Giao nhận và trả xe
Tay phanh xe ga thuê: kiểm tra tầm với và độ rơ khi nhận xe
Khoảng 7 phút đọc
Đứng ở quầy nhận xe, phần lớn người thuê kiểm tra những thứ dễ thấy: xe có nổ không, lốp có căng không, có giá đỡ điện thoại không. Rồi họ chạy thẳng vào dòng xe Hà Nội. Tay phanh xứng đáng được dành năm phút trước khi bạn nhận xe, không phải vì cửa hàng cẩu thả, mà vì đây là bộ phận bạn cần nhất khi có chuyện và cũng là bộ phận bạn chưa quen nhất trên một chiếc xe lạ. Bài này gom một quy trình năm bước làm khi xe đứng yên, cách kiểm tra tầm với cho vừa bàn tay, và cách hiểu các cảm giác phanh bất thường.
Vì sao kiểm tra tay phanh quan trọng hơn trên xe lạ
Trên xe của mình, bạn đã quên mất tay phanh từ lâu: bàn tay biết nó nằm đâu, bóp bao xa thì má phanh ăn. Xe thuê thì khác ở ba điểm.
- Xe ga phanh bằng cả hai tay. Trên đa số xe ga, tay phải là phanh trước, tay trái là phanh sau; một số mẫu có phanh kết hợp, bóp tay trái thì cả hai bánh cùng được hãm một phần. Xem thêm bài phanh CBS trên xe ga.
- Bạn chạy ngay vào dòng xe đông. Xe thuê được dùng ở đúng nơi phanh cần là phản xạ: xe buýt tạt vào, người sang đường bất ngờ, đèn đỏ đổi nhanh.
- Bạn không biết lịch sử của xe. Một chiếc xe từng đổ nghiêng, từng lội nước hay để ngoài trời lâu có thể có tay phanh hơi khác bình thường.
Tin tốt là mọi bước dưới đây làm khi xe đứng yên, mất vài giây mỗi bước và không cần biết sửa xe, chỉ cần chú ý thật lòng đến cảm giác ở bàn tay.
Bốn phần bạn nhìn và chạm được
- Cần phanh: thanh kim loại hoặc hợp kim các ngón tay bóp vào. Xem có nứt, cong, xước sâu hay mất đầu tròn ở đầu cần không.
- Trục xoay: điểm cần phanh gắn vào cùm tay lái và xoay quanh đó. Cần phải chuyển động trơn và bật về ngay khi buông.
- Núm chỉnh tầm với: nhiều xe có núm nhỏ gần trục để đưa cần phanh lại gần hoặc ra xa tay nắm. Không phải xe nào cũng có.
- Dây phanh hoặc đường dầu và độ rơ: đa số xe ga dùng dây phanh, một số dùng phanh dầu. Đoạn đầu khi bóp, cần phanh đi một chút trước khi phanh bắt đầu ăn; đó là độ rơ.
Năm bước kiểm tra khi xe đứng yên
Làm cho cả hai tay phanh, theo đúng thứ tự: nhìn trước, thử chuyển động sau, cảm nhận cuối cùng, vì một lỗi nhìn thấy được sẽ thay đổi mức thận trọng khi bạn bóp.
Bước 1: Nhìn kỹ hai mặt cần phanh
Tìm vết nứt, nhất là gần trục; cần bị cong hoặc vênh so với tay nắm; đầu cần bị mài mòn sắc. Cần phanh cong thường là dấu hiệu xe từng đổ; hãy chụp ảnh và hỏi cửa hàng.
Bước 2: Thử trục xoay
Bóp chậm rồi buông. Cần phải đi hết hành trình trơn tru, không lạo xạo, không kêu, không kẹt, và bật về ngay khi buông tay. Cần về chậm hoặc dừng lưng chừng là điều phải báo trước khi chạy.
Bước 3: Kiểm tra độ rơ
Xe đứng yên, máy tắt, bóp nhẹ từng tay phanh và để ý cần đi bao xa trước khi bạn cảm thấy lực cản đầu tiên. Một chút độ rơ là bình thường. Hai tay phanh có độ rơ quá khác nhau, hoặc cần đi rất xa mới bắt đầu ăn, là điều nên hỏi cửa hàng.
Bước 4: Bóp mạnh
Bóp dứt khoát như khi phanh từ tốc độ cao. Lực cản phải tăng dần và chắc chắn trước khi cần chạm sát tay nắm. Cần chạm hẳn vào tay nắm, cảm giác xốp như bóp miếng bọt biển, hoặc lực lúc chắc lúc lỏng là dấu hiệu cần dừng lại và báo. Bài tay phanh bóp sâu hơn bình thường hoặc phanh kêu rít nói kỹ về các dấu hiệu này.
