Xe ga
Xe ga có ABS hay không: đọc thông số để biết và hiểu ABS khác gì khi phanh gấp trên đường ướt
Khoảng 6 phút đọc
Trời vừa tạnh mưa, mặt đường còn bóng nước, và bạn sắp nhận một chiếc xe ga để đi giữa phố. Có một câu hỏi nên được trả lời trước khi nổ máy: xe có ABS không, và nếu có thì phanh gấp sẽ khác gì. Bài này giải thích xe ga có ABS khác gì khi phanh gấp ở mức đơn giản, hướng dẫn cách đọc thông tin trên xe và tài liệu đi kèm để biết xe có hệ thống đó không, rồi nói việc nên làm trên đường ướt. Bài không khẳng định chiếc xe thuê nào có ABS; đây chỉ là kiến thức chung, còn tài liệu của hãng và câu trả lời của cửa hàng mới nói đúng về từng xe.
ABS làm gì khi bạn bóp phanh thật mạnh
ABS là hệ thống chống bó cứng bánh khi phanh. Nếu bóp phanh quá mạnh, bánh có thể ngừng quay trong lúc xe còn đang chạy; bánh đã bó cứng thì trượt trên mặt đường và người lái khó giữ thăng bằng và hướng đi. Hệ thống ABS theo dõi tốc độ quay của bánh. Khi thấy bánh sắp ngừng quay, nó giảm rồi tăng lại lực phanh theo nhịp rất nhanh để bánh còn lăn, nhờ đó người lái còn khả năng điều khiển hướng đi trong lúc phanh gấp. Đó là nguyên lý chung; cách hệ thống hoạt động trên từng xe do hãng thiết kế.
| Phanh gấp trên đường ướt | Xe không có ABS | Xe có ABS |
|---|---|---|
| Bánh xe | Có thể bị bó cứng và trượt nếu bóp quá mạnh | Hệ thống tự giảm rồi tăng lực phanh theo nhịp ngắn để bánh còn lăn |
| Tay phanh | Lực phanh đi theo đúng lực tay bạn bóp | Có thể thấy tay phanh rung theo nhịp khi hệ thống làm việc |
| Cách bóp | Tăng lực dần dần, đều tay | Tăng lực dần dần, rồi giữ ổn định thay vì bóp nhả liên tục |
| Giới hạn | Quãng dừng còn phụ thuộc tốc độ, lốp và mặt đường | Vẫn phụ thuộc những điều đó; ABS không tạo thêm độ bám cho mặt đường |
Xe ga bạn nhận có ABS không: các chỗ để tra
Đừng đoán qua dáng xe hoặc tên gọi, vì cùng một mẫu xe có thể có các phiên bản trang bị khác nhau. Hãy tra lần lượt các nguồn dưới đây rồi đối chiếu.
- Hỏi đúng tên mẫu và phiên bản của chiếc xe bạn sẽ nhận, rồi ghi lại để tra cho đúng tài liệu.
- Mở sách hướng dẫn sử dụng và tìm các mục về phanh, thông số kỹ thuật hoặc tính năng; tìm chữ ABS trong đó. Hệ thống này có thể áp dụng cho một bánh hoặc cho cả hai bánh, tùy xe.
- Nhìn đồng hồ khi bật khóa: tìm biểu tượng có chữ ABS. Đèn này có thể sáng một lúc khi bật khóa; sáng bao lâu và tắt khi nào là điều sách hướng dẫn của xe mô tả.
- Nhìn thân xe: chữ ABS có thể in trên tem hoặc nắp ốp. Không thấy chữ thì chưa đủ để kết luận xe không có ABS, nên hãy đối chiếu thêm với các nguồn khác.
- Hỏi lại cửa hàng nếu các nguồn nói khác nhau hoặc bạn không tìm thấy, rồi chụp lại trang sách hoặc ghi lại câu trả lời.
Cảm giác ở tay phanh khi ABS làm việc
- Tay phanh rung hoặc đập nhẹ theo nhịp, đôi khi kèm tiếng lách cách ở cụm phanh. Cảm giác này gắn với lúc hệ thống can thiệp, chưa nói lên rằng phanh bị hỏng; bóp nhẹ trên đường khô có thể không thấy gì.
