Nhiên liệu và tiêu hao
Mang can xăng dự phòng khi đi xa bằng xe máy thuê: rủi ro cháy nổ và cách an toàn hơn
Khoảng 8 phút đọc
Khi đi xe máy đường xa qua tuyến ít cây xăng, việc mang can xăng dự phòng, buộc một chiếc can nhỏ sau xe, có thể trông như cách để yên tâm. Bài đọc bảy trang: năm trang của cơ quan nhà nước và hai bài báo Lao Động. Không trang nào đề cập xe máy thuê hoặc một can xăng chở trên xe máy, nên bài chỉ kể điều các trang ghi và tách riêng phần gợi ý của bài. Đây không phải tư vấn pháp lý, cũng không thay hướng dẫn của hãng xe hoặc của cửa hàng.
Các trang nói gì về xăng đựng trong can
Công an phường Đông Ngạc (Hà Nội), trang đăng 08/04/2026, mô tả xăng dầu là “chất lỏng rất dễ cháy, bay hơi nhanh và có khả năng khuếch tán mạnh trong không khí”; gặp nguồn nhiệt hoặc tia lửa nhỏ có thể cháy lan với tốc độ rất lớn, thậm chí phát nổ trong không gian kín.
Công an thành phố Hà Nội, theo báo Lao Động ngày 14/11/2022, nói xăng dầu tích trữ trong can nhựa hoặc thiết bị chứa không phù hợp “rất dễ” dẫn đến hư hỏng, hoặc va đập làm vỡ, thủng thiết bị chứa, rồi rò rỉ ra ngoài và “tạo thành môi trường nguy hiểm cháy, nổ”.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an), trang đăng 09/03/2026, gọi việc mang can, thùng chứa loại lớn mua xăng, dầu về tích trữ trong gia đình là “tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ cao” và khuyến cáo chỉ nên mua vừa đủ nhu cầu. Cả ba nguồn nói về tích trữ, không phải về một can mang theo trong chuyến đi.
Quy định các trang nhắc tới và điều cần tra lại
| Trang | Điều trang ghi | Điều trang không nói |
|---|---|---|
| Bộ Công Thương, hai trang đề 07/11/2022 | Pháp luật “không có qui định cấm người tiêu dùng mua xăng bằng chai, can đem về”; quy định phạt việc bán xăng dầu qua can, chai (Điều 35 Nghị định 99/2020/NĐ-CP) “chỉ áp dụng với cây xăng”; Luật Phòng cháy chữa cháy 2001 (sửa đổi bổ sung năm 2013) nghiêm cấm vận chuyển trái phép chất nguy hiểm về cháy, nổ. | Chở can trên xe máy; thế nào là “trái phép” với một can nhỏ; tình trạng hiệu lực hiện nay của các văn bản này. |
| Cục Hóa chất, Bộ Công Thương, đăng 30/12/2024 | Nghị định 161/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2025): phải đáp ứng điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy khi vận chuyển hàng hóa nguy hiểm; miễn cấp giấy phép với nhiên liệu lỏng có tổng dung tích nhỏ hơn 1.500 lít; từ chối cấp giấy phép cho vận chuyển chất dễ cháy, nổ qua công trình hầm, phà (Điều 11). | Trang không có chữ “xăng” và không nhắc xe máy; không nói áp dụng thế nào với một can nhỏ. |
| Công an phường Đông Ngạc, 08/04/2026 | Vận chuyển hàng hóa nguy hiểm cháy nổ không đúng quy định có thể bị xử lý nghiêm; cơ sở dự trữ không tự ý sang chiết, vận chuyển xăng dầu bằng phương tiện, thiết bị không đạt tiêu chuẩn an toàn. | Điều, khoản hoặc mức phạt cho một can nhỏ chở trên xe; trang chỉ nêu chung một khoảng mức phạt hành chính, tùy tính chất, mức độ vi phạm, cho việc quản lý, sử dụng, vận chuyển, bảo quản xăng dầu. Phần về sang chiết, vận chuyển bằng thiết bị không đạt tiêu chuẩn viết cho cơ sở, không viết cho người đi đường. |
