Tin nhắn Zalo và cuộc gọi khi thuê xe: các văn bản luật nói gì về thỏa thuận và chứng cứ

Hai bên chỉ nhắn Zalo và gọi điện về giá, giờ nhận, giờ trả, chưa ký giấy nào. Về sau, người thuê muốn biết những trao đổi ấy có được coi là một thỏa thuận và dùng làm chứng cứ được không. Bài đọc lại Bộ luật Dân sự, Luật Giao dịch điện tử, Bộ luật Tố tụng dân sự trên vbpl.vn và hai trang phổ biến pháp luật của địa phương. Bài nêu điều các trang ghi, kèm vài chỗ được đánh dấu là cách đọc của bài; đây không phải tư vấn pháp lý, bài không nhận định tình huống cụ thể, và các trang không nhắc Zalo hoặc việc thuê xe.

Lời nói, văn bản, hành vi: Bộ luật Dân sự ghi gì

Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 trên vbpl.vn (ghi còn hiệu lực, hiệu lực từ 01/01/2017, cập nhật 04/04/2026) nêu ở Điều 119 khoản 1 rằng giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.

Theo Điều 400 khoản 1, hợp đồng được giao kết khi bên đề nghị nhận được chấp nhận. Điều 398 khoản 2 liệt kê nội dung hợp đồng “có thể có”, trong đó có giá, phương thức thanh toán, thời hạn, địa điểm, quyền và nghĩa vụ của các bên.

Luật Giao dịch điện tử: thông điệp dữ liệu

Trên vbpl.vn, Luật số 20/2023/QH15 mang nhãn “Hết hiệu lực một phần”, hiệu lực từ 01/07/2024, cập nhật 02/04/2026. Điều 1 nói luật không quy định về nội dung, điều kiện, hình thức của giao dịch. Điều 3 khoản 4 định nghĩa thông điệp dữ liệu là thông tin được tạo ra, được gửi, được nhận, được lưu trữ bằng phương tiện điện tử. Điều 7 khoản 1 liệt kê hình thức thể hiện (trong đó có văn bản điện tử, hợp đồng điện tử, thư điện tử, điện tín, fax và hình thức trao đổi dữ liệu điện tử khác theo quy định của pháp luật) mà không dùng từ tin nhắn và không nêu ứng dụng nào. Theo cách đọc của bài, tin nhắn gửi qua ứng dụng khớp với định nghĩa ở khoản 4; xếp nó vào hình thức nào ở Điều 7, bài không kết luận.

• Điều 8: thông tin trong thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì được thể hiện dưới dạng đó.
• Điều 9 khoản 1: khi pháp luật yêu cầu văn bản, thông điệp dữ liệu được xem là đáp ứng nếu thông tin truy cập và sử dụng được để tham chiếu.

Trang Sở Tư pháp Cần Thơ (tháng 8 năm 2023) tóm tắt Chương II: giá trị như văn bản, như bản gốc, dùng làm chứng cứ; trang Đồng Nai (23/06/2024) nhắc lại Điều 119 khoản 1.

Khi cần chứng minh: tin nhắn và cuộc gọi

Điều 11 Luật Giao dịch điện tử ghi thông điệp dữ liệu được dùng làm chứng cứ theo luật này và pháp luật về tố tụng; giá trị đó được xác định căn cứ vào độ tin cậy của cách khởi tạo, gửi, nhận hoặc lưu trữ; cách bảo đảm tính toàn vẹn; cách xác định người khởi tạo, gửi, nhận; và các yếu tố phù hợp khác.

Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 (vbpl.vn: “Hết hiệu lực một phần”, cập nhật 08/05/2026) quy định cách Tòa án xét vụ việc dân sự. Điều 94 khoản 1 xếp “dữ liệu điện tử” cùng tài liệu nghe được, nhìn được vào nguồn chứng cứ; Điều 95 khoản 3 mô tả thông điệp dữ liệu điện tử qua danh sách hình thức, có thư điện tử, điện tín, fax.

Nếu có bản ghi âm cuộc gọi (cách đọc của bài; điều luật không nhắc cuộc gọi), Điều 95 khoản 2 nêu: tài liệu nghe được, nhìn được được coi là chứng cứ nếu xuất trình kèm văn bản về xuất xứ (do người tự thu âm trình bày, hoặc do người cung cấp xác nhận) hoặc văn bản về sự việc liên quan tới việc thu âm. Điều 38 Bộ luật Dân sự đòi sự đồng ý của chính người có đời sống riêng tư, bí mật cá nhân liên quan khi thông tin đó được thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai, trừ khi luật có quy định khác. Không trang nào nêu việc thu âm cuộc gọi cần hoặc không cần sự đồng ý của bên kia, nên bài không khuyên ghi âm.

Giữ lại gì và nhắn xác nhận thế nào

Các văn bản không nói riêng về Zalo; hai gợi ý sau là cách đọc của bài, không phải quy định.