- Giữ lực bóp ổn định và tay lái thẳng khi thấy rung, đừng nhả ra rồi bóp lại liên tục.
- Đèn ABS vẫn sáng sau khi xe đã chạy một lúc, hoặc khác với mô tả trong sách, là dấu hiệu nên báo cửa hàng. Khi đèn báo lỗi, chức năng ABS có thể đã tạm ngưng; hãy giảm tốc sớm hơn và dừng ở chỗ an toàn rồi chụp ảnh đồng hồ để báo cửa hàng.
Đường ướt: ABS không thay được việc giảm tốc sớm
ABS chỉ can thiệp khi bánh sắp bó cứng, và nó không làm mặt đường bớt trơn. Đường ướt có độ bám thấp hơn đường khô, nên quãng dừng cần dài hơn. Việc nên làm là giảm tốc sớm để khỏi phải phanh gấp:
- Buông ga sớm khi thấy đèn đỏ, người băng ngang hoặc xe phía trước chậm lại.
- Chừa khoảng cách với xe phía trước rộng hơn so với khi đường khô.
- Chú ý những chỗ có thể trơn hơn phần mặt đường xung quanh khi ướt: vạch sơn, nắp cống kim loại, lá cây, bùn đất, vệt dầu.
- Giảm tốc trước khi vào cua, vì phanh gấp khi xe đang nghiêng vẫn rủi ro dù có ABS.
Nếu bất ngờ phải phanh gấp trên đường ướt thì làm gì
- Buông ga và giữ tay lái thẳng, mắt nhìn xa về phía bạn muốn đi tiếp, không nhìn chằm chằm vào chướng ngại.
- Bóp cả hai phanh, tăng lực dần nhưng dứt khoát, không giật.
- Dừng hẳn, đưa xe vào chỗ an toàn nếu có thể, tắt máy, chống xe chắc, rồi kiểm tra người và xe. Nếu có người bị thương hoặc xe bốc cháy, ưu tiên gọi hỗ trợ khẩn cấp trước.
- Chụp ảnh xe, vị trí và các đèn trên đồng hồ, rồi báo cửa hàng nếu xe có hư hại hoặc phanh có cảm giác lạ.
Những điều không nên làm
- Mặc định chiếc xe đang cầm có ABS khi chưa tra sách hoặc chưa hỏi cửa hàng.
- Chạy sát xe phía trước vì nghĩ ABS sẽ cứu được tình huống.
- Thử phanh gấp trên đường đông hoặc đường ướt chỉ để cảm nhận ABS; nếu muốn quen lực phanh, hãy tập ở nơi vắng, mặt đường khô, tốc độ thấp.
- Phanh gấp giữa lúc xe đang nghiêng trong cua.
- Tự tháo, tra dầu hoặc xịt thứ gì vào cụm phanh khi đèn báo lỗi.
Tham khảo thêm khi chọn xe và tập phanh
Để quen lực phanh của chiếc xe mới trước khi vào phố đông, bài Lâu rồi không cầm lái: tập lại thăng bằng, phanh và quay đầu ở nơi vắng trước khi vào phố đông nói về việc tập ở nơi vắng. Việc giảm tốc trước cua để khỏi phải phanh gấp được bàn trong bài Vào cua gắt trên đường đê hoặc đường ngoại thành: giảm tốc trước cua, nhìn xa và không phanh gấp giữa cua. Nếu bạn còn đang cân nhắc loại xe, trang Thuê xe ga Hà Nội nói về việc thuê xe ga.
Hỏi cửa hàng về ABS của chiếc xe ga bạn nhận
- Chiếc xe này có ABS không, ở một bánh hoặc cả hai bánh, và bạn có thể xem biểu tượng ABS trên đồng hồ cùng cửa hàng khi bật khóa được không.
- Nếu đèn ABS sáng khi đang chạy thì nên dừng ở đâu và báo cửa hàng bằng cách nào.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.