Bước 5: Chọn chỗ thử phanh khi lăn bánh
Bước cuối không làm khi đứng yên được, nhưng bạn chọn chỗ ngay lúc này: một đoạn vắng gần cửa hàng để thử phanh ở tốc độ đi bộ, từng tay một, rồi cả hai tay. Nếu cửa hàng cho chạy thử, làm luôn trong vòng thử, như trong bài chạy thử một đoạn ngắn quanh cửa hàng.
Tầm với: tay phanh có vừa bàn tay bạn không
Phần này không liên quan đến tình trạng xe mà liên quan đến chính bạn, và là phần ít người kiểm tra nhất. Phanh gấp khi cổ tay phải gập và các ngón tay phải vươn xa mới với tới cần phanh thì yếu hơn, chậm hơn và khó kiểm soát hơn nhiều so với khi các ngón tay đặt tự nhiên trên cần.
Kiểm tra trong ba mươi giây
- Ngồi lên xe ở tư thế lái bình thường, hai tay đặt trên tay nắm ở vị trí tự nhiên.
- Đặt các ngón tay lên cần phanh mà không bóp. Đốt thứ nhất hoặc thứ hai của ngón trỏ và ngón giữa nên ôm qua cần phanh trong khi cổ tay vẫn thẳng.
- Thử bóp bằng hai ngón: chỉ ngón trỏ và ngón giữa phải bóp được cần đến mức phanh chắc mà ngón áp út và ngón út không bị kẹp giữa cần và tay nắm.
- Làm lại khi đeo găng, đúng loại găng bạn sẽ dùng. Găng dày làm thay đổi tầm với nhiều hơn người ta nghĩ.
- Làm tương tự với tay trái. Tầm với hai bên lệch nhau nghĩa là hai phanh phản ứng khác nhau khi bạn bóp cùng một lực.
Có núm chỉnh thì nhờ cửa hàng chỉnh
Nếu xe có núm chỉnh tầm với, cách khắc phục đã có sẵn trên xe. Nhờ nhân viên chỉnh hoặc chỉ cách chỉnh cho vừa tay, rồi thử lại độ rơ và bóp mạnh sau khi chỉnh. Không tự tháo hay vặn các chi tiết khác của hệ thống phanh trên xe thuê.
Không vừa và không chỉnh được
Một số xe không có núm chỉnh, và một số người, nhất là người tay nhỏ, thấy cần phanh vẫn quá xa. Khi đó hãy hỏi cửa hàng mẫu xe khác có cần phanh gần hơn hoặc có núm chỉnh. Đổi xe ở quầy rẻ hơn rất nhiều so với một lần phanh gấp không đủ lực. Gợi ý chọn mẫu theo vóc dáng có trong bài chọn xe máy thuê phù hợp.
Cảm giác ở tay phanh nói gì
| Bàn tay cảm thấy | Thường gợi ý điều gì | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Cần đi rất xa mới ăn | Độ rơ lớn, dây chùng hoặc má phanh mòn | Hỏi cửa hàng trước khi nhận xe |
| Xốp, mềm như bóp bọt biển | Có thể có vấn đề ở hệ thống phanh | Không nhận xe đến khi được kiểm tra |
| Cần không tự bật về | Trục khô, dây kẹt hoặc cần cong | Báo ngay, xin kiểm tra hoặc đổi xe |
| Lạo xạo, kêu khi bóp | Trục cần thiếu bôi trơn hoặc bẩn | Báo cửa hàng và ghi vào biên bản |
| Hai tay rất khác nhau | Chỉnh lệch hoặc mòn không đều | Hỏi cửa hàng chỉnh lại cho đều |
Một cảm giác chỉ cho biết phanh cần được xem lại, không cho biết chính xác chỗ hỏng; việc chẩn đoán và sửa là của cửa hàng. Nếu phanh bỗng yếu khi đang chạy, đừng cố chạy tiếp về cửa hàng; xem bài phanh đột ngột kém hiệu quả giữa đường.
Câu hỏi thường gặp
Kiểm tra tay phanh có làm chậm việc nhận xe không?
Chỉ thêm vài phút. Năm bước đứng yên mất chưa đến hai phút cho cả hai tay; phần tầm với thêm khoảng ba mươi giây.
Tôi có nên tự chỉnh độ rơ phanh không?
Không. Chỉnh dây phanh hay phanh dầu là việc của cửa hàng. Bạn chỉ nên dùng núm chỉnh tầm với nếu xe có và nhân viên đã chỉ cách.
Đã nhận xe rồi mới thấy tay phanh khó chịu thì sao?
Dừng ở chỗ an toàn, ghi lại cảm giác và gọi cửa hàng. Đừng quen dần với một chiếc phanh mà bạn thấy không ổn.
Liên hệ cửa hàng
Gọi hoặc nhắn Zalo 0334 699 969, mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày tại Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Xem thủ tục nhận xe ở trang thủ tục thuê xe máy Hà Nội và giá tham khảo ở bảng giá thuê xe máy.