• Giữ nguyên cả đoạn trò chuyện: Điều 11 khoản 2 nhắc tính toàn vẹn và cách xác định người gửi, người nhận; nên giữ lại cả tên tài khoản và số điện thoại gắn với cuộc trò chuyện để thấy ai gửi, ai nhận.
• Viết lại bằng chữ sau cuộc gọi: xe nào; khoản tiền và cách thanh toán; ngày giờ nhận và trả; tình trạng xe khi giao và khi trả; cách xử lý khi có sự cố hoặc trả muộn (theo các mục ở Điều 398, Điều 474 khoản 1, Điều 476 khoản 1, Điều 482 khoản 1 và khoản 4).

Những điều không nên làm

• Không chỉnh sửa hoặc cắt ghép đoạn trò chuyện: tính toàn vẹn là một căn cứ ở Điều 11 khoản 2, và Điều 6 khoản 4 Luật Giao dịch điện tử liệt kê trong hành vi bị nghiêm cấm việc “Giả mạo, làm sai lệch hoặc xóa, hủy, sao chép, di chuyển trái pháp luật một phần hoặc toàn bộ thông điệp dữ liệu”.
• Không mặc nhiên coi im lặng là đồng ý: Điều 393 khoản 2 (bảng trên) ghi im lặng không được coi là chấp nhận, trừ khi có thỏa thuận hoặc thói quen đã được xác lập giữa các bên; các trang không nói biểu tượng cảm xúc có phải chấp nhận không.

Nếu hai bên hiểu khác nhau về điều đã nhắn thì làm gì

• Chưa có tranh cãi: đọc lại từng mục với cửa hàng, đề nghị trả lời bằng chữ trong chính cuộc trò chuyện.
• Đã hiểu khác nhau: giữ nguyên cuộc trò chuyện, ghi lại ngày giờ các cuộc gọi, nhờ cửa hàng xác nhận lại nội dung. Việc xét cuộc trao đổi cụ thể có đủ chứng minh hay không là việc của cơ quan có thẩm quyền; bài không nhận định.

Về khoản tiền trong tin nhắn, xem bài Cọc giữ chỗ và cọc nhận xe: hai khoản khác nhau, hỏi cho rõ từng khoản; khi giá đến từ bài đăng, xem Giá tham khảo và bài đăng ưu đãi trên mạng xã hội: cách xác nhận còn hiệu lực. Các bước chung ở trang Thủ tục thuê xe máy ở Hà Nội: các bước và điều cần hỏi.

Những điều các nguồn chưa nói

• Không trang nào nhắc Zalo hoặc dùng từ tin nhắn; các văn bản dùng cụm thông điệp dữ liệu.
• Không trang nào nhắc thuê xe hoặc xe máy, nên không trang nào nói hợp đồng thuê xe máy phải lập thành văn bản hoặc công chứng.
• Không trang nào nói ảnh chụp màn hình có đủ làm chứng cứ không, mức tin cậy cần đạt, hoặc cách ứng dụng lưu, thu hồi, xóa tin nhắn; Điều 11 chỉ liệt kê các căn cứ.
• Trong Luật Giao dịch điện tử trên vbpl.vn, nhãn “Điều khoản được bãi bỏ” nằm ở Điều 3 (giữa khoản 7 và khoản 8, sau khoản 4 bài dẫn), trước Điều 41 và trước khoản 4 Điều 51; bài không xác định phần nào đã hết hiệu lực, kể cả ở Bộ luật Tố tụng dân sự.
• Hai trang địa phương nói khác nhau: Đồng Nai ghi luật có 13 chương, Cần Thơ ghi 8 chương; bản vbpl.vn dừng ở Chương VIII.

Nguồn đã đối chiếu

• CSDL quốc gia về pháp luật, cập nhật 04/04/2026: vbpl.vn: Bộ luật Dân sự
• CSDL quốc gia về pháp luật, cập nhật 02/04/2026: vbpl.vn: Luật Giao dịch điện tử
• CSDL quốc gia về pháp luật, cập nhật 08/05/2026: vbpl.vn: Bộ luật Tố tụng dân sự
• Sở Tư pháp thành phố Cần Thơ, tháng 8 năm 2023: pbgdpl.cantho.gov.vn: Luật Giao dịch điện tử 2023
• Cổng thông tin điện tử Đồng Nai, 23/06/2024: dongnai.gov.vn: quy định mới của giao dịch điện tử

Hỏi cửa hàng về cách xác nhận bằng tin nhắn

• Nên hỏi cửa hàng họ muốn nhận xác nhận cuối cùng qua kênh nào và đến lúc nào thì coi là đã chốt.
• Nên hỏi cửa hàng có thể gửi lại bằng chữ những điều đã nói qua điện thoại không, để đối chiếu từng mục.

Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.