Hành lý và phụ kiện
Áo mưa bộ hay áo mưa cánh dơi khi đi xe máy: thử vạt áo, tay áo trước khi chạy
Khoảng 9 phút đọc
Mưa ở Hà Nội đến nhanh, và câu hỏi đầu tiên của người đi xe máy thường là mặc áo mưa gì. Áo mưa cánh dơi trùm nhanh, rẻ, che được cả xe; áo mưa bộ gồm áo và quần thì gọn hơn nhưng mặc lâu hơn. Bài này không bàn chuyện kín nước hơn hay kém, mà tập trung vào điều quan trọng hơn: áo mưa không được làm bạn mất quyền điều khiển xe. Vạt áo, tay áo, ống quần phải tránh xa bánh xe, xích, ống xả, gác chân và mọi nút bấm bạn cần dùng. Dưới đây là những gì Cảnh sát giao thông Hà Nội từng khuyến cáo, cách thử áo mưa khi xe đang dựng yên, và những việc nên làm nếu áo bắt đầu bay giữa đường.
Trả lời nhanh
Khi lái xe máy, nên mặc áo mưa bộ (áo và quần rời) vừa người. Theo khuyến cáo của Cảnh sát giao thông Hà Nội được Báo Pháp luật Việt Nam dẫn ngày 11/10/2021: người lái nên mặc áo mưa rời, hay còn gọi là áo mưa bộ; không để áo mưa phủ qua tay lái; người ngồi sau không ngồi đè lên vạt sau của áo; trẻ em nên có áo mưa riêng. Trước khi chạy, hãy dựng xe, tắt máy, mặc đúng bộ áo mưa sẽ dùng và ngồi vào tư thế lái để xem vạt áo có thõng về phía bánh xe, ống xả hay che gương, đèn xi nhan không. Nếu không chắc, đổi áo khác.
Vì sao vạt áo mưa nguy hiểm
Áo mưa thay đổi hình dáng khi bạn nghiêng xe, rẽ, dừng đèn đỏ hay gặp gió từ xe tải chạy qua. Một góc vạt áo có thể bị hút về phía bánh sau hoặc chạm vào ống xả nóng; một tay áo quá rộng có thể trùm lên tay phanh hay nút xi nhan đúng lúc cần bấm. Người lái phải lo giữ vạt áo khỏi bay thì cũng bớt tập trung vào đường.
Báo Pháp luật Việt Nam ngày 11/10/2021 điểm lại nhiều vụ việc liên quan đến áo mưa: một người đàn ông ở Long Biên, Hà Nội bị ngã, văng xa và bị thương nặng ngày 7/6/2019 vì tà áo mưa cuốn vào bánh trước; một cụ ông ở Lâm Đồng tử vong khi tà áo mưa cánh dơi cuốn vào bánh sau; một chiếc xe ga ở Nghệ An bốc cháy sau khi áo mưa bị cuốn vào bánh. Những vụ việc này không có nghĩa mọi chiếc áo mưa trùm đều nguy hiểm, nhưng cho thấy vạt áo dài, rộng là rủi ro thật, không phải chuyện lý thuyết.
Áo mưa cánh dơi và áo mưa bộ khác nhau ở đâu
| Tiêu chí | Áo mưa cánh dơi, áo trùm | Áo mưa bộ (áo và quần rời) |
|---|---|---|
| Mặc nhanh | Rất nhanh, trùm qua đầu | Lâu hơn, phải mặc quần rồi áo |
| Phần vải thừa | Nhiều, vạt rộng, dễ bay khi có gió | Ít hơn, có tay áo, ống quần, khóa, chun |
| Nguy cơ cuốn vào bánh, xích, ống xả | Cao hơn nếu vạt dài hoặc bị gió thổi | Thấp hơn nếu vừa người và ống quần được giữ gọn |
| Che gương, đèn, biển số | Dễ che nếu trùm cả đầu xe | Không che phần xe |
| Đi hai người | Hay bị dùng chung một áo cho cả hai | Mỗi người một bộ |
Tổ chức an toàn mô tô Motorcycle Safety Foundation (Mỹ) cũng gợi ý bộ áo mưa cho người đi mô tô, ưu tiên màu dễ nhìn thấy như cam hoặc vàng. Áo mưa bộ không tự động an toàn: bộ quá rộng, ống quần quá dài vẫn có thể vướng gác chân hay quấn vào chân chống. Điều quyết định là chiếc áo cụ thể, trên người cụ thể, ngồi trên chiếc xe cụ thể.
