Nhiên liệu và tiêu hao
Mức tiêu thụ nhiên liệu hãng công bố và mức bạn đo được ở Hà Nội: vì sao hai con số không trùng nhau
Khoảng 5 phút đọc
Trang giới thiệu của nhà sản xuất ghi một mức tiêu thụ nhiên liệu, nhưng khi bạn tự chạy một chiếc xe thuê ở Hà Nội và đổ xăng lại, con số bạn đo được có thể cao hơn. Hai con số không trùng nhau không có nghĩa là hãng nói dối hay xe bị hỏng; chúng được đo trong những điều kiện khác nhau. Bài này giải thích vì sao mức tiêu thụ công bố và mức tiêu thụ thực tế khác nhau, những yếu tố ở Hà Nội làm mức thực tế thay đổi, cách so sánh công bằng giữa hai con số, và cách dùng con số tự đo để dự trù xăng. Bài không nêu mức tiêu thụ của bất kỳ xe nào và các số trong ví dụ đều là giả định.
Con số của hãng được đo thế nào
Mức tiêu thụ công bố được đo theo một quy trình thử nghiệm do hãng hoặc cơ quan quy định, với điều kiện định sẵn (ví dụ tốc độ, tải, quy trình chạy thử), ổn định và lặp lại được để có thể so sánh giữa các xe. Điều kiện này giúp so sánh các mẫu xe với nhau, nhưng không mô phỏng đầy đủ cách bạn chạy ở một thành phố đông xe. Chi tiết quy trình đo khác nhau giữa các nơi, nên bài không mô tả cụ thể; hãy xem ghi chú đi kèm con số trong tài liệu của hãng.
Vì sao ở Hà Nội mức thực tế có thể khác
| Yếu tố ở Hà Nội | Ảnh hưởng đến mức tiêu thụ |
|---|---|
| Dừng đi liên tục ở đèn đỏ, giao lộ, kẹt xe | Mỗi lần tăng tốc lại cần xăng; chạy dừng đi có thể tiêu hao hơn chạy đều |
| Chở hai người hoặc hành lý | Xe nặng hơn nên tốn nhiều xăng hơn khi tăng tốc và leo dốc |
| Cầu, đường dốc, đường ngược gió | Cần nhiều lực hơn để duy trì tốc độ |
| Cách lái | Tăng ga mạnh và phanh gấp có thể làm tăng mức tiêu thụ |
| Áp suất lốp và tình trạng xe | Lốp non và xe lâu chưa bảo dưỡng có thể làm xe tốn xăng hơn |
| Thời tiết nóng, ẩm hoặc mưa | Có thể ảnh hưởng đến cách bạn chạy và tình trạng đường |
| Xe đang chạy rà hoặc đã chạy nhiều năm | Mức tiêu thụ có thể khác xe mới theo thông số |
Mức ảnh hưởng của từng yếu tố khác nhau theo xe và hoàn cảnh, nên hai người đi cùng loại xe vẫn có thể đo ra hai con số khác nhau.
So sánh công bằng giữa hai con số
- Kiểm tra đơn vị. Hãng có thể ghi lít trên 100 km hoặc km trên lít; hai đơn vị này nghịch đảo nhau, nên đừng so con số này với con số kia mà chưa đổi: km trên lít = 100 ÷ (lít trên 100 km); ví dụ 2,0 lít trên 100 km tương ứng 50 km trên lít.
- Đọc điều kiện đo đi kèm con số (nếu có): tốc độ, tải, loại đường.
- Tự đo bằng hai lần đổ đầy liên tiếp: chạy một đoạn, đổ đầy lại ở cùng cây xăng, cùng tư thế xe và dừng khi súng tự ngắt lần đầu, rồi lấy số lít đổ ở lần hai chia cho số km.
- Ghi lại điều kiện chạy của bạn: chạy phố hay ngoại thành, một người hay hai người.
- Đo nhiều lần nếu có thể, vì một lần đo ngắn có sai số lớn.
Ví dụ có số giả định
| Mục | Số giả định |
|---|---|
| Con số công bố của hãng | 2,0 lít trên 100 km |
| Quãng đường bạn chạy trong phố giữa hai lần đổ đầy | 50 km |
| Số lít đổ ở lần hai | 1,3 lít |
| Mức bạn đo được | 1,3 ÷ 50 × 100 = 2,6 lít trên 100 km |
| Chênh lệch | 2,6 − 2,0 = 0,6 lít trên 100 km |
Các số trong bảng là giả định để minh họa phép tính, không phải mức tiêu thụ của bất kỳ xe nào. Điều quan trọng là bạn dùng con số tự đo cho chính chuyến đi của mình thay vì dùng con số công bố.
Dùng con số tự đo để dự trù xăng
- Ước quãng đường chuyến đi (đi và về) bằng bản đồ.
- Nhân quãng đường với mức tiêu thụ bạn tự đo (đổi về lít trên km bằng cách chia cho 100; ví dụ giả định 2,6 lít trên 100 km là 0,026 lít mỗi km, nên chuyến 80 km cần khoảng 80 × 0,026 ≈ 2,1 lít) để biết cần bao nhiêu lít.
- Cộng thêm một phần dự phòng cho đường vòng, đường xấu và chở nặng.
- So với dung tích bình của xe (hỏi cửa hàng nếu chưa biết) để biết cần đổ mấy lần.
- Đổ xăng khi bình còn một phần thay vì chờ đến khi đèn báo sáng.
Những điều không nên làm
- Dự trù xăng chỉ dựa vào con số công bố.
- Kết luận xe có vấn đề chỉ vì mức bạn đo cao hơn con số của hãng; hãy xem điều kiện chạy trước.
- So hai con số khác đơn vị mà không đổi.
- Chạy sát vạch xăng để “đo cho chính xác”.
Khi nào nên báo cửa hàng
- Xe đột ngột tốn xăng hơn hẳn so với những lần đo trước trên cùng kiểu đường.
- Có mùi xăng, vệt xăng dưới gầm xe hoặc xăng rỉ ra từ bình.
- Xe giật, khó nổ hoặc có khói bất thường.
Khi báo, hãy cho biết số km, số lít bạn đã đổ và điều kiện chạy.
Tham khảo thêm khi dự trù chuyến đi
Các bước thuê xe và điều cần hỏi có ở trang Thủ tục thuê xe máy ở Hà Nội: các bước và điều cần hỏi. Nếu phải đổ xăng trước khi trả xe, hãy chừa thời gian cho việc đó; về việc một ngày thuê tính theo 24 giờ hay theo ngày lịch, xem bài Một ngày thuê xe tính theo 24 giờ hay theo ngày lịch: đọc kỹ giờ nhận và giờ trả.
Hỏi cửa hàng về mức tiêu thụ của xe
- Dung tích bình xăng của xe này và loại xăng nên dùng.
- Xe này là mẫu nào, đời nào, để bạn tra đúng thông số của hãng.
- Cách tính xăng khi nhận và trả xe.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.