Thời tiết và kỹ năng
Vào cua gắt trên đường đê hoặc đường ngoại thành: giảm tốc trước cua, nhìn xa và không phanh gấp giữa cua
Khoảng 6 phút đọc
Trong phố, phần lớn thời gian bạn chạy thẳng và dừng; ra đường đê hay đường ngoại thành, bạn bất chợt gặp những khúc cua liên tiếp, đường hẹp, xe tải chạy giữa lòng đường và mặt đường thay đổi liên tục. Nếu bạn mới thuê xe ở Hà Nội và định đi một cung đường ven sông hoặc ra ngoại thành, kỹ năng vào cua trên đường đê và đường ngoại thành là phần đáng đọc trước khi lên xe, vì thói quen của đường phố không dùng được hết ở đây.
Ba giai đoạn của một khúc cua
Mỗi khúc cua đều gồm ba giai đoạn, và hầu hết lỗi đến từ việc đem sang giai đoạn sau những việc đáng lẽ phải xong ở giai đoạn trước.
| Giai đoạn | Việc cần làm | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|
| Trước cua, khi xe còn thẳng | Nhìn xa để đoán độ gắt, giảm ga hoặc phanh nhẹ, về số phù hợp nếu bạn đi xe số, giữ vị trí trong làn | Nhìn quá gần nên chỉ biết cua gắt khi đã sát nơi vào cua |
| Trong cua | Mắt nhìn điểm thoát cua, giữ ga đều và nhẹ, để người nghiêng cùng xe, không đổi số | Phanh gấp hoặc nhả hẳn ga khi xe đang nghiêng |
| Thoát cua | Mở ga từ từ khi xe bắt đầu dựng thẳng, nhìn tiếp đoạn đường phía sau khúc cua | Vặn ga mạnh quá sớm khi xe còn nghiêng |
Điều quan trọng nhất là xong việc ở giai đoạn đầu trước khi sang giai đoạn kế tiếp. Nếu tốc độ đã đúng ngay trước cua, hai giai đoạn sau gần như chỉ cần giữ nhịp.
Chọn tốc độ trước cua mà không cần nhìn đồng hồ
Không có con số tốc độ nào đúng cho mọi khúc cua, vì độ gắt, độ bám và tầm nhìn khác nhau. Thay vào đó, bạn có thể tự kiểm tra bằng vài câu hỏi đơn giản. Nếu khúc cua hóa ra gắt hơn bạn dự đoán khi nhìn từ xa, lần sau hãy giảm tốc sớm hơn nữa. Nếu phía trước bị cây, nhà hoặc một bờ dốc che khuất, hãy coi như cua gắt cho tới khi thấy rõ. Giảm tốc dư một chút không mất gì ngoài vài giây; giảm không đủ có thể phải trả giá đắt hơn nhiều.
Đặt mắt ở đâu
Xe có xu hướng đi theo hướng bạn nhìn. Vì vậy, hãy nhìn vào điểm bạn muốn đến, tức là chỗ thoát khỏi khúc cua, chứ không nhìn vào thứ bạn muốn tránh như ổ gà, xe ngược chiều hay mép đường. Người mới thường nhìn chằm chằm vào chướng ngại và vô tình chạy thẳng vào nó. Khi vào cua, bạn hãy đưa mắt đi trước xe một đoạn: xa nhất có thể mà vẫn thấy đường.
Vì sao không phanh gấp giữa cua
Khi xe thẳng, lốp dồn toàn bộ độ bám vào việc phanh. Khi xe nghiêng, một phần độ bám đã dành cho việc giữ xe rẽ. Nếu bạn bóp phanh gấp lúc đó, phần còn lại không đủ cho cả hai việc, và lốp, nhất là bánh trước, dễ mất bám. Cách an toàn là giảm tốc xong trước khi nghiêng. Nếu buộc phải giảm tốc giữa cua, hãy bóp phanh từ từ và nhẹ, không giật, và đừng ép xe nghiêng thêm trong lúc đang phanh.
Vì xe luôn có thể trôi ra phía ngoài cua một chút, hãy vào cua đủ chậm để dù có trôi ra vẫn còn nằm trong làn của mình. Ở khúc cua phải, phía ngoài cua là làn xe ngược chiều; ở khúc cua trái, phía ngoài là mép đường, nơi thường có cát. Gặp xe ngược chiều ở chỗ cua hẹp, hãy giảm tốc sớm hơn thay vì chờ đến khi đã nghiêng.