Thử áo mưa khi xe đang dựng yên
Đừng để lần thử đầu tiên diễn ra khi xe đang chạy. Hãy làm theo thứ tự:
- Dựng xe trên nền bằng, tắt máy.
- Mặc đúng bộ áo mưa bạn sẽ dùng, kể cả mũ áo nếu có.
- Ngồi vào tư thế lái bình thường, hai tay cầm tay lái, hai chân đặt xuống đất rồi lên sàn để chân.
- Nhìn xuống hai bên: có phần vải nào thõng về phía bánh trước, bánh sau, xích hoặc ống xả không?
- Bóp hai tay phanh, bấm xi nhan, còi, công tắc đèn: tay áo có che hay vướng không?
- Quay đầu nhìn hai bên: mũ áo có kéo lệch mũ bảo hiểm hay che tầm nhìn không?
- Xem gương, đèn xi nhan sau, đèn phanh và biển số: có bị áo trùm lên không?
Nhờ người khác nhìn từ phía sau và hai bên thì dễ thấy hơn, nhưng không ai được thò tay vào gần bánh xe hay chạm vào ống xả. Nếu còn phân vân, hãy dùng áo khác. Cách tập thao tác tắt xi nhan khi xe đứng yên có trong bài tắt xi nhan xe thuê; nếu tay áo làm nút bấm khó với tới, chiếc áo đó chưa hợp.
Tay áo và găng tay
Tay áo mưa nên che kín cổ tay nhưng không trùm qua lòng bàn tay, tay phanh hay tay ga. Tay áo quá rộng dễ vướng khi ngón cái tìm nút xi nhan hoặc còi; quá chật thì khó bóp phanh liên tục. Hãy bóp phanh, bấm nút vài lần khi xe đứng yên để thử. Đừng buộc tay áo vào tay lái bằng dây hay chun để giữ cho khỏi bay, vì đó là một vật vướng mới gắn vào bộ phận điều khiển.
Vạt dưới, ống quần và giày
Với áo cánh dơi, phần vạt dài nhất có thể vượt quá đùi khi ngồi. Khi gió đổi hướng, vạt đó bị hút về bánh sau hoặc ống xả. Ở bãi xe, vạt áo có thể chỉ cách lốp một chút và trông như “vẫn ổn”, nhưng khi chạy thì khác. Đừng nhét góc áo vào gầm yên, đừng buộc vào dây phanh hay khung xe.
Với áo mưa bộ, ống quần cần đủ dài để che chân khi ngồi nhưng không lê dưới đế giày hay vướng gác chân khi bạn đặt chân xuống. Ống quần quá rộng có thể bay về phía bộ phận chuyển động. Giày nên có đế bám; dép lê ướt dễ trượt khỏi sàn để chân. Về chuyện ống xả nóng với chân người ngồi sau, xem thêm bài bỏng chân vì ống xả khi ngồi sau xe số; áo mưa bằng nhựa cũng không nên chạm vào ống xả.
Người ngồi sau cần áo riêng
Một chiếc áo cánh dơi đôi trùm cả hai người trông tiện, nhưng phần vải thừa có thể lan xuống gác chân sau, tay nắm, hành lý và ống xả. Cảnh sát giao thông Hà Nội khuyến cáo người ngồi sau không ngồi đè lên vạt sau của áo mưa, và trẻ em nên có áo mưa riêng thay vì chui chung áo người lớn. Mỗi người một bộ, hai chân người ngồi sau đặt đúng gác chân, là cách gọn nhất.
Đừng để áo che tầm nhìn và đèn xe
Khi áo mưa phủ lên đầu xe, nó có thể che gương chiếu hậu và đèn xi nhan, theo bài báo đã dẫn. Người lái phải quay đầu quan sát được, mũ bảo hiểm phải cài chắc; mũ áo mưa không nên nhét dưới mũ bảo hiểm nếu làm mũ lỏng. Phía sau, áo không được che đèn phanh, xi nhan và biển số. Mưa cũng làm kính mũ mờ; xem thêm bài kính mũ bảo hiểm trong hay màu khói.