Các trang diễn đạt khác nhau về dự trữ: Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo “tuyệt đối không được tích trữ xăng, dầu tại nhà dưới mọi hình thức”, còn Đông Ngạc ghi khi thực sự cần cho sinh hoạt thì chỉ nên dự trữ số lượng nhỏ, đủ dùng trong ngày, trong dụng cụ chuyên dụng. Cả hai nói về nhà ở, nên bài không chọn câu nào làm chuẩn cho can xăng trên xe. Công an thành phố Hà Nội (2022, theo báo Lao Động), cũng ở phần về hộ gia đình, ghi rằng khi dùng xăng, dầu cho nhu cầu sinh hoạt (đun nấu, thắp sáng, đi lại) thì chỉ lưu giữ đủ nhu cầu trong ngày; câu này cũng nói về lưu giữ, không nói về một can mang theo. Về bán lẻ, Công an thành phố Hà Nội (2022) yêu cầu cơ sở kinh doanh hạn chế bán vào chai, lọ, can, thùng, phuy; Đông Ngạc (2026) viết cửa hàng xăng dầu cần hạn chế bán lẻ vào chai nhựa, can tự chế.
Cách an toàn hơn: bớt phụ thuộc vào can xăng
Các bước dưới đây là gợi ý của bài, không phải quy định của trang nào.
- Đổ đầy bình trước khi xuất phát. Báo Lao Động (02/03/2023) trích lời một tài xế ở Hà Nội: trước khi đi xa, kể cả bằng xe máy hoặc ôtô, việc cần làm là đổ xăng đầy bình. Người này lái ôtô; đó là ý kiến cá nhân, không phải quy định.
- Lập sẵn điểm đổ xăng dọc tuyến. Có bài Ghim sẵn cây xăng, quán nước và nhà vệ sinh trên bản đồ trước khi đi xa bằng xe máy, viết cho việc chuẩn bị trước chuyến đi xa, và bài Chuyến đi có đoạn thưa cây xăng: đánh dấu điểm đổ xăng trên bản đồ và ngưỡng quay đầu, viết cho tuyến có đoạn thưa cây xăng.
- Chia chặng theo đúng chiếc xe sẽ thuê. Dung tích bình và mức tiêu hao tùy từng xe, còn bảy trang không nêu số liệu nào cho xe thuê, nên cần hỏi cửa hàng. Nếu đoạn giữa hai điểm đổ xăng dài hơn quãng một bình đầy chạy được, đổi tuyến hoặc hỏi cửa hàng cách xử lý thay vì chở thêm xăng.
Những điều không nên làm
- Dùng chai nhựa hoặc can tự chế để đựng xăng. Công an phường Đông Ngạc nêu đây là dụng cụ không đạt tiêu chuẩn an toàn (đoạn nói về bán lẻ).
- Để vật chứa xăng dưới nắng hoặc gần nguồn nhiệt. Cục Cảnh sát PCCC khuyến cáo nơi chứa tránh nắng trực tiếp và nguồn nhiệt (viết cho nơi tích trữ). Suy luận của bài: động cơ và ống xả đang chạy là bộ phận nóng, nên bài không hướng dẫn cách buộc hoặc chỗ đặt can trên xe.
- Dập đám cháy xăng bằng nước. Cục ghi không chữa cháy xăng, dầu bằng nước (trong phần về hộ gia đình).
Nếu gặp từng tình huống thì làm gì
- Nếu xăng sắp hết mà cây xăng còn xa: dừng ở chỗ an toàn khi còn điều khiển được xe, rồi báo cửa hàng. Bài Xe thuê hết xăng giữa đường: dắt bộ đến cây xăng gần nhất hay gọi cửa hàng trước viết cho tình huống này.
- Nếu cây xăng không đổ vào can hoặc chai của bạn: không nài ép nhân viên; các nguồn ở trên cho thấy cơ quan công an đã yêu cầu hoặc khuyến cáo cơ sở hạn chế bán vào can, chai.