Những thứ riêng của đường đê và ngoại thành
- Cát, sỏi, bùn khô và lá: đường ven sông và đường làng thường có cát hoặc đất rơi từ xe tải; lốp trượt trên chúng dễ hơn nhiều so với trên nhựa sạch. Nhìn màu mặt đường: chỗ nhạt hơn hoặc lấm tấm thường là chỗ có bụi và cát.
- Xe tải và xe lớn chạy giữa lòng đường: ở khúc cua hẹp, xe tải có thể lấn sang làn của bạn. Giữ tốc độ đủ thấp để bạn có thể dừng hẳn khi cần, và đi phía bên phải làn của mình mà không ép sát mép đường, vì mép đường thường là chỗ có cát.
- Tầm nhìn bị che: cây, nhà dân và bờ đê che khuất khúc cua; người đi bộ, xe đạp hoặc xe thô sơ có thể xuất hiện ngay sau chỗ khuất. Hãy chạy như thể có ai đó ngay sau góc.
- Mặt đường gồ ghề hoặc vá chắp: ổ gà ngay giữa cua là chuyện không hiếm; hãy giảm tốc và cố gắng đi qua nó khi xe còn thẳng hơn là khi đã nghiêng.
- Nắng thấp và bóng cây đan nhau: vào đầu hoặc cuối ngày, ánh nắng thấp có thể làm bạn chói mắt, còn bóng cây làm mặt đường loang lổ, khó thấy ổ gà.
Khi có nhiều cua liên tiếp
Đường đê và đường quanh làng thường có nhiều khúc cua nối nhau, nhất là những đoạn uốn hình chữ S. Lúc đó đừng vội tăng ga ngay khi vừa thoát khỏi cua đầu, vì cua kế tiếp đã đến gần. Hãy chọn một nhịp chung cho cả chuỗi: tốc độ đủ thấp để bạn không phải phanh giữa hai cua, giữ ga đều và mắt luôn ở khúc cua kế. Nếu thấy mình bắt đầu phải phanh gấp sau mỗi cua, đó là dấu hiệu nhịp chung của bạn còn quá nhanh.
Dấu hiệu bạn đang vào cua quá nhanh
- Bạn phải bóp phanh khi xe đã nghiêng.
- Xe tự trôi ra phía ngoài đường cua dù bạn không muốn.
- Mắt bạn chuyển xuống bánh trước hoặc mặt đường ngay trước xe thay vì nhìn xa.
- Vai và hai tay cứng lại, bạn thấy phải “chống” lại xe.
Khi gặp một trong những dấu hiệu này, hãy giảm tốc ở khúc cua sau thêm một chút: cảm giác đó thường đến từ việc tốc độ đã vượt quá mức bạn xử lý thoải mái. Nhưng nếu tay lái rung, lốp có vẻ mềm hoặc phanh có cảm giác lạ, hãy dừng ở chỗ an toàn và gọi cho cửa hàng thuê xe.
Trời mưa, trời tối hoặc có người ngồi sau
Mưa làm độ bám giảm rõ rệt, và các vạch sơn, nắp cống, lá mục hay vệt dầu trên đường ướt đặc biệt trơn. Ban đêm bạn thấy khúc cua muộn hơn vì ánh đèn chỉ chiếu một đoạn ngắn. Trong cả hai trường hợp, hãy giảm tốc sớm hơn và nhiều hơn so với ban ngày khô ráo, và tránh những cung đường ven sông vắng người nếu bạn chưa quen.
Nếu có người ngồi sau, hãy dặn họ ngồi thẳng, nghiêng cùng xe và không cố nghiêng ngược lại. Người ngồi sau nặng thêm, nên bạn cần giảm tốc sớm hơn và nhẹ nhàng hơn trước mỗi khúc cua.
Luyện hai việc trên một khúc cua rộng
Trước khi đi cung đường dài, hãy thử thao tác giảm tốc, quan sát hướng cua và giữ làn đường ở nơi phù hợp, không lấy đoạn đê đông xe làm nơi tập. Nếu đã lâu không chạy xe, nên bắt đầu bằng cung đường ngắn và chiếc xe quen tay. Có thể tham khảo các lựa chọn xe ga trước chuyến đi; những chủ đề về mặt đường và thời tiết nằm tại chuyên mục Thời tiết và kỹ năng.