Xe số và xe côn
Chỉ quen xe ga, lần đầu lái xe số: thứ tự nổ máy, vào số và xuất phát cho khỏi chết máy
Khoảng 5 phút đọc
Bạn quen xe ga: vặn ga là đi, không số, không côn. Lần đầu ngồi lên xe số, bạn thấy cần số dưới chân trái và không biết bắt đầu từ đâu. Nổ máy rồi cần làm gì, vào số một thế nào, thả ga lúc nào để xe không chết máy? Bài này đưa ra thứ tự từng bước cho người chỉ quen xe ga khi lần đầu lái xe số, và cách tập ở chỗ vắng trước khi ra phố. Phần nói về xe côn tay được tách riêng ở những chỗ cần thiết, vì cách làm khác nhau.
Nhìn xe trước khi nổ máy
- Tìm cần số dưới chân trái và hình dung nó nằm ở đâu so với bàn chân.
- Tìm đèn báo số mo (N) trên đồng hồ. Đây là đèn cho bạn biết xe đang không vào số.
- Xác định xe có tay côn hay không. Nhìn bên tay lái trái: có cần côn (cần bóp) hay chỉ có tay nắm trơn. Tay phanh trước nằm ở bên phải.
- Tìm chân phanh sau. Ở xe số, phanh sau là bàn đạp ở phía chân phải, không phải tay phanh như xe ga.
Nếu bạn chưa chắc, hãy hỏi cửa hàng khi nhận xe: chiếc xe này có côn không, số mo ở đâu, và cần số gạt theo kiểu nào. Cách bố trí số khác nhau tùy xe.
Thứ tự nổ máy và xuất phát với xe số không côn
- Kiểm tra chân chống đã gạt lên và xe đang ở số mo (đèn N sáng).
- Nổ máy và để máy chạy đều vài giây.
- Giữ phanh trước bằng tay phải, giữ xe thẳng, hai chân chạm đất.
- Giữ chân phải chạm đất, nhấc mũi chân trái đặt lên cần số và vào số một. Với kiểu có số một ở dưới cùng, bạn gạt cần số xuống; cảm nhận một tiếng “cạch” nhẹ. Chiều gạt có thể khác nhau tùy xe, nên hãy hỏi cửa hàng.
- Nhả phanh từ từ, vặn ga nhẹ. Xe sẽ nhích đi; đưa chân phải lên bàn đạp phanh sau và chân trái lên chỗ để chân.
- Khi đã chạy ổn định, nhả ga nhẹ và gạt cần số lên một nấc để vào số hai, rồi tăng ga lại.
Nếu là xe côn tay: thêm phần tay trái
- Bóp côn hết cỡ trước khi gạt cần số vào số một.
- Vặn ga rất nhẹ và nhả côn từ từ cho tới khi xe bắt đầu nhích. Cảm giác “ăn côn” là lúc xe bắt đầu đi.
- Giữ côn ở điểm đó một lúc, rồi nhả hết khi xe đã đi.
- Nếu xe chết máy, bóp côn, về số mo, nổ lại và làm lại từ đầu. Đừng hoảng hay vặn ga mạnh.
Việc nhả côn mượt cần luyện. Ví dụ, bạn có thể tập đi trên đoạn bằng, dừng và xuất phát lại nhiều lần cho tới khi nhả côn không còn làm xe giật.
Lên số và xuống số
| Việc | Cách làm cơ bản |
|---|---|
| Lên số | Nhả ga nhẹ (xe côn tay thì bóp côn), gạt cần số lên một nấc, rồi tăng ga lại (xe côn tay thì nhả côn) |
| Xuống số | Giảm tốc bằng phanh, nhả ga, gạt cần số xuống một nấc; xe côn tay thì bóp côn khi xuống rồi nhả êm |
| Dừng | Giảm tốc, về số thấp nếu cần (xe côn tay thì bóp côn khi sắp dừng), giữ phanh |
Đừng cố đổi nhiều số cùng lúc khi xe đang nhanh. Làm từng nấc, và nhìn đường thay vì nhìn chân.
Những lỗi người chỉ quen xe ga có thể mắc
- Quên vào số mà vặn ga. Máy gầm mà xe không đi vì còn ở số mo.
- Nhả côn quá nhanh với xe côn tay: xe giật hoặc chết máy.
- Tìm tay phanh bên trái. Với xe côn tay, tay trái là côn, không phải phanh sau.
- Quên đạp phanh sau. Chân phải giờ có việc phanh; đừng để chân phải nằm yên khi cần giảm tốc.
- Nhìn xuống chân khi gạt số. Hãy nhìn đường và cảm nhận bằng chân.
Tập làm quen ở chỗ vắng
- Khi máy tắt và xe dựng chắc, tập gạt cần số bằng chân để cảm nhận các nấc và vị trí số mo.
- Tập xuất phát và dừng trên đoạn phẳng, lặp lại nhiều lần.
- Tập lên số hai và xuống lại số một ở tốc độ chậm.
- Tập quay đầu chậm ở số một.
- Chỉ ra phố khi bạn đã xuất phát và dừng êm nhiều lần liên tiếp.
Nếu lâu rồi bạn chưa lái xe và cần luyện thăng bằng, bài Lâu rồi không cầm lái: tập lại thăng bằng, phanh và quay đầu ở nơi vắng trước khi vào phố đông gợi ý các bài tập đó.
Khi chưa tự tin
Nếu sau vài lần tập bạn vẫn lo, đừng ép mình ra phố. Hãy cân nhắc lại loại xe: xe ga có thể dễ làm quen hơn vì không có cần số và tay côn, và hãy hỏi cửa hàng trước khi nhận xe xem có thể đổi sang loại xe khác không. Với việc chọn giữa xe số và xe ga cho người quen một loại lâu năm, bạn có thể xem thêm Bố mẹ đã quen xe số cả đời: thuê xe số quen tay hay thử xe ga cho đỡ mỏi? để thấy cách người ta cân nhắc.
Hỏi cửa hàng trước khi nhận xe số
- Xe có côn hay không, và cần số gạt theo kiểu nào.
- Số mo ở đâu và có đèn báo không.
- Có chỗ nào để bạn tập vài lần trước khi ra đường không.
Cần hỏi về loại xe bạn định thuê, số của cửa hàng là 0334 699 969.