- Nếu thấy rò rỉ, ngửi mùi xăng nồng hoặc mùi khét: tấp xe vào chỗ an toàn khi còn điều khiển được, tắt máy, đứng xa xe và tránh nguồn lửa (gợi ý của bài). Bài Ngửi thấy mùi khét hoặc thấy khói từ xe khi đang chạy: tấp xe, tránh xa và nhờ hỗ trợ thế nào viết cho tình huống mùi khét, khói.
- Nếu có cháy hoặc có người bị thương: tránh xa đám cháy và gọi hỗ trợ khẩn cấp trước (gợi ý của bài); trang của Cục Cảnh sát PCCC ghi, cho đám cháy xăng, dầu ở hộ gia đình, báo cháy theo số 114 hoặc ứng dụng “Báo cháy 114”.
- Nếu chưa chắc điều nào ở trên: hỏi cửa hàng và đọc lại trang gốc ở mục nguồn. Các câu trả lời ngắn về việc thuê xe máy nằm ở trang Câu hỏi thường gặp khi thuê xe máy.
Những điều các nguồn chưa nói
- Không trang nào nói về xe máy thuê, ống xả, cách buộc hoặc vị trí đặt can trên xe máy.
- Không trang nào đặt mức lít cho một can chở trên xe máy, cũng không nêu thế nào là vật chứa phù hợp; trang Cục Hóa chất chỉ nêu ngưỡng 1.500 lít cho nhiên liệu lỏng và không có chữ “xăng”.
- Không trang nào nêu mức phạt cho người chở một can xăng trên xe máy. Trang Bộ Công Thương nêu mức phạt cho việc bán qua can, chai và cho tàng trữ trái phép theo văn bản năm 2020 và 2021; bài không lặp các con số vì chưa kiểm tra xem các văn bản đó nay còn áp dụng không.
- Không trang nào cho biết cây xăng trên một tuyến cụ thể có đổ xăng vào can hoặc từ chối, hoặc dung tích bình và mức tiêu hao của một mẫu xe thuê.
- Trang Bộ Công Thương chỉ ghi Nghị định 99/2020/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 11/10/2020; trang Cục Hóa chất không nói Nghị định 161/2024/NĐ-CP có thay đổi gì sau ngày đăng.
Nguồn đã đối chiếu
- Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Bộ Công an, đăng 09/03/2026: canhsatpccc.gov.vn: tích trữ xăng, dầu
- Công an phường Đông Ngạc (Hà Nội), đăng 08/04/2026, về Văn bản số 156/CAĐN: dongngac.hanoi.gov.vn: khuyến cáo
- Bộ Công Thương, trang đề 07/11/2022, về mua xăng bằng can, chai nhựa: moit.gov.vn: mua xăng bằng can
- Bộ Công Thương, trang đề 07/11/2022, về mua bán xăng dầu bằng chai, can: moit.gov.vn: mua bán bằng chai, can
- Cục Hóa chất, Bộ Công Thương, đăng 30/12/2024, về Nghị định 161/2024/NĐ-CP: cuchoachat.gov.vn: hàng hóa nguy hiểm
- Báo Lao Động, 14/11/2022, về khuyến cáo của Công an thành phố Hà Nội: laodong.vn: Công an Hà Nội
- Báo Lao Động, 02/03/2023, về chuẩn bị trước chuyến đi đường dài: laodong.vn: đi đường dài
Hỏi cửa hàng khi định mang xăng dự phòng
- Hỏi cửa hàng xe định thuê có chấp nhận việc mang bất kỳ vật chứa xăng nào lên xe không, và nếu không thì nên đổ xăng ở những điểm nào trên tuyến.
- Hỏi cửa hàng dung tích bình xăng, cách xem đèn hoặc đồng hồ báo xăng của đúng chiếc xe, và nên gọi ai, nói gì nếu xe sắp hết xăng giữa tuyến.
Số điện thoại của cửa hàng: 0334 699 969.
