Bị trừ tiền cọc vì vết trầy xước: yêu cầu xem căn cứ và chứng từ chi phí sửa

Giả sử trả xe xong, người thuê thấy khoản cọc bị trừ một phần vì một vết trầy mà người thuê cho là đã có từ trước. Bài này gom điều các trang pháp luật chính thống nói về tình trạng tài sản khi trả lại, việc trừ vào khoản cọc, bồi thường thiệt hại và quyền xin chứng từ. Bài chỉ nêu điều các trang ghi, không kết luận ai đúng ai sai trong một vụ việc, không nói cửa hàng nào làm gì và không thay ý kiến của luật sư hay cơ quan có thẩm quyền.

Tình trạng tài sản khi trả lại: điều Bộ luật Dân sự nêu

Điều 482 có trong bản Bộ luật trên cổng văn bản của Tòa án nhân dân tối cao (toaan.gov.vn); cả Điều 479 và Điều 482 có trong bài hỏi – đáp của Sở Tư pháp Tuyên Quang đề ngày 11/07/2023. Các trang không nói vết xước nhỏ đến mức nào thì là hao mòn tự nhiên, nên điểm này cần hai bên hiểu rõ và ghi lại.

Trừ vào khoản cọc: các trang nói gì

Điều 328 khoản 2 nói khi hợp đồng được giao kết, thực hiện thì tài sản đặt cọc được trả lại hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền, trừ khi có thỏa thuận khác. Điều 329 khoản 2 nói về ký cược, khoản bên thuê giao cho bên cho thuê để bảo đảm việc trả lại tài sản thuê: tài sản thuê được trả lại thì bên thuê nhận lại tài sản ký cược sau khi trả tiền thuê. Bài của Viện kiểm sát nhân dân TP. Hồ Chí Minh về ký cược (không ghi ngày trong phần đã đọc) bình luận thêm: việc trả lại tài sản thuê phải theo hiện trạng như khi nhận hoặc theo thỏa thuận, trừ các hao tổn, hư hại theo tự nhiên; nếu người thuê sử dụng làm tài sản thuê giảm sút so với tình trạng khi nhận, bên nhận ký cược có quyền cấn trừ chi phí hợp lý cho việc sửa chữa trước khi hoàn tiền ký cược. Đó là lời bình luận, không phải điều luật. Các trang không nói khoản cọc khi thuê xe máy thuộc loại nào, nên bài không kết luận điều nào áp dụng.

Muốn đòi bồi thường: điều nói về thiệt hại

• Điều 360: có thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ thì bên có nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc luật quy định khác.
• Điều 361 khoản 2: thiệt hại vật chất là tổn thất thực tế xác định được, gồm tổn thất về tài sản, chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt hại, thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút.
• Điều 362: bên có quyền phải áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để thiệt hại không xảy ra hoặc được hạn chế.
• Điều 363: nếu vi phạm nghĩa vụ và có thiệt hại là do một phần lỗi của bên bị vi phạm thì bên vi phạm chỉ phải bồi thường thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi của mình.

Về chứng cứ, trang của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 11 Tây Ninh viết rằng theo khoản 1 Điều 6 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đương sự có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập, giao nộp chứng cứ cho Tòa án và chứng minh yêu cầu của đương sự là có căn cứ và hợp pháp, thể hiện nguyên tắc “ai yêu cầu thì người đó phải chứng minh”. Đó là nguyên tắc tại Tòa án; các trang không nói ai phải chứng minh khi khoản trừ được trao đổi ngoài Tòa.

Xin xem căn cứ và chứng từ: điều Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nêu

Trang tình huống pháp luật của Sở Tư pháp Tuyên Quang trích khoản 2 Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023: người tiêu dùng được cung cấp hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch. Điều 29 nói tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm cung cấp các giấy tờ đó theo quy định của pháp luật hoặc theo yêu cầu của người tiêu dùng. Cùng trang trích một quy định khác: tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông báo đã tiếp nhận phản ánh, yêu cầu, khiếu nại trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được. Trang không nói riêng về chứng từ chi phí sửa xe, và cũng không nói người thuê xe có được xem là người tiêu dùng hay không.

Ghi lại tình trạng xe: các trang dừng ở đâu

Phần thuê tài sản của Bộ luật (Điều 472 đến 482) không nêu biên bản giao nhận tình trạng. Điều 487 có nêu việc lập biên bản đánh giá tình trạng khi giao tài sản, nhưng thuộc hợp đồng thuê khoán, với đối tượng như đất đai, rừng, gia súc, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Vì vậy ảnh, biên bản hay tin nhắn ghi tình trạng xe lúc nhận là điều nên hỏi, không phải thủ tục các trang nêu cho thuê xe. Bốn câu sau là gợi ý của bài:

1. Khoản trừ ghi theo điều khoản nào, vì vết nào trên xe?
2. Có ảnh hoặc ghi chép tình trạng xe lúc giao để đối chiếu không?
3. Có báo giá hoặc chứng từ chi phí sửa không?
4. Phần cọc còn lại được trả vào lúc nào?

Về cách hỏi từ trước khi nhận xe, có bài Xước nhẹ, gãy gương, mất chìa: hỏi rõ cách tính đền bù trước khi nhận xe. Về cọc có thể gồm hai khoản, có bài Cọc giữ chỗ và cọc nhận xe: hai khoản khác nhau, hỏi cho rõ từng khoản. Cách liên hệ cửa hàng nằm ở trang Liên hệ Thuê xe máy Nguyễn Hà.

Những điều các nguồn chưa nói

• Không trang nào nói về vết trầy xước, hay vết nhỏ đến mức nào thì là hao mòn tự nhiên.
• Không trang nào nêu mức khoản trừ, bảng giá sửa hay cách tính chi phí sửa xe máy.
• Phần thuê tài sản (Điều 472 đến 482) không nêu biên bản giao nhận; chỉ Điều 487, về thuê khoán, nêu biên bản.
• Không trang nào cho biết quyền xin chứng từ nói trên có áp dụng cho người thuê xe hay không.

Nguồn đã đối chiếu

• Tòa án nhân dân tối cao, bản Bộ luật Dân sự đăng trên cổng văn bản: toaan.gov.vn: điều về thuê, cọc, bồi thường
• Sở Tư pháp Tuyên Quang, hỏi – đáp về hợp đồng thuê tài sản, 11/07/2023: Tuyên Quang: hợp đồng thuê tài sản
• VKSND TP. Hồ Chí Minh, bài về ký cược: vkstphcm.gov.vn: ký cược
• Sở Tư pháp Tuyên Quang, tình huống pháp luật: Tuyên Quang: tình huống người tiêu dùng
• VKSND khu vực 11 Tây Ninh, bài về chứng cứ: vks.tayninh.gov.vn: chứng cứ

Hỏi cửa hàng về khoản trừ do vết xước

• Nếu có khoản trừ, khoản đó dựa trên điều khoản nào, vì vết nào, và có ảnh hay ghi chép lúc giao xe để đối chiếu không?
• Có báo giá hoặc chứng từ chi phí sửa để xem không, và nếu có cọc thì phần còn lại được trả khi nào?

Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.