Nếu áo bắt đầu bay giữa đường
Giữ hai tay trên tay lái, giảm tốc từ từ và tìm chỗ dừng an toàn. Đừng buông tay để chụp vạt áo, đừng đánh lái gấp. Khi đã dừng, dựng xe chắc rồi mới chỉnh áo hoặc thay áo. Đừng giải quyết bằng dây rút buộc tạm vào xe. Nếu mưa quá to, tầm nhìn kém hoặc đường ngập, lựa chọn đúng có thể là dừng hẳn, dù áo vừa đến đâu. Cách đọc bản tin mưa để chọn giờ đi có trong bài đọc bản tin mưa.
Sau chuyến đi
Cởi áo mưa cẩn thận, tránh để vải ướt chạm ống xả còn nóng. Đừng nhét áo ướt vào cốp xe rồi để cả ngày, vì hơi ẩm làm đồ để chung bị ẩm mốc. Phơi khô, xem lại đường may và khóa trước khi dùng lần sau. Nếu áo mưa do cửa hàng cho mượn, hãy báo khi áo rách thay vì tự sửa. Câu hỏi giá thuê đã gồm áo mưa hay chưa có trong bài giá thuê xe đã gồm mũ, áo mưa chưa.
Bảng kiểm tra khi xe đứng yên
| Mục | Thử gì | Dấu hiệu cần đổi áo |
|---|---|---|
| Tay áo | Bóp phanh, vặn ga, bấm xi nhan, còi | Vải che nút hoặc vướng ngón tay |
| Vạt dưới áo trùm | Nhìn khoảng cách tới bánh xe, xích, ống xả | Vải thõng về phía bộ phận chuyển động hoặc nóng |
| Ống quần áo mưa bộ | Đặt chân xuống đất, lên gác chân | Ống quần lê dưới giày hoặc móc vào gác chân |
| Mũ áo, cổ áo | Quay đầu, kiểm tra quai mũ bảo hiểm | Che tầm nhìn hoặc làm mũ lỏng |
| Đèn, gương, biển số | Nhìn từ phía trước và phía sau | Áo trùm lên gương, xi nhan, đèn phanh, biển số |
| Người ngồi sau | Áo riêng, chân trên gác chân | Dùng chung một áo hoặc vạt áo phủ gác chân |
Câu hỏi thường gặp
Áo mưa cánh dơi có bị cấm khi đi xe máy không?
Bài viết này không khẳng định có quy định cấm. Điều chắc chắn là Cảnh sát giao thông Hà Nội từng khuyến cáo người lái nên mặc áo mưa bộ và không để áo phủ qua tay lái, vì vạt áo rộng có thể cuốn vào bánh xe hoặc che gương, đèn.
Có thể buộc vạt áo vào tay lái cho khỏi bay không?
Không nên. Buộc áo vào tay lái hay bộ phận phanh là thêm một vật vướng vào chỗ điều khiển xe. Hãy dùng áo vừa người hoặc áo mưa bộ.
Một chiếc áo trùm cho cả hai người có được không?
Không nên coi là an toàn. Mỗi người cần cử động độc lập, chân người ngồi sau phải đặt đúng gác chân, và vạt áo không được phủ xuống bánh sau hay ống xả.
Tay áo nên rộng hay chật?
Đủ gọn để không bay và không trùm lên tay phanh, nút bấm; đủ rộng để bóp phanh, vặn ga, bấm nút bình thường. Hãy thử khi xe đứng yên.
Áo bắt đầu vướng khi đang chạy thì làm gì?
Giữ lái, giảm tốc, tìm chỗ dừng an toàn rồi mới xử lý. Không buông tay để kéo vạt áo khi xe đang chạy.
Thuê xe ở Long Biên mùa mưa
Thuê xe máy Nguyễn Hà ở Ngõ 5 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội (gần bến xe Gia Lâm), mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Khi nhận xe vào ngày mưa, bạn có thể mặc thử áo mưa ngay tại cửa hàng và ngồi lên xe để kiểm tra theo bảng trên trước khi đi. Gọi hoặc nhắn tin: 0334 699 969.
Nguồn đã đối chiếu
- Báo Pháp luật Việt Nam, Lưu ý để tránh tai nạn thương tâm do áo đi mưa (11/10/2021), dẫn khuyến cáo của Cảnh sát giao thông Hà Nội: baophapluat.vn
- Motorcycle Safety Foundation, Personal Protective Gear (bộ áo mưa giúp người lái khô ráo; nên chọn màu dễ thấy như cam, vàng): msf-usa.org
