắt trên đường đê hoặc đường ngoại thành: giảm tốc trước cua, nhìn xa và không phanh gấp giữa cua.
Hỏi cửa hàng về phanh khi trời mưa
- Xe này dùng phanh đĩa hay phanh tang trống ở từng bánh.
- Nếu phanh kém giữa chuyến thì liên lạc thế nào.